"Mood'ys hạ điểm tín nhiệm của Việt Nam do ngân hàng quá yếu kém" dưới sự chỉ đạo cuả đại gia bất tài Nguyễn Tấn Dũng.

Còn chờ gì nưã đại gia thủ tướng bất tài,từ chức đi chứ!

VIỆT NAM - KINH TẾ - Bài đăng : Thứ sáu 28 Tháng Chín 2012

- Sửa đổi lần cuối Thứ sáu 28 Tháng Chín 2012

Mood'ys hạ điểm tín nhiệm của Việt Nam do ngân hàng quá yếu kém

Tại một ngân hàng ở Hà Nội ngày 29/11/10

Reuters

Thanh Phương  RFI

Hôm nay, 28/09/2012, cơ quan thẩm định tài chính quốc tế Moody's đã hạ điểm của Việt Nam, với lý do là tình trạng yếu kém của hệ thống ngân hàng có nguy cơ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, Moody's hạ điểm tín nhiệm đối với trái phiếu do chính phủ Việt Nam phát hành từ « B1 » xuống thành « B2 », kéo theo việc hạ điểm của 8 ngân hàng Việt Nam.
 

Đồng thời, Moody's cũng hạ điểm đối với tiền gửi ngoại tệ dài hạn của Việt Nam từ « B2 » xuống « B3 ».

Nhưng triển vọng tín dụng dài hạn của Việt Nam được Moody's duy trì ở mức ổn định.Việc Moody's hạ điểm tín nhiệm rất có thể sẽ làm chậm thêm tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, vốn đã bị tác động của suy thoái toàn cầu, bởi vì khả năng cấp tín dụng của các ngân hàng để hỗ trợ hoạt động kinh tế sẽ kém hơn.

Chính sách siết chặt tín dụng từ đầu năm ngoái đã giúp giảm nhiệt cho nền kinh tế Việt Nam sau một thời gian lạm phát tăng vọt, nhưng nó cũng đã góp phần làm suy thoái chất lượng tín dụng, trong một hệ thống ngân hàng vốn thiếu sự minh bạch và nay có tỷ lệ nợ xấu cao nhất Đông Nam Á. Lạm phát đã được kềm chế, nhưng mức tăng trưởng kinh tế cũng đã sụt giảm mạnh xuống dưới mức 5%.

Việc Moody's hạ điểm tín nhiệm đối với Việt Nam diễn ra sau khi hôm qua công an Việt Nam loan báo khởi tố cựu bộ trưởng Trần Xuân Giá, nguyên chủ tịch ngân hàng ACB, ngân hàng đang bị tai tiếng tài chính. Ông Trần Xuân Giá bị khởi tố với tội danh « cố ý làm trái quy định, gây hậu quả nghiêm trọng ».

Theo nhận định của tờ Financial Times hôm nay, vào lúc mà các lãnh đạo chính trị của Việt Nam đang chịu áp lực buộc phải có hành động, hàng chục lãnh đạo doanh nghiệp Nhà nước và lãnh đạo ngân hàng đã bị bắt hoặc bị truy tố. Thế nhưng, do sự thiếu minh bạch trong hệ thống tư pháp của Việt Nam, nhiều nhà quan sát nghĩ rằng, những vụ bắt bớ nói trên vừa là do nhu cầu tái cấu trúc nền kinh tế, nhưng cũng vừa là hậu quả của các vụ thanh toán chính trị giữa các phe đảng trong giới cầm quyền.

Chính phủ Việt Nam đã nêu ý định thành lập một công ty để mua lại nợ xấu ngân hàng, một biện pháp mà các cơ quan xếp hạng tín nhiệm đánh giá là một bước đi theo hướng tốt. Nhưng giới lãnh đạo Hà Nội đã bác bỏ khả năng nhờ sự trợ giúp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế để giải quyết vấn đề nợ xấu và tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Tám ngân hàng Việt Nam bị Moody's hạ điểm: - ACB (Ngân hàng Thương mại Á Châu - Asia Commercial Bank) - BIDV (Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Bank for Investment & Development of Vietnam) - MB ((Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội - Military Commercial Joint Stock Bank) - SHB (Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội - Saigon - Hanoi Commercial Joint Stock Bank) - SacomBank (Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín - Saigon Thuong Tin Commercial Joint-Stock Bank) - Techcombank (Ngân hàng Kỹ Thương Việt Nam) - VietinBank (Ngân Hàng Công Thương Việt Nam - Vietnam Bank for Industry and Trade) - VIB (Ngân hàng Quốc tế - Vietnam International Bank)

 

TÂY TẠNG - Bài đăng : Thứ sáu 28 Tháng Chín 2012 - Sửa đổi lần cuối Thứ sáu 28 Tháng Chín 2012 Đức Đạt Lai Lạt Ma nói với phật tử Việt Nam : Chủ nghĩa Mác đã chết Lãnh đạo tinh thần Tây Tạng, Đức Đạt Lai Lạt Ma REUTERS Tú Anh  RF Phân chia tài sản đồng đều là một nguyên tắc hấp dẫn của chủ nghĩa Mác, nhưng không bao giờ được thực hiện, còn các chế độ cộng sản luôn luôn tìm cách kiểm soát đời sống và tư lưởng con người. Điều này không thể chấp nhận được. Trên đây là thông điệp của Đức Đạt Lai Lạt Ma trong buổi pháp đàm dành cho phái đoàn 102 phật tử Việt Nam tại Dharamsala, Ấn Độ, nơi đặt bản doanh của chính phủ Tây Tạng lưu vong. Theo bản tin của Asia News ngày 27/09/2012, một phái đoàn phật tử Việt Nam theo hệ phái Tây Tạng đã đến Dharamsala, Ấn Độ, trong lúc cộng đồng Tây Tạng lưu vong họp đại hội quyết định đường lối đấu tranh mới với Bắc Kinh trong bối cảnh xẩy ra hàng loạt vụ tự thiêu tại Hoa lục. Phái đoàn này, một nửa từ Sài Gòn, một nửa từ Hà Nội, tổng cộng 102 người thành viên của Câu lạc bộ Giám đốc điều hành Việt Nam CEO’s Club, một tổ chức doanh nhân phật tử “có ít nhiều cảm tình” với chính quyền. Trong buổi pháp thoại đặc biệt dành cho đoàn phật tử Việt Nam, Đức Đạt Lai Lạt Ma phân tích, chủ thuyết cộng sản chỉ mới có 200 năm mà đã suy đồi, trong khi Phật giáo và các tôn giáo khác đã nhiều ngàn năm mà vẫn thu hút cả thế giới. Ngài lưu ý phật tử là một số nguyên tắc của chủ nghĩa cộng sản như là “chia sẻ tài sản đồng đều” nghe rất hấp dẫn. Nhưng trong thực tế, các chính quyền tự xưng là cộng sản “không bao giờ áp dụng” mà lại còn "kềm chế, kiểm soát tự do tư trưởng con người”, một điều mà Ngài khẳng định là “không thể chấp nhận được”. Đức Đạt Lai Lạt Ma tỏ vẻ ưu ái phật tử Việt Nam, Ngài trả lời mọi thắc mắc từ tình mẫu tử, từ câu hỏi của một người mẹ làm sao tạo ra cuộc sống hạnh phúc gia đình cho đến chuyện Trung Quốc tranh giành chủ quyền ở Hoàng Sa và Trường Sa. Theo Đức Đạt Lai Lạt Ma, “ phải giáo dục con trẻ trong tinh thần tự do ”, bản thân mình phải mở rộng lòng thương và sống tích cực trong mọi hoàn cảnh. Trước thái độ xâm lược của Trung Quốc, Ngài khuyên là nên tìm cách chuyển hóa họ trong tinh thần Bi, Trí, Dũng. Khi một phật tử mời Ngài du lịch đảo Hoàng Sa hoặc Trường Sa, nơi Việt Nam đang xây một ngôi chùa thì Đức Đạt Lai khuyên là nên xây trung tâm Phật học tại Hà Nội và Sàigòn. Theo Khôi nguyên Nobel Hòa bình 1989, lập một tu viện tại Sàigòn và Hà Nội vẫn hữu ích hơn ở hòn đảo nhỏ. Theo Asia News, phái đoàn phật tử doanh nhân Việt nam gặp khó khăn trước khi xin được visa sang Ấn Độ để tu học với Đức Đạt Lai Lạt Ma. Truyền thông Tây Tạng lưu vong rất quan tâm, quảng bá sự kiện này và nhấn mạnh đến quan hệ chặt chẽ giữa đảng Cộng sản Trung Quốc và đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là lần thứ hai, lãnh đạo tinh thần Tây Tạng giảng trực tiếp cho phái đoàn phật tử Việt Nam. Lần đầu vào tháng 11 năm 2011 cũng tai Dharamsala. Một blogger Việt Nam, Quechoa, viết những dòng khâm phục : “Đức Đạt Lai Lạt Ma dù chưa tới Việt Nam bao giờ vẫn có thể nhìn thấu những vấn đề căn bản của đất nước này”. Đề cập khả năng thay đổi tại Tây tạng  Lãnh đạo tinh thần Tây Tạng thẩm định là với thế hệ mới sắp lên cầm quyền tại Bắc Kinh, hy vọng tình hình Tây Tạng sẽ thay đổi. Tập Cận Bình sẽ không có con đường nào khác ngoài giải pháp toàn diện phục vụ quyền lợi lâu dài của hai dân tộc.  Theo Đức Đạt Lai Lạt Ma, suốt chiều dài cuộc tranh đấu bền bỉ chống chính quyền Trung Quốc, người dân Tây Tạng luôn nắm bắt mọi cơ hội để giữ tinh thần lạc quan. Do vậy với sự kiện một thế hệ mới sắp lên cầm quyền tại Trung Quốc đã tạo ra một tia hy vọng mới. Từ Dharamsala, Đức Đạt Lai Lạt Ma nhận định là ban lãnh đạo mới tại Bắc Kinh « phải chứng tỏ phải biết phân biệt phải trái và phải có một lập trường toàn diện để phục vụ lợi ích lâu dài. Vì không có con đường nào khác”. Ngài cảnh báo Trung Quốc là nếu tiếp tục dùng vũ lực, dùng kiểm duyệt để bóp nghẹt xã hội thì sẽ đi đến tiêu vong. Theo AFP, một trong những tín hiệu cho phép lãnh đạo tinh thần Tây Tạng hy vọng Trung Quốc “thay đổi” là thân phụ của ông Tập Cận Bình là Tập Trọng Huân đã từng gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma trong những năm đầu của thập niên 1950 trước khi có cuộc tổng nổi dậy. Tập Trọng Huân sau đó lên làm phó thủ tướng và có tiếng là thông hiểu nguyện vọng của các sắc tộc thiểu số trong chế độ Trung Quốc. Giới phân tích hy vọng nhân vật này đã “truyền” lại cho con trai tinh thần cởi mở này.   http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20120928-duc-dat-lai-lat-ma-noi-voi-doanh-nhan-phat-tu-viet-nam-chu-nghia-mac-da-chet

 

Mọi điều bạn tưởng bạn biết về Trung Quốc là sai lầm

(Có phải chúng ta quá bị ám ảnh về sự trỗi dậy của TQ trong khi lẽ ra chúng ta phải lo lắng về sự suy sụp của nó)

Trần Ngọc Cư dịch

 

Trong 40 năm qua, người Mỹ thường chậm chạp trong việc nhận ra vận nước đang đi xuống của các đối thủ bên ngoài. Trong thập niên 1970 họ coi Liên Xô cao hơn họ một cái đầu – đang ở thế đi lên, mặc dù nạn tham nhũng và tình trạng thiếu hiệu năng đang phá hủy những cơ quan trọng yếu của một chế độ cộng sản đang suy tàn. Vào cuối thập niên 1980, người Mỹ sợ Nhật Bản đang qua mặt Hoa Kỳ về sức mạnh kinh tế. Nhưng chủ nghĩa tư bản thân hữu (crony capitalism), cơn điên đầu cơ, và nạn lạm quyền chính trị biểu hiện suốt thập niên 1980 đã dẫn đến sự suy sụp của kinh tế Nhật Bản năm 1991.

Có thể người Mỹ đang mang một bệnh tưởng tương tự khi nghĩ đến Trung Quốc hiện nay chăng? Những tin tức gần đây nhất từ Bắc Kinh cho thấy sự suy yếu của Trung Quốc (TQ): tăng trưởng kinh tế liên tục chậm lại, hàng hóa ứ đọng vì sản xuất ra mà không bán được, số nợ xấu ngân hàng đang gia tăng, bong bóng đầu tư bất động sản đang theo nhau nổ, và một cuộc tranh giành quyền lực thô bạo đang diễn ở chóp bu, cùng với những xì-căng-đan chính trị xảy ra gần như bất tận. Nhiều yếu tố từng thúc đẩy sự trỗi dậy của Trung Quốc, như lợi thế dân số, thái độ coi thường môi trường, lao động siêu rẻ, và khả năng tiếp cận các thị trường nước ngoài gần như bất tận, hoặc đang thu hẹp hoặc đang biến mất.

Nhưng ngay cả các giới chóp bu Mỹ cũng không ghi nhận được thế đi xuống của Trung Quốc, nói chi đến công chúng Mỹ. Chiến lược “xoay trục qua châu Á” (pivot to Asia) của Tổng thống Barack Obama, được công bố vào tháng 11 năm ngoái và thường được đề cao, xây dựng trên tiền đề là Trung Quốc liên tục đi lên. Lầu Năm góc tuyên bố rằng vào trước năm 2020 khoảng 60% hạm đội của Hải quân Mỹ sẽ được đóng tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Washington cũng đang cân nhắc triển khai các hệ thống hải vận chống tên lửa (sea-borne anti-missile sytems) tại Đông Á, một động thái phản ánh những lo lắng của Mỹ về các lực lượng tên lửa đang gia tăng của Trung Quốc.

Trong cuộc vận động dẫn đến ngày bầu cử Tổng thống, 6 tháng 11 sắp đến, cả phe Dân chủ lẫn phe Cộng hòa đều nhấn mạnh sức mạnh bên ngoài của TQ vì những lý do vừa nhân danh an ninh quốc gia vừa tùy tiện chính trị. Phe Dân chủ dùng sức mạnh kinh tế đang lên của Trung Quốc để kêu gọi Chính phủ đầu tư thêm nữa vào giáo dục và công nghệ môi trường. Vào cuối tháng Tám, Trung tâm Vì tiến bộ Mỹ (the Center for American Progress) và Trung tâm Vì thế hệ mai sau (the Center for the Next Generation), hai cơ quan nghiên cứu chính sách tả khuynh, đã đưa ra một báo cáo tiên đoán rằng Trung Quốc sẽ có 200 triệu người có trình độ đại học trước năm 2030. Bản báo cáo (cũng dự đoán tiến bộ của Ấn Độ trong việc tạo vốn con người/human capital) đã vẽ một bức tranh ảm đạm về sự suy yếu của Mỹ và đòi hỏi những hành động cương quyết. Phe Cộng hòa thì bênh vực cho việc gia tăng ngân sách quốc phòng trong một thời kỳ mà những con số thâm thủng đã cao ngất trời, một phần bằng cách trích dẫn những tiên đoán cho rằng các khả năng quân sự của Trung Quốc sẽ tiếp tục gia tăng khi kinh tế nước này bành trướng. Chương trình tranh cử 2012 của Đảng Cộng hòa, được đưa ra vào cuối tháng 8 tại Đại hội Quốc gia Đảng Cộng hòa, nói: “Đối diện với việc Trung Quốc tăng tốc xây dựng các lực lượng quân sự, Mỹ và đồng minh phải duy trì các khả năng quân sự thích ứng để ngăn cản hành vi xâm lược và o ép của Trung Quốc đối với các nước láng giềng”.

Sự không ăn nhập (disconnect) vẫn tiếp tục tồn tại, giữa một bên là những rối loạn đang sôi sục tại Trung Quốc và bên kia là cảm thức có vẻ chắc nịch của Mỹ về sức mạnh TQ, mặc dù các phương tiện truyền thông Mỹ mô tả tình hình TQ rất chính xác, nhất là về những suy yếu nội lực của nước này. Một lối giải thích cho sự không ăn nhập này là, giới tinh anh cũng như người dân bình thường tại Mỹ không được thông tin đầy đủ về Trung Quốc và về bản chất của những thách thức kinh tế mà TQ sẽ gặp phải trong những thập kỷ tới. Những tệ nạn kinh tế của Trung Quốc có gốc rễ sâu xa hơn thế nữa: đó là một nhà nước đồ sộ đang phung phí tiền vốn và đang chèn ép để đẩy khu vực tư ra ngoài sinh hoạt kinh tế, đó là sự thiếu hiệu năng và thiếu sáng kiến có tính hệ thống, đó là một giai cấp thống trị ở chóp bu tham lam vô độ chỉ biết vinh thân phì gia và duy trì đặc quyền đặc lợi, đó là một khu vực tài chính kém phát triển đến thảm hại, và đó là những sức ép môi trường và dân số chồng chất lên nhau. Nhưng ngay cả những người có theo dõi tình hình Trung Quốc, tư duy nổi bật vẫn là, mặc dù Trung Quốc đã đi vào một giai đoạn gập ghềnh, những yếu tố kinh tế cơ bản vẫn còn mạnh.

Những cảm thức của người Mỹ về tình hình trong nước mình đã ảnh hưởng cách nhìn của họ đối với các địch thủ bên ngoài. Chẳng phải là một sự trùng hợp tình cờ mà giai đoạn thuộc thập niên 1970 và thập niên 1980, khi người Mỹ không nhận ra những dấu hiệu suy yếu của các nước thù địch, cũng là giai đoạn mà dân Mỹ rất bất mãn với các thành tích của nước mình (chẳng hạn được phản ánh trong “bài diễn văn về căn bệnh của Mỹ” của Tổng thống Jimmy Carter, năm 1979). Ngày nay, một Trung Quốc có mức tăng trưởng kinh tế giảm sút từ 10% xuống 8% một năm (như hiện nay) vẫn còn trông sáng sủa so với một nước Mỹ có mức tăng trưởng èo uột dưới 2% và tỉ số thất nghiệp trên 8%. Trong con mắt của người Mỹ, mặc dù tình hình bên kia có thể xấu đi, nhưng tình hình ở đây còn tồi tệ hơn nhiều.

Sở dĩ những cảm thức về một Trung Quốc hùng cường và hãnh tiến vẫn tồn tại là do các hành vi hiện nay của Bắc Kinh. ĐCSTQ đang cầm quyền tiếp tục khai thác những tình cảm dân tộc chủ nghĩa để nâng cao uy tín của mình như là những chiến sĩ bảo vệ danh dự Tổ quốc. Báo đài nhà nước và sách giáo khoa môn lịch sử đã nhồi nhét vào đầu óc thế hệ trẻ một món ăn tinh thần gồm những sự kiện bị bóp méo nhằm đề cao niềm tự hào dân tộc, những láo khoét trắng trợn, và những huyền thoại về lòng yêu nước, dễ dàng kích động những tình cảm bài phương Tây và bài Nhật. Thậm chí đáng lo ngại hơn nữa là lập trường không khoan nhượng của Bắc Kinh về các tranh chấp lãnh thổ với các đồng minh chính của Mỹ tại châu Á, như Nhật Bản và Philippines. Một cuộc tranh chấp lãnh hải, đặc biệt tại Biển Đông Việt Nam, có thể dẫn đến xung đột vũ trang. Đây là một mối nguy đã thực sự khiến nhiều người Mỹ tin rằng họ không thể để mất cảnh giác đối với Trung Quốc.

Điều đáng tiếc là, sự chênh lệch giữa cảm thức của người Mỹ về sức mạnh TQ và hiện thực yếu kém của TQ có những hậu quả tai hại trên thực tế. Bắc Kinh sẽ lợi dụng những luận điệu bài Trung Quốc và sự tăng cường thế phòng thủ của Mỹ tại Đông Á như một bằng chứng hùng hồn về thái độ thù nghịch của Washington. Đảng Cộng sản sẽ đổ lỗi cho Mỹ về những khó khăn kinh tế và thất bại ngoại giao của họ. Óc bài ngoại có thể trở thành một lợi khí cho một chế độ đang vùng vẫy để sống còn trong thời kỳ khó khăn. Nhiều người TQ đã quy trách nhiệm cho Mỹ về những hành động leo thang gần đây trong cuộc tranh chấp Biển Đông, và họ đã cho rằng Mỹ đã xúi giục Hà Nội và Manila lao vào một cuộc đối đầu với Trung Quốc.

Hậu quả nghiêm trọng nhất của tình trạng sai biệt giữa cảm thức và thực tế này là việc Mỹ mất một cơ hội để duyệt xét lại chính sách đối với Trung Quốc và để chuẩn bị cho khả năng, theo đó hướng đi lên của TQ có thể bị gián đoạn trong vòng hai thập niên tới. Cột trụ chính trong chính sách TQ của Washington là duy trì nguyên trạng (the status quo), một thế giới trong đó sự cai trị của ĐCSTQ được giả định là sẽ tồn tại hàng chục năm. Những giả định tương tự đã làm cơ sở cho các chính sách của Washington đối với Liên Xô cũ, với Indonesia dưới thời Suharto, và gần đây với Ai Cập dưới thời Hosni Mubarak và Libya dưới thời Muammar al-Qaddafi. Thái độ coi thường khả năng thay đổi chế độ tại các nước độc tài bề ngoài có vẻ ổn định đã trở thành một lề thói ăn sâu vào não trạng của các quan chức tại Washington.

Mỹ phải đánh giá lại những tiền đề cơ bản trong chính sách Trung Quốc của mình và nghiêm chỉnh cân nhắc một chiến lược thay thế, một chiến lược đặt cơ sở trên giả định về sự suy yếu của Trung Quốc và khả năng ngày một gia tăng về một cuộc chuyển đổi dân chủ bất ngờ trong vòng hai thập niên tới. Nếu một sự thay đổi như thế diễn ra, quan cảnh địa chính trị châu Á sẽ biến chuyển đến mức không thể nhận ra. Chế độ Bắc Triều Tiên sẽ sụp đổ một sớm một chiều, và Bản đảo Triều Tiên sẽ được thống nhất. Một làn sóng gồm những chuyển biến dân chủ sẽ cuốn qua khu vực, lật nhào các chế độ cộng sản tại các nước châu Á. Nhưng, ẩn số lớn nhất và quan trọng nhất có liên quan tới bản thân Trung Quốc: Liệu một nước suy yếu hay đang suy yếu với dân số 1,3 tỉ người có thể quản lý một chuyển đổi hoà bình sang chế độ dân chủ hay không?

Hẳn nhiên, vẫn còn quá sớm để ta loại bỏ khả năng thích nghi và đổi mới của ĐCSTQ. Trung Quốc cũng có thể phục hồi mạnh mẽ trong vài năm tới, và Mỹ không nên coi thường khả năng này. Nhưng sự sụp đổ của ĐCSTQ cũng là một khả năng không thể loại trừ, và những dấu hiệu bất ổn hiện nay tại Trung Quốc đang cung cấp những chỉ dấu vô giá về một biến chuyển long trời lở đất rất có thể xảy ra. Những nhà hoạch định chính sách Mỹ chắc chắn sẽ phạm thêm một sai lầm chiến lược có tầm vóc lịch sử nếu họ không đọc được hoặc đọc sai những dấu hiệu này.

Minxin Pei, Foreign Policy, 29-8-2012

T.N.C. dịch

Minxin Pei là Giáo sư môn chính phủ tại Đại học Claremongt McKenna và là một nhà nghiên cứu cao cấp không thường trú tại Quỹ Marshall Đức của Mỹ.

Nguồn: http://www.foreignpolicy.com

 

Trung Quốc : Nhà báo tố cáo tham nhũng bị truy lùng

Thụy My

 

      

Ảnh nhà báo Zhou Xiaoyun trên mạng xã hội Trung Quốc Vi Bác (Sina Weibo)

          

Trong bài viết mang tựa đề « Trung Quốc : Nhà báo bị săn lùng », thông tín viên của nhật báo cánh tả Libération tại Bắc Kinh cho biết, nhà báo tự do Zhou Xiaoyun đang bị công an truy lùng suốt sáu tuần qua vì đã tố cáo các viên chức tham nhũng.

Bài báo nhận xét, các nhà báo làm phóng sự luôn gặp nhiều nguy hiểm khi điều tra về các vụ tham nhũng. Hôm 9/8, bài viết của nhà báo Zhou Xiaoyun đăng trên tờ Nam Phương tiết lộ việc 61 cán bộ của huyện Phụ Trữ (Funing) tỉnh Giang Tô được xem là « vô kỷ luật » vì đã bỏ túi nhiều bổng lộc, lại được nghiễm nhiên quay lại với chức vụ cũ. Phẫn nộ trước sự lạm dụng quyền lực này, hàng ngàn cư dân mạng đã hoan nghênh lòng can đảm của nhà báo. Nhưng ngược lại, các lãnh đạo huyện vẫn khẳng định các cán bộ tham nhũng trên đã hành động hợp pháp.

Sáu công an viên được gởi đến Quảng Đông cách đó 1.500 km, nơi nhà báo tự do này cư ngụ. Không tìm ra Zhou Xiaoyun, công an đã hăm dọa thông qua các đồng nghiệp của ông. Tác giả bài báo đang ở một nơi trú ẩn an toàn, qua thư điện tử đã cho biết thậm chí một thiếu nữ có lẽ được công an thuê, còn tìm cách gài bẫy ông. Một người bạn ông nghi ngờ công an muốn bắt cóc nhà báo đem về Phụ Trữ để nhốt vào trại cải tạo. Trước khi bị truy lùng, Zhou đã trả lời phỏng vấn trên Kdnet, một trang mạng ở Quảng Đông. Trong đoạn video này, ông đã cẩn thận dùng khẩu trang y tế che mặt, đeo kính để không thể nhận diện.

Trong khi đó, chính quyền trung ương vẫn làm ngơ. Từ nhiều năm qua, Bắc Kinh đã dành cho công an địa phương và trung ương đặc quyền đứng ngoài pháp luật. Gây áp lực lên gia đình, hăm dọa, bắt giữ vô cớ, nghe lén điện thoại, bắt đi cải tạo… công an tha hồ chọn lựa biện pháp để làm im tiếng các nhà ly khai hay những người mà họ cho là gây phiền hà.

Trong một hệ thống mà ai cũng phải tham nhũng…

Bắc Kinh nhìn nhận những thiệt hại do tệ nạn tham nhũng gây ra, thậm chí báo chí chính thức cũng khẳng định đấu tranh chống tham nhũng là « vấn đề sống còn ». Mỗi năm có trên 150.000 cán bộ bị điều tra về tham nhũng. Nhưng theo giáo sư He Jiahong, thì trên thực tế « Tham nhũng là một phần của hệ thống, trong lãnh vực Nhà nước cũng như tư nhân. Hội đồng Nhà nước đã thông qua một đạo luật năm 1995 đòi tất cả các viên chức đến cấp nào đó phải kê khai tài sản. Nhưng các bản kê này lại không được công khai…Chính quyền thường sử dụng để thanh toán ai đó vì lý do chính trị ».

Theo Libération, do việc thanh trừng ý thức hệ không còn hợp thời, nên những người nắm quyền thường sử dụng đến tội danh tham nhũng. Đây là một phương tiện trấn áp hữu hiệu của Đảng, vì đa số cán bộ đều có khuyết điểm. Ông Bào Đồng, một cựu cán bộ cao cấp mới đây đã nhìn nhận : « Trong một hệ thống như thế, người ta đành phải tham nhũng thôi. Tôi cũng vậy, vì tôi không thể làm khác ».

Những kẻ tham nhũng bị tố cáo bị điều tra nội bộ hoàn toàn bí mật theo thủ tục do Ủy ban Kỷ luật của Đảng ấn định. Họ bị thẩm vấn một cách thô bạo, đôi khi kéo dài nhiều tháng. Vị giáo sư trên tiết lộ: « Trong thập niên 90, các cuộc thẩm vấn diễn ra trong những phòng khách sạn, nhưng nay Ủy ban đã cho xây dựng những địa điểm đặc biệt ». Thường nằm ở ngoại ô và bề ngoài có vẻ bình thường, những gian phòng thẩm vấn được đặt tại tầng trệt để tránh việc bị cáo nhảy qua cửa sổ. Cũng có thể tại một trong những nhà ngục như thế mà ông Bạc Hy Lai, ủy viên Bộ Chính trị, đang chờ đợi bản án trừng phạt.

Bài báo kết luận, nạn dịch tham nhũng cộng với sự tương đối dung thứ cho loại tội phạm này, bí mật chọn lựa ra người nào phải truy tố, người nào để yên…khiến một số chuyên gia nghi ngờ trò chơi hai mặt của chính quyền. Nhà báo đang lẩn trốn Zhou Xiaoyun nhấn mạnh : « Phương cách hữu hiệu nhất để chống tham nhũng chỉ đơn giản là minh bạch và tự do báo chí ».

Sản xuất côn trùng làm thực phẩm cho người Trung Quốc

Cũng liên quan đến Trung Quốc, nhật báo Le Monde có bài « Các nhà máy sản xuất côn trùng nuôi người Trung Quốc » nói về một ngành công nghiệp mới nảy sinh, đó là ngành nuôi côn trùng để cung cấp nguồn thực phẩm giá rẻ và giàu protein cho người Trung Quốc.

Đặc phái viên của tờ báo đã đến một xưởng sản xuất côn trùng tại một địa phương thuộc tỉnh Hồ Nam, nơi chủ nhân đã đăng ký 7 bằng sáng chế và đầu tư 250.000 euro vào đây. Đủ loại côn trùng, ấu trùng được nuôi và chế biến thành thực phẩm cho người và gia súc. Đây là một loại thực phẩm thay thế cho thịt, cá đối với người, và cũng là thức ăn rẻ tiền dành cho gia súc, đặc biệt là trong ngành nuôi thủy sản.

Trong côn trùng có nhiều chất dinh dưỡng như protein, chất khoáng…và hiệu suất cũng cao hơn nhiều so với gia súc, cần ít nước và diện tích mặt đất hơn. Hiện có khoảng 200 loài côn trùng có thể nuôi và chế biến thành thực phẩm. Nhưng điều quan trọng là làm thế nào thuyết phục được người tiêu dùng vượt qua được lực cản tâm lý để đưa côn trùng lên đĩa thức ăn của mình.

Áp lực Bắc Kinh càng làm cánh hữu Nhật thêm cứng rắn

« Cánh hữu Nhật trở nên cứng rắn hơn trước cơn thịnh nộ của Trung Quốc », đó là tựa đề bài viết của thông tín viên Le Monde tại Tokyo. Tác giả nhận định, việc ông Shinzo Abe được bầu làm chủ tịch đảng Tự do Dân chủ (PLD) hôm thứ Tư 26/9, cho thấy, đảng đối lập lớn nhất nước Nhật đang hữu khuynh hơn. Điều này cũng có nghĩa, khuynh hướng dân tộc chủ nghĩa chống Trung Quốc bắt đầu trỗi dậy tại Nhật Bản.

Trong khi đảng Dân chủ cầm quyền có nguy cơ mất đa số trong cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn sẽ diễn ra trước cuối năm nay, và tình hình căng thẳng trước Trung Quốc và Hàn Quốc vẫn chưa có dấu hiệu giảm bớt, khuynh hướng cứng rắn hơn của PLD có thể tạo ảnh hưởng lên chính sách ngoại giao của Nhật Bản. Đồng thời cũng khiến cho số cử tri đã mất niềm tin nơi đảng Dân chủ, nhưng không ủng hộ dân tộc chủ nghĩa, không thể quay sang coi PLD là chỗ dựa.

Theo Le Monde, thì trong một nước Nhật mà lòng tin vào giới chính trị từ lâu đã bị lung lay, và đang phải đối mặt với hậu quả của nạn động đẩt và sóng thần, thảm họa Fukushima, bất bình đẳng xã hội và kinh tế đình trệ, những sa lầy về chính trị càng làm viễn cảnh tương lai thêm u ám.

Tờ báo nói thêm, cả ba ứng cử viên cho chức chủ tịch đảng PLD đều có truyền thống hữu khuynh. Người vừa đắc cử, ông Shinzo Abe là cháu của ông Nobusuke Kishi, từng bị bắt vì là tội phạm chiến tranh năm 1945 và sau đó được người Mỹ thả ra. Ông Kishi chối bỏ trách nhiệm của quân Nhật trong vụ buộc phụ nữ phục vụ nhu cầu tình dục trong thời chiến, ủng hộ việc viếng thăm đền Yasukuni và sửa lại Hiến pháp Nhật.

Có nên cho người được phỏng vấn đọc lại trước khi đăng báo ?

Liên quan đến nghề báo, với bài « Phỏng vấn: Báo chí đối mặt với việc đòi đọc lại bài », nhật báo Libération đề cập đến việc tờ New York Times quyết định không để cho người được phỏng vấn đọc lại bài viết trước khi đăng. Tờ báo Mỹ nói rõ : « Các phóng viên phải từ chối phỏng vấn nếu bị đặt điều kiện tiên quyết là phải đưa cho người được phỏng vấn xem lại, thông qua hay sửa đổi ».

Theo Libération, thì hiện nay việc này rất phổ biến tại Pháp. Không chỉ các ông chủ công ty, chính khách, viên chức, chuyên gia…mà nay hầu như tất cả những người được phỏng vấn đều đòi được đọc lại trước khi đăng báo. Tại tờ Le Monde, quy định về đạo đức nghề nghiệp buộc không cho phép người được phỏng vấn « duyệt » lại trước, còn dự thảo quy định của Le Parisien đề nghị phải « ghi rõ là bài phỏng vấn đã được đương sự đọc lại ». Đây cũng là điều là Le Monde đã làm cách đây vài năm, nhưng nay đã chấm dứt vì sẽ khiến cho độc giả không tin vào bài báo.

Các phóng viên đứng trước một sự chọn lựa khó khăn : Không cho đọc lại thì sẽ bị từ chối trả lời phỏng vấn, và người này có thể trả lời một tờ báo khác chấp nhận cho duyệt lại. Thế nên chỉ có thể có tác dụng nếu tất cả các báo đều có cùng quan điểm. Ngay cả tờ New York Times cũng cho biết có thể có những trường hợp đặc biệt.

Một đài phát thanh tiếng Nga phải im tiếng

«Lời cầu nguyện cho Radio Svoboda»: Kể từ ngày 10/11 tới, đài phát thanh tiếng Nga đặt tại Matxcơva trực thuộc Radio Free Europe (tức Đài Châu Âu Tự Do RFE-RL) sẽ ngưng phát sóng. Thực ra hồi kết này đã được biết trước từ khi có một tu chính án mới vào năm 2011, quy định một đài phát thanh không thể có hơn 48% vốn nước ngoài, trong khi đó Radio Svoboda có 100% vốn của Mỹ.

Le Monde cho rằng không chỉ là một đài phát thanh, mà cả một tượng đài lịch sử sẽ phải biến mất. Radio Svoboda ( Svoboda tiếng Anh có nghĩa là « Tự Do » phát sóng lần đầu vào ngày 01/03/1953, ngày mà Stalin bị tai biến mạch máu não và qua đời bốn hôm sau đó. Trong khi xung quanh toàn ngôn ngữ tuyên truyền, tiếng nói của Radio Svoboda khiến hàng triệu người Xô viết thích thú theo dõi cho dù Nhà nước có phá sóng.

Với chính sách đổi mới trong thập niên 80, ông Boris Eltsine cho ngưng phá sóng đài này. Nhưng khi Vladimir Putin lên nắm quyền, Radio Svoboda thường xuyên tố cáo những hành động tàn bạo tại Tchetchenia, với các phóng sự hàng đêm của thông tín viên Andrei Babitski. Nhà báo này mất tích vào ngày 16/01/2000, sau khi được thả ra, anh cho biết đã bị tình báo Nga bắt cóc và giam giữ chứ không phải là nạn nhân của các « băng đảng Tchetchenia » như chính quyền tuyên bố. Mười một năm sau đó, Radio Svoboda lại « tái phạm » khi tường thuật trực tiếp các cuộc biểu tình chống Putin ngay từ khi phong trào mới nhen nhúm vào cuối năm ngoái, nên cũng dễ hiểu khi Kremlin muốn đài này phải im lặng.