|
|
|
|
Nhà
báo tự do - Đỗ Cao Cường
|
Đỗ Cao Cường
Chắc các anh chị em đều
biết... một nhà nước tiên tiến dứt khoát phải hội tụ đầy đủ 3 yếu tố: 1 - pháp quyền, 2 - kinh tế thị trường, và cái thứ 3 - xã hội dân sự!
Một nhà nước được cho là
“của dân, do dân và vì dân” thì phải biết chấp nhận sự giám sát
của 1 xã hội mới, xã hội đó có tên gọi là... xã hội dân sự!
Nhưng ở VN, cụm từ này lại được nhắc đến như 1 thứ “ lạ đời”, họ
nói ra “dè dặt.” Tại sao vậy???
Có thể, không ít người đã tỏ ra sợ hãi... họ sợ rằng “nếu thúc
đẩy xã hội dân sự, xã hội đó sẽ chống lại chính quyền”.
Vâng, “sợ như thế
là không tin tưởng vào người dân” (Viện trưởng Đặng Ngọc Dinh đã khẳng định) Nếu chính quyền làm tốt các công
việc của mình, thì theo tôi... sẽ chẳng có nhiều người chống đối
đâu!
Ngay từ xa xưa, tính “cố kết cộng đồng” thể hiện trong tình làng nghĩa xóm, trong
làm ăn, chiến tranh, thiên tai, bệnh dịch... đã là những “chuẩn mực” cho 1 xã hội dân sự rồi!
Xã hội dân sự có quyền yêu cầu chính phủ phải giải trình những trường hợp quan
chức bị nghi ngờ có tham nhũng.
Chẳng hạn, trường hợp công dân Lê Anh Hùng gửi
đơn tố cáo tới chủ tịch nước, tới lần
thứ 70 thì chắc chắn... phải có 1 tòa án hiến pháp/hội
đồng hiến pháp độc lập can thiệp. Những lá đơn “quan trọng” như thế
phải được đem ra xử lý 1 cách công khai, những người liên quan cũng
sẽ phải phản hồi 1 cách “thỏa đáng”, trước dư luận, trước đồng
bào! Chứ không phải bị tống vào nhà thương điên 1 cách... nhanh
chóng như thế được!
Trong xã
hội đó, những vấn đề lớn của đất nước như bô xít Tây Nguyên, như
Vinashin, như hàng loạt các chính chính sách... gặp phải hàng
loạt ý kiến trái chiều, thì sẽ phải có những cuộc gặp mặt công
khai, phản biện công khai - từ các phía, chứ chả phải là lời
buộc tội từ 1 phía.
Thông qua
đó, người dân cũng có được cái quyền bày tỏ công khai. Ủng hộ
hay không thì đó là quyền quyết định của người dân, vì suy cho
cùng, sinh mệnh dân tộc... là nằm trong tay họ.
Trong việc
chống "quốc nạn", tham nhũng cũng vậy, hàng loạt những vấn
đề bức xúc mà người dân né tránh, hay “không dám nói” đã làm mất
đi cái quyền cơ bản, quyền tối thiểu của con người, những câu
chuyện kinh tế – chính trị – xã hội còn dở dang, bỏ ngỏ... sẽ
được giải quyết 1 cách hiệu quả, triệt để hơn - trong 1 xã hội
dân sự do nhân dân làm chủ!
Vâng, xã
hội dân sự đâu chỉ có vậy – nó rộng lắm! có thể là hội của
những người có cùng 1 ý tưởng, chuyên bênh vực quyền lợi cho
những người khuyết tật, người nghèo, người già neo đơn, người
đồng tính, người bị nhiễm HIV, vân vân!
Ở nông
thôn? thì càng phải có, việc xây dựng xã hội dân sự mà điển hình
là các doanh nghiệp xã hội sẽ giúp cho người nông dân tự đưa các nông
sản của mình ra thị trường, không phải qua khâu trung gian. Doanh
nghiệp chỉ thực hiện khâu chế biến cao cấp. Có như thế, họ mới mất thế độc
quyền.( Thử hình dung xem, doanh nghiệp mua bắp cải với cái giá
3.000 đồng/kg từ người nông dân, đến khi vào siêu thị, giá có thể lên
đến 30.000 đồng. Theo tôi nghĩ, các công đoạn trung gian này,
người dân sẽ tự biết đường bảo nhau mà làm, làm được thì lợi
ích của họ sẽ lớn lắm!)
Trong khi
đó, diện tích đất nông nghiệp thì đang bị thu hẹp, nhiều nông dân
bị mất việc làm... thì cái việc liên kết được với nhau như thế,
sẽ thể hiện được quyền làm chủ của mình, bảo vệ nhau và giải
quyết được 1 loạt các vấn đề nan giải - trường hợp nông dân Văn
Giang là 1 ví dụ, trường hợp ông Đoàn Văn Vươn là 1 ví dụ, ông
Vươn sẽ được các tổ chức xã hội dân sự can thiệp, giúp đỡ ngay
từ đầu, chứ không đến nỗi bị “oan ức”, lâm vào tình cảnh khốn
khổ, khốn nạn như bây giờ!
Thực tế cũng đã chứng minh,
những nước có xã hội dân sự mạnh như Đan Mạch, như Thụy Điển, như Phần Lan
cũng đã góp phần không nhỏ trong việc chống tham nhũng, lạm
quyền, tăng trưởng kinh tế, phát triển nhân quyền...
Đủ cho ta thấy... vai trò của xã hội dân sự là cực kỳ to lớn!
Người được bầu làm “đại diện” cũng sẽ được cân nhắc kỹ!
Chẳng hạn như việc ông cựu Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc của
chúng ta đang đại diện cho 1 tổ chức xã hội dân sự – trong kiến
nghị về sửa đổi Hiến pháp. Nếu người đại diện không có đạo
đức, bản lĩnh, “gió chiều nào, theo chiều đó” thì sẽ bị loại
bỏ! Đấy mới đích thực là 1 xã hội dân sự “của nhân dân”.
Đừng lo sợ
các phong trào xã hội dân sự, nó càng được tổ chức hiệu quả, thì
nó càng giúp ích cho đất nước. Tất cả cũng chỉ hướng tới 1 mục
đích: quyền lợi của nhân dân, lợi ích của dân tộc! Vậy thôi!
Muốn vậy,
theo tôi, điều đầu tiên ta
cần làm
là phải lược bỏ các quy phạm “theo quy định của pháp luật” trong các điều
dự thảo về quyền con người, quyền công dân như điều 26 của dự thảo hiến
pháp.
Nhà cầm quyền cũng cần phải bình tĩnh hơn trong việc nhận định
vấn đề, tiếp nhận các ý kiến sửa đổi! Xin đừng vội quy kết
những đề xuất kiểu này, kiểu kia là đi ngược lại với lợi ích
của dân tộc, là đáng bị trừng phạt! Vâng, không có gì gọi là
tuyệt đối cả, nếu đông người có cùng 1 quan điểm, 1 tiếng nói...
thì nhà cầm quyền nên xem xét lại! Đấy mới là cách làm việc
hiệu quả!
Lịch sử cũng đã chứng minh... sự bảo thủ - chỉ tổ kìm hãm sự
phát triển của đất nước, kìm hãm sự sáng tạo của công dân, tạo
nên sự phẫn nộ lớn trong xã hội! Chắc chắn, thể chế đó... không
thể tồn tại lâu được!
Cho nên, theo ý kiến chủ quan của tôi... việc xây dựng 1 xã hội dân
sự “độc lập, tự chủ” là 1 việc làm cần thiết trong đời sống xã
hội hiện nay.
“Xã hội dân sự không phải chống lại nhà nước mà là để tham gia
xây dựng nhà nước...”
Trân trọng vì đã lắng nghe!
Vài ý kiến “công dân” trong
đợt sửa đổi hiến pháp.
Nhà báo tự do - Đỗ Cao Cường.
|
