Tại sao báo chí Nhà nước cầm giữ im lặng?

VIỆT NAM - NGÔN LUẬN - 

Bài đăng : Thứ tư 30 Tháng Tư 2014 - Sửa đổi lần cuối Thứ tư 30 Tháng Tư 2014

« Anh hùng thông tin » Phạm Chí Dũng : Tại sao báo chí Nhà nước cầm giữ im lặng?

Nhà báo Phạm Chí Dũng

DR

Thụy My

 Như RFI đã loan tin hôm qua 29/04/2014, tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) có trụ sở tại Paris, nhân Ngày Tự do Báo chí Thế giới 3 tháng 5, lần đầu tiên đã công bố danh sách « 100 anh hùng thông tin » năm 2014, gồm các nhà báo và blogger ở 65 quốc gia trên thế giới. Trong số ba người Việt Nam được vinh danh lần này, có nhà báo tự do Phạm Chí Dũng, một cây bút bình luận sắc sảo đã nhiều lần trả lời phỏng vấn của RFI Việt ngữ.

Nhà báo Phạm Chí Dũng tại Sài Gòn 30/04/2014 Nghe (09:25)

Ngay sau khi biết được thông tin này, tuy rất bất ngờ nhưng anh Phạm Chí Dũng cũng rất sẵn lòng nhận lời trao đổi với RFI.

RFI : Thân chào nhà báo Phạm Chí Dũng. Anh vừa được RSF vinh danh trong số 100 « anh hùng thông tin » trên thế giới năm 2014, trước hết anh có thể cho thính giả RFI biết cảm nghĩ của anh về sự kiện này ?

Nhà báo Phạm Chí Dũng : Với cá nhân tôi, Tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) là một kỷ niệm rất đặc biệt. Cách đây mười năm, tôi còn mang trên mình nhiệm vụ phải đọc kỹ tất cả những thông tin và bài viết của RSF để báo cáo cho cấp trên. Còn quan điểm của cấp trên lại chỉ nhìn RSF như một “thế lực thù địch” luôn tìm cách xuyên tạc và chống phá Nhà nước Việt Nam. Khi đó, tôi không thể ngờ được là đến một ngày như hôm nay, một tổ chức đã có thời “bên kia chiến tuyến” lại dành cho tôi một sự vinh danh.

Còn lần này, một lần nữa tôi bày tỏ lời cám ơn đến RSF. Chính tổ chức này là địa chỉ quốc tế đầu tiên lên tiếng phản đối Nhà nước Việt Nam và đòi trả tự do ngay sau vụ việc tôi bị khởi tố và bị bắt giam vào tháng 7/2012 vì cái gọi là “âm mưu lật đổ chính quyền”.

Thực tình là chỉ ít năm gần đây, tôi mới dần nhận ra giá trị của tự do báo chí. Xã hội việt Nam không thể có tự do báo chí nếu nhà báo không được tự do về tư tưởng và quan điểm sáng tác. Nói cách khác, cho tự do đôi tay nhưng bóp nghẹt tâm hồn thì chẳng khác nào giết sống một thực thể sáng tạo. Đáng buồn là ở Việt Nam đã phổ cập cuộc tra tấn tâm hồn như thế từ quá nhiều năm qua.

Tình cảm hàm ơn của tôi đối với RSF lại càng làm cho tôi ngay lập tức nhớ đến những nhà báo còn nằm trong nhà tù chế độ như Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, Trương Duy Nhất và những người khác nữa. Theo tôi, nhà báo cần được vinh danh không chỉ bởi số bài viết và hiệu ứng dư luận sau bài viết, mà là thân phận và số phận của họ.

Giá trị của số phận con người càng được nâng lên khi họ bị trói buộc càng lâu giữa bốn bức tường nhà tù. Trên thế giới đã có hàng ngàn trường hợp cần được vinh danh như thế. Mà Việt Nam lại là quốc gia đứng thứ ba trên thế giới với 18 nhà báo đang bị lao tù, theo một thống kê của Tổ chức Bảo vệ Nhà báo (CPJ), với phần lớn trong số đó xứng đáng có số phận của những người được tôn vinh vì hành động can đảm nói lên sự thật.

Sự thật ở những quốc gia còn trong vòng kềm tỏa của hệ tư tưởng một chiều và độc tài thật là đắt giá. Vào những năm 2007, 2008, khi chứng kiến một số nhà báo chống tham nhũng và bị truy tố và bị kết án tù, tôi đã thất vọng đến cùng cực. Cùng là đồng nghiệp với họ, tôi hiểu rõ rằng họ chỉ muốn nói lên sự thật về những chuyện đen tối chưa bị bóc trần, đưa ra ánh sáng công luận và lấy lại một phần niềm tin cùng công bằng cho người dân đối với xã hội.

Trong trường hợp đó, nếu chính quyền biết cách khai thác và tận dụng, hẳn giới chính khách đã có được một lợi thế mị dân không nhỏ. Nhưng điều đáng tiếc đối với chính quyền này, và cũng là hậu quả không tránh khỏi đối với họ, là đã không biết cách xoa dịu được dù chỉ những bất mãn nhỏ của người dân và báo chí. Kết quả là một số nhà báo hoặc bị kỷ luật hoặc phải vào tù, còn niềm tin dân chúng đối với chính thể càng có cơ hội tuột rơi xuống hố.

RFI : Tình hình như thế đang đặt ra những câu hỏi nào đối với giới báo chí Việt Nam, theo anh ?

Những câu hỏi đó là : Vì sao tuyệt đại đa số báo chí nhà nước lại im lặng trước hiện tồn quá đỗi bất công và bức xúc của xã hội đương đại? Vì sao lại không có nổi một nền báo chí độc lập đúng nghĩa ở Việt Nam, cho dù đảng và chính quyền vẫn không ngớt tuyên bố về “tự do báo chí” ở đất nước có đến 800 tờ báo với hơn 17.000 phóng viên có thẻ? Và chưa phải cuối cùng, vì sao đã chưa bao giờ có nổi một nhà báo quốc doanh nào được tiếp cận, dù chỉ là ứng viên, của một giải thưởng báo chí quốc tế danh giá như Hellman - Hammett hay Pulitzer?

Không phải là không có nhà báo tâm huyết. Bạn bè của tôi cách đây hai chục năm có khá nhiều người luôn đau đáu với bất công xã hội và suốt ngày chỉ tìm cách cất lên tiếng nói bảo vệ người dân. Thế nhưng sau một thời gian, người ta nhận ra một sự thật cay đắng rằng càng chống tham nhũng thì tình trạng vơ vét lại càng nổi lên như nạn giặc giã. Thế rồi một số người buông bút, số khác chỉ làm báo và viết báo vật vờ. Cho tới giờ số người tâm huyết đã giảm hẳn, trong khi tâm thế vô cảm đã trở nên tràn lan trong giới phóng viên báo chí lề phải.

Sự trì đọng về não trạng của báo chí quốc doanh nói chung và một phần giới phóng viên lề phải nói riêng, đã khiến cho họ mất dần sức thuyết phục đối với công chúng, và giảm dần sức cạnh tranh trước hệ thống truyền thông xã hội trong ít nhất ba năm qua. Bị khuôn phép bởi những chỉ đạo hàng tuần và hàng tháng của Ban Tuyên giáo Trung ương và cơ quan quản lý thông tin các tỉnh thành, ban biên tập các báo không thể thoát nổi vòng kim cô phải nói và viết theo một thực đơn đã được cắt cử.

Dù xã hội đang lao dốc trầm trọng với nạn tham nhũng không có thuốc chữa, hàng triệu dân oan đất đai, hàng trăm ngàn nạn nhân của ô nhiễm môi trường, hàng ngàn cuộc đình công của công nhân hàng năm, vài chục cái chết của người dân trong đồn công an…, đa số báo chí nhà nước vẫn một mực im lặng. Chỉ có thể giải thích: đó là thói quen của sự sợ hãi.

RFI : Đó là báo chí chính thức của Nhà nước, thường được mệnh danh là « lề phải ». Nhưng trên các mạng xã hội, còn có những thông tin « lề trái », thì anh nhận xét thế nào ?

Ngược lại với báo chí nhà nước, thì báo chí « lề trái » với thông tin không hẳn là nhanh nhạy và đa dạng nhưng lại thực chất hơn rất nhiều, hệ thống này đã khuấy đảo một phần không nhỏ trong số 1/3 dân chúng biết sử dụng Internet ở Việt nam.

Dám nói và dám viết về những vấn đề thuộc về quan điểm tư tưởng chính trị, dân sinh và dân quyền, những cây viết của giới dân chủ và bất đồng chính kiến ở Việt Nam đã làm nên một cuộc cách mạng thông tin trong những năm qua, cho dù mặt bằng nghiệp vụ của họ còn khá xa mới bằng được giới nhà báo lề phải vốn được đào tạo bài bản. Bất chấp việc phần lớn cây viết của lề trái không được giới tuyên giáo đảng xem là “nhà báo” chỉ bởi lý do họ không có thẻ nhà báo do Bộ thông tin và Truyền thông Việt Nam cấp, họ vẫn cung cấp những món ăn tinh thần cho người đọc dồi dào hơn hẳn báo chí nhà nước.

Nhưng từ năm 2013 đến nay, ngay cả một số quan chức của ngành thông tin nhà nước đã phải nói xa gần về việc truyền thông xã hội đang lấn lướt báo chí nhà nước. Vậy là vấn đề trở nên rất gần gũi là nếu trong tương lai gần, xã hội dân sự được Nhà nước Việt Nam dần phải thừa nhận và dần mở ra, một luồng gió mới cũng sẽ lan tỏa đến khi vực báo chí tư nhân, làm nảy nở những chồi non trong làng báo độc lập. Khi đó, liệu báo chí quốc doanh có thể cạnh tranh được với giới báo chí độc lập hay không ?

Câu hỏi này đang dần được hóa giải. Từ cuối năm 2013 và đầu năm 2014, không gian xã hội dân sự đã mở ra khá nhanh, ít nhất về số lượng tổ chức hội đoàn độc lập. Trong xã hội dân sự, báo chí độc lập lại có vai trò gần như quyết định trong giai đoạn đầu hình thành các tổ chức dân sự.

Như vậy, nếu đến một lúc nào đó báo chí tư nhân được hình thành ở Việt Nam, chắc chắn hệ thống truyền thông xã hội, với thế mạnh dám biểu đạt tự do tư tưởng, sẽ chiếm ưu thế hơn hẳn báo chí quốc doanh, cho dù tuyệt đại đa số các tờ báo độc lập không hề có tiền để trả nhuận bút. Tức khi đó, tiếng nói của báo chí độc lập sẽ còn thuyết phục nhiều hơn hẳn đối với dân chúng, và càng làm cho niềm tin của độc giả đối với các tờ báo bảo thủ, xa rời hoặc phản lại quyền lợi người dân bị sụt giảm tệ hại.

RFI : Có nghĩa là báo chí « chính thống » đã im lặng quá lâu ?

Quá lâu ! Và giờ đây, chỉ có thể là vào lúc này, chính lúc này, khi mà ngay cả giới quan chức cũng không thể phủ nhận một không khí đen đúa của xã hội đang trùm lên đầu dân chúng và cả trên đầu họ, giới báo chí và các nhà báo lề phải rất cần day dứt rằng tại sao họ đã cầm giữ thái độ im lặng quá lâu. Quá lâu trước cả những vụ chết chóc thảm khốc nhan nhản trong xã hội đồng loại của họ.

Thế nhưng tôi cho rằng thức tỉnh không bao giờ là quá muộn, chỉ là làm sao để tinh thần này diễn ra sớm hơn mà thôi. Vì thức tỉnh càng sớm, xã hội sẽ càng đỡ bạo liệt và người dân càng đỡ bần hàn. Đó chính là trách nhiệm phản biện của báo chí. Để đến một lúc nào đó, báo chí lề phải và lề trái có thể hòa làm một, trở thành tiếng nói chung cho xã hội dân sự thống nhất ở Việt Nam.

Khi đó, dù muốn hay không, chính thể cầm quyền cũng bắt buộc phải tôn trọng tiếng nói của dân chúng thông qua báo chí, phải điều chỉnh những chính sách bất hợp lý và hủy bỏ những chính sách sai lầm, thậm chí phải “tái cơ cấu” cả những thế lực nhân sự tham nhũng và tai tiếng.

Mỗi nhà báo là một mũi dao. Đầu nhọn của mũi dao đó chính là tinh thần, ý chí và trí tuệ phản biện. Với chế độ này và những thể chế về sau ở Việt Nam, phản biện sẽ không bao giờ là thừa thãi, với sứ mệnh tối thiểu của nó là làm cho xã hội bớt đen đúa và dân nghèo bớt cực khổ. Có như thế, nhà báo mới xứng đáng với cái tên riêng của họ.

Giờ đây, sự vinh danh của RSF đối với giới báo chí độc lập ở Việt Nam mới chỉ là bước đi đầu tiên trong tinh thần hướng về mục tiêu xứng đáng và đáng tôn vinh như thế.

RFI : Xin rất cảm ơn nhà báo Phạm Chí Dũng, một trong số « 100 anh hùng thông tin » trên thế giới vừa được Phóng viên Không biên giới vinh danh.

__._,_.___

Tướng CA Hoàng Kông Tư kiện BBC để dọa báo chí?

Tướng CA Hoàng Kông Tư kiện BBC để dọa báo chí?.Vụ Dương Chí Dũng và những triệu đô la: 

“Ông trời con” Hoàng Kông Tư vs. BBC Việt ngữ

Trịnh Hữu Long - Nguyễn Anh Tuấn - Phạm Đoan Trang

Ảnh không rõ nguồn

Thứ sáu, ngày 25/4/2014, trao đổi với tờ báo “nhà trồng được” là Công An Nhân Dân, Trung tướng Hoàng Kông Tư, Thủ trưởng Cơ quan ANĐT Bộ Công an, tuyên bố đại ý: Vào cùng ngày, Cơ quan ANĐT Bộ Công an đã khởi tố một vụ án hình sự về tội vu khống, liên quan đến bài báo “Dương Chí Dũng và những triệu đô la” của phóng viên Nguyễn Hùng trên BBC tiếng Việt.

Đáng chú ý là bài báo của phóng viên Nguyễn Hùng chỉ mới đăng trên BBC Việt ngữ vào thứ năm, ngày 24/4. Nghĩa là vừa đăng hôm trước, thì hôm sau Cơ quan ANĐT đã khởi tố liền. Đồng thời chỉ trong vòng 24 tiếng đồng hồ, cơ quan ấy cũng đã kịp “xác minh, làm rõ và xác định” một người tên Tiệc nào đó là ông Ngô Xuân Tiệc, sinh năm 1961, thường trú tại 277 Phạm Văn Hải, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, là Chủ tịch, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư phát triển Tâm Sinh Nghĩa.
Chưa hết, Cơ quan ANĐT còn kịp buộc được ông Tiệc này “viết bản tường trình cam đoan, khẳng định hoàn toàn không có sự việc như Dương Chí Dũng khai”.

Mọi sự diễn ra quả là nhanh chóng. Tướng Tư nói thêm: “Quá trình điều tra, nếu xác định phóng viên Nguyễn Hùng đang làm việc ở Ban Việt ngữ đài BBC ở Vương quốc Anh là tác giả bài báo thì Cơ quan ANĐT sẽ tiến hành các thủ tục cần thiết yêu cầu cơ quan tư pháp Vương quốc Anh hỗ trợ triệu tập phóng viên Nguyễn Hùng về Việt Nam để điều tra… và xử lý theo quy định của pháp luật…”.

Bài trao đổi của tướng Tư với cơ quan ngôn luận của ngành có thể cho chúng ta thấy hai điều: Thứ nhất, ông hiểu rất ít về báo chí. Thứ hai, ông có cách hành xử của người tưởng mình là ông trời (con).

Không phải cứ thích kết tội báo chí là kết tội được

Ở đây, cần phải nói rõ là ông Tư không hiểu về báo chí nói chung và các nguyên tắc chung của nghề báo, chứ không phải thứ báo chí công cụ mà Đảng và Nhà nước vốn quen xài ở Việt Nam.

Một cách chung nhất thì có thể nói rằng việc đưa thông tin sai sự thật làm ảnh hưởng đến uy tín của một cá nhân/ tổ chức cấu thành một thứ tội trong báo chí, gọi là tội vu khống, bôi nhọ (defamation/ slander/ libel). Trên tinh thần bảo vệ quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận, các nền  luật pháp cũng như các nền báo chí lớn trên thế giới (Mỹ, Anh) đều không hình sự hóa tội này, đặc biệt khi người nại rằng họ bị báo chí làm mất uy tín lại là người của công chúng (public figure), nghĩa là bao gồm cả quan chức chính quyền.

Tại Mỹ, Tu chính án số 1 bảo vệ tuyệt đối các quyền tự do tư tưởng, trong đó có quyền tự do báo chí: “Quốc hội không làm luật để tôn xưng sự khai lập một tôn giáo, hoặc ngăn cấm sự tự do hành đạo, hoặc hạn chế tự do ngôn luận, hoặc tự do báo chí, hoặc quyền của người dân được tụ tập ôn hòa và quyền ra yêu sách buộc chính phủ sửa sai những bất công”. Luật pháp cho nhà báo quyền được viết về gần như tất cả mọi thứ và hầu như luôn được miễn trách nhiệm hình sự khi họ chỉ trích quan chức chính quyền. Thậm chí nhà báo không bị yêu cầu phải đưa tin có trách nhiệm, công bằng. Mike Farrell, một giáo sư về truyền thông và luật báo chí Mỹ, từng nhận định: “Tu chính án số 1 không buộc nhà báo phải công bằng, phải nghiên cứu toàn diện các vấn đề, phải phản ánh câu chuyện đặt trong bối cảnh của nó, phải nhận lỗi, xin lỗi”. (Đấy là chưa nói thêm, Tu chính án số 1 không để cho chính quyền có quyền cấp thẻ nhà báo.)

Trong một án lệ nổi tiếng năm 1964, Sullivan kiện New York Times, Chánh án Tòa án Tối cao Hoa Kỳ Brennan ra phán quyết rằng quan chức nhà nước chỉ có thể được phục hồi danh dự nếu chứng minh được là việc báo chí đưa tin sai sự thật xuất phát từ dụng ý xấu, nói cách khác là cố tình tung tin sai. Nhưng điều này rất khó chứng minh, cho nên có thể thấy là quan chức, nếu kiện báo chí cũng khó mà thắng. Với án lệ này, báo chí Mỹ được bảo vệ gần như tuyệt đối.

Trong Bộ luật Hình sự của Việt Nam, “dụng ý xấu” được diễn giải là “bịa đặt, loan truyền những điều biết rõ là bịa đặt nhằm xúc phạm danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác…” (Điều 122). Trường hợp phóng viên Nguyễn Hùng của BBC (người mang hai quốc tịch Việt Nam và Anh), Cơ quan ANĐT chưa cần biết ông Hùng có “biết rõ là thông tin bịa đặt” hay không mà đã vội khép tội, quả là nhanh chóng lắm thay! Dù sao đi nữa, trách nhiệm chứng minh thông tin đó là bịa đặt và ông Hùng cố ý loan truyền thuộc về cơ quan ANĐT. Nếu không chứng minh được thì quý cơ quan thua.

So với Mỹ, luật pháp Anh ít bảo vệ nhà báo hơn. Tiền bồi thường thiệt hại danh dự cho các nạn nhân của báo chí trong các vụ liên quan đến tội “libel” khá cao, có thể lên tới hơn 500.000 bảng Anh (gần 1 triệu USD) như trong một vài vụ nổi tiếng. Nhưng luật pháp Anh cũng quy định quyền miễn trừ dành cho báo chí, chẳng hạn như khi phản ánh một vấn đề thuộc về lợi ích công (hoặc được công chúng quan tâm) theo một cách có trách nhiệm; khi đó, báo chí được miễn trừ ngay cả khi thông tin họ phản ánh không đúng sự thật. Chánh án Donald Nicholls còn đưa ra một danh sách 10 tiêu chí mà báo chí, căn cứ vào đó, có thể được miễn trách nhiệm, chẳng hạn giọng điệu, ngôn ngữ của bài báo – chú ý rằng báo chí được quyền nêu nghi vấn và/hoặc kêu gọi tiến hành điều tra – và thời gian tác nghiệp hay là “độ nóng” của sự kiện – rõ ràng là trong nhiều tình huống cần đưa tin gấp rút, liên quan đến lợi ích công, nhà báo có thể không có điều kiện kiểm chứng thông tin. (Đó là chưa kể, ngay cả nếu BBC Việt ngữ gọi điện từ nước ngoài về cho một cán bộ nào đó của Bộ Công an để kiểm chứng thông tin, cũng gần như chắc chắn 100% là không có câu trả lời).

Một điều quan trọng là ở các nền luật pháp bảo vệ quyền con người, “tội” đưa tin sai sự thật của báo chí không bao giờ bị hình sự hóa và càng không có chuyện nhà báo bị bỏ tù. Ở Việt Nam thì khác: Đưa tin đúng hay sai sự thật, không cần biết, nhưng hễ động chạm các ông trời con thì nhà báo chắc chắn bị xử lý nghiêm khắc, bao gồm cả đi tù.

Đối với báo chí Việt Nam, luật pháp dĩ nhiên chỉ là công cụ để Nhà nước quản lý báo chí và định hướng tư tưởng nhân dân. Các tội liên quan đến “bảo vệ lợi ích, uy tín, danh dự, nhân phẩm” chỉ được dùng để bảo vệ các quan thôi, còn với dân thường mà nhất là “thế lực thù địch, phản động” thì báo chí cứ việc vô tư mà mạt sát, vu khống. Điều đó thì chắc ông Hoàng Kông Tư và Bộ Công an biết rõ.

Ảnh không rõ nguồn

Có dẫn độ được không?

Liên quan đến việc dẫn độ tội phạm, đầu năm 2009, Anh và Việt Nam có ký Hiệp định Tương trợ Tư pháp. Theo đó, về phía Anh, cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhận yêu cầu dẫn độ tội phạm là Quốc vụ khanh (Secretary of State) và Tổng cục Thuế vụ và Hải quan (HMRC). Phía Việt Nam, cơ quan duy nhất có thẩm quyền gửi yêu cầu dẫn độ là Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao. Vì đơn vị này lâu nay vốn dĩ “phối hợp ăn ý” với an ninh, công an, cho nên Cơ quan ANĐT của ông Kông Tư có thể dễ dàng có được yêu cầu dẫn độ cộp dấu của Viện Kiểm sát, nếu muốn.

Tuy nhiên, Nhà nước Việt Nam đòi Anh dẫn độ ông Nguyễn Hùng (mang hai quốc tịch Anh và Việt) là một chuyện, Anh có đồng ý không lại là chuyện khác. Nhìn chung, việc dẫn độ có khả năng được thực hiện với các tội nghiêm trọng như khủng bố, giết người, chứ chẳng nhà nước có chủ quyền nào lại dẫn độ một công dân của mình vì người đó đã… viết báo động chạm tới quan chức của nước khác (!). Bên cạnh đó, Điều 4 Hiệp định Tương trợ Tư pháp cũng quy định rõ về các trường hợp “Từ chối Hỗ trợ”, chẳng hạn, từ chối:

- nếu như việc dẫn độ ảnh hưởng đến chủ quyền, an ninh, trật tự công cộng và các lợi ích căn bản khác của bên nhận được yêu cầu dẫn độ;

- nếu như yêu cầu dẫn độ liên quan đến những thủ tục khởi tố hình sự có động cơ chính trị;

- nếu như bên yêu cầu dẫn độ (Việt Nam) không đáp ứng được các quy định của luật pháp Anh về “phạm tội ở cả hai nước”.

“Phạm tội ở cả hai nước” (dual criminality) là một quy định trong luật liên quan đến dẫn độ ở nhiều quốc gia, kể cả Anh; theo đó, một nghi phạm chỉ có thể bị dẫn độ từ một nước A sang một nước B để chịu xét xử vì vi phạm luật nước B, nếu ở nước A cũng có luật tương tự.

Do vậy, nếu pháp luật ở Anh không hình sự hóa việc nhà báo đưa tin không vừa ý cơ quan công quyền, thì theo nguyên tắc “dual criminality”, ông Nguyễn Hùng không thể bị dẫn độ khỏi Anh để sang một nước mà tại đó ông sẽ bị kết tội.

Nguồn: Tuổi Trẻ.

Khởi tố để làm gì?

Khó mà tin rằng Hoàng Kông Tư không biết những nguyên tắc nêu trên khi ngành công an của ông có cả một văn phòng Interpol chuyên phụ trách lãnh vực hợp tác quốc tế, dẫn độ tội phạm và điều tra xuyên quốc gia.

Nhưng, nếu biết chắc việc Vương quốc Anh dẫn độ phóng viên Nguyễn Hùng là bất khả thi, tại sao tướng Tư lại chủ động “mượn” báo ngành công an để phát lệnh khởi tố và đưa ra yêu cầu dẫn độ như trên? Nói nôm na là, biết rằng không thể, hà cớ gì vẫn làm?

Có thể lý giải hành động của tướng Tư khi giả định là dường như ông ta có một mục tiêu khác và việc khởi tố phóng viên Nguyễn Hùng chỉ là cái cớ.

Vậy mục tiêu đó là gì?

Có người đoán rằng tướng Tư muốn “rung cây dọa khỉ”: đưa nhà báo Nguyễn Hùng ra để dọa các facebooker, blogger trong nước. Nhưng giả định này bất hợp lý ở mấy điểm sau:

(1) Mục tiêu dọa nạt chỉ thực sự đạt được khi Vương quốc Anh dẫn độ ông Nguyễn Hùng cho Việt Nam xử lý. Mà điều này chắc chắn sẽ không xảy ra, như phân tích ở trên; vậy thì làm sao có thể khiến các blogger và facebooker sợ được?

(2) Ông Nguyễn Hùng sống ở nước ngoài, quốc tịch Anh, làm việc cho một hãng thông tấn quốc tế lớn trong khi các blogger thì sống trong nước, quốc tịch Việt Nam và chỉ hoạt động một cách độc lập. Khác nhau về hoàn cảnh và thế đứng như vậy, làm sao mà việc người này bị bắt có thể khiến người kia sợ sệt cho được? Vả lại, lâu nay chính quyền bỏ tù hàng chục blogger, cũng đã đủ cho mục tiêu dọa nạt của họ, đâu cần phải thêm vào danh sách một nhà báo quốc tế như ông Nguyễn Hùng mà cho dù có bắt được chính quyền cũng sẽ gặp phải những tổn thất nặng nề về mặt ngoại giao và hình ảnh quốc tế.

Như vậy, sẽ là hợp lý hơn khi giả định rằng, lệnh khởi tố dường như không phải nhắm vào người bị khởi tố mà có hơi hướng phục vụ cho một mục tiêu nội bộ nào đó, đặc biệt khi xem xét đến bối cảnh là phiên tòa xử Dương Chí Dũng đang có những diễn biến mới và chưa thể ngã ngũ trong thời gian ngắn.

Mức độ xác thực của giả định trên sẽ chỉ được đánh giá sớm nhất là sau khi phiên tòa Dương Chí Dũng kết thúc. Nhưng dù kết cục có là thế nào đi chăng nữa, báo chí và dư luận Việt Nam, một lần nữa, buồn thay, vẫn chỉ là những lá bài trong canh bạc chính trị của các phe.

DienDanCTM

nguồn: Đoan Trang: “Ông trời con” Hoàng Kông Tư vs. BBC Việt ngữ

			Đoan Trang: “Ông trời con” Hoàng Kông Tư vs. BBC Việ...
			View on www.phamdoantran...	Preview by Yahoo