Việt Nam khỏi lo ‘sắp
mất Cuba’
Nguyễn Giangbbcvietnamese.com
- 7 giờ trước
Tin Hoa Kỳ và Cuba sắp bình thường hóa quan hệ
ngoại giao sau hơn nửa thế kỷ thù địch được người Việt thuộc nhiều xu hướng
quan tâm đặc biệt.
Các diễn đàn mạng đều chú ý vào câu hỏi tương
lai Cuba sẽ ra sao.
Phái dân chủ thì hy vọng ‘hội nhập’ sẽ giúp
Cuba tự do hơn, và đấy sẽ là một ví dụ tốt cho Việt Nam tương lai.
Tuy thế, có người lo Hoa Kỳ nhẹ tay giúp Havana
mở cửa sẽ không đem lại dân chủ, tự do cho dân Cuba mà chỉ giúp chế độ của hai
anh em ông Fidel và Raul Castro trụ lâu hơn.
Phái còn mặn nồng tư duy xã hội chủ nghĩa thì
lo ‘ta mất Cuba về tay Mỹ’ rồi chăng.
Giống như vậy, hồi năm 1989 nhiều cán bộ ở Hà
Nội, nhất là các cụ hưu khi nghe tin Công đoàn Đoàn kết tham gia cầm quyền
cũng từng băn khoăn ‘sắp mất Ba Lan’.
Khi sang Warsaw học và kể lại câu chuyện đó tôi
đã khiến nhiều bạn Ba Lan vô cùng ngạc nhiên.
Họ lấy làm lạ vì Việt Nam chỉ là nước ‘ăn theo’
con đường xã hội chủ nghĩa và chắc hiểu biết rất ít chuyện châu Âu nên mới lo
lắng không đâu như vậy.
Cảm giác 'mất mát' chỉ phản ánh nỗi sợ cô đơn
sau thời 'Hai phe bốn mâu thuẫn' hoặc sự thiếu tin tưởng rằng người dân các
nước sẽ quyết định tương lai của chính họ.
Với Cuba ngày nay, theo cảm quan của tôi, tình
cảm của một số bạn Việt Nam dành cho người Cuba cũng chỉ là đơn phương.
Câu chuyện Cuba thay đổi đang được cả thế giới
quan tâm chứ không chỉ người Việt Nam
Tiếp xúc với một số bạn Cuba từ thời sinh viên
đến hiện nay ở BBC, tôi thấy họ thân thiết hơn cả với dân các nước cùng nói
tiếng Tây Ban Nha, chứ không phải Việt Nam.
Họ có thể nghe nói nhiều về Việt Nam thời chiến
tranh nhưng nếu có quý mến người Việt thì cũng chỉ ngang các nước khác.
Có chăng, điểm chung của gần như tất cả bạn bè
từ các nước nhỏ mà tôi quen, từ Armenia, Uzbekistan, Ba Lan, Bỉ, Slovakia,
Serbia, Syria, Columbia, Cuba tới Myanmar, Bangladesh...chỉ là sự cảm thông bị
láng giềng to bắt nạt trong lịch sử.
Còn chuyện yêu quý nhau, tốt với nhau là quan
hệ cá nhân, không gắn với dân tộc tính.
Ở tầm quốc gia, đúng là có những quan hệ đôi
khi hữu hảo hơn giữa nước này với nước kia nhưng thường là giữa các nước cách
xa nhau, không va chạm láng giềng hàng xóm, hoặc có tính toán chính trị bao
trùm, hay bị bộ máy tuyên truyền thổi lên.
Cũng như vậy, câu chuyện Cuba thay đổi đang
được cả thế giới quan tâm chứ không chỉ người Việt Nam.
Tươi sáng hơn Việt Nam
Fidel sống lâu hơn các lãnh tụ Liên Xô như
Brezhnev và Gromyko
Vậy những nỗi lo hộ Cuba trong người Việt cần
được trả lời thế nào?
Theo tôi, ta không có gì phải lo cả vì tương lai
Cuba có nhiều khả năng sẽ sáng sủa hơn Việt Nam những năm tới.
Dù nhanh hay chậm, ta dễ thấy quốc gia này có
nhiều điều kiện để trở nên giàu có một khi hệ thống hiện nay biến đổi.
Thứ nhất, so với Việt Nam, nước đông dân thứ 13
thế giới, cả Cuba chỉ có trên 11 triệu người nên đầu tư nước ngoài sẽ dễ tạo
tác động nhanh chóng biến đổi diện mạo hòn đảo nhỏ xinh đẹp, nắng ấm quanh
năm này.
Một số nhà kinh tế đã bắt đầu so sánh Cuba với
Costa Rica, một đảo quốc tuy nhỏ nhưng phát triển kinh tế rất tốt thời gian
qua.
Cả hai có cấu trúc dân số tương tự (đa số gốc
Âu) và có hệ thống giáo dục tốt, cộng thêm lợi thế về du lịch vì gần Hoa Kỳ.
Nay, Costa Rica có thu nhập 18 nghìn USD bình
quân đầu dân và Cuba chỉ cần một khoản đầu tư lớn từ bên ngoài, ví dụ vài trăm
tỷ USD, là có thể tái thiết và đẩy mức thu nhập 6 nghìn USD bình quân đầu dân
một năm hiện nay lên rất cao trong thời gian ngắn.
Thứ hai, ta không nên quên người Cuba ở Mỹ có
trên 2 triệu, một tỷ lệ rất cao so với cộng đồng Việt Nam ở Mỹ, Canada
trên 90 triệu người Việt trong nước.
Tác động do tiền kiều hối người Cuba gửi về đã
rất mạnh và trong tương lai, với khoảng cách rất gần họ sẽ còn về nhiều, đầu
tư, làm ăn nhiều hơn.
Cộng đồng này cũng đã rất mạnh về chính trị tại
Mỹ với nhiều dân biểu Hạ viện, Thượng nghị sỹ, thậm chí ứng viên tổng thống,
nên tác động của họ vào Cuba là đương nhiên.
Thứ ba, điều dễ thấy là nền tảng văn hóa của
Cuba gắn liền với khối Nam Mỹ và cả cộng đồng Hispanic đang lớn mạnh ở Hoa Kỳ
nên Cuba không sớm thì muộn cũng ‘rơi trở lại’ vào cái gốc đó.
Giai đoạn một thời cách mạng kiểu thân Moscow
sẽ chỉ còn là một dĩ vãng.
Các vị Giáo hoàng đều liên tục khuyến khích Cuba
mở cửa
Thứ tư, khác với Việt Nam hiện lơ lửng giữa
tác động truyền thống của Trung Quốc và giao lưu có phần tăng lên với ASEAN,
Cuba có 64% là người da trắng và gắn kết chặt chẽ với Tây Ban Nha - cha ông
Fidel Castro là người đến từ Galicia, Tây Ban Nha - nên tác động từ Liên hiệp
châu Âu tới Havana đã và đang đều đặn và tích cực.
Và thêm nữa, như báo chí đã viết, đa số người
Cuba theo Công giáo và các vị Giáo hoàng, từ John Paul II tới Benedict XVI và
Francis hiện nay đều kiên trì tác động để Cuba mở cửa.
Báo Anh tuần qua viết về Cuba và ba nhân vật
liên quan đến dòng Tên (Jesuits).
Ông Fidel Castro và người bạn lớn của Cuba, nhà
văn Colombia Gabriel Garcia Marquez đều từng học trong trường do các giáo sỹ
Jesuits dạy.
Vị giáo sỹ dòng Jesuit Jorge Mario Bergoglio từ
Argentina nay là Giáo hoàng Francis thì đóng vai trò trực tiếp bảo trợ cho
cuộc đàm phán Washington - Havana một năm qua.
Thậm chí, không phải tình cờ mà cả hai ông
Barack Obama và Raul Castro đều chọn ngày sinh nhật 78 của Giáo hoàng đầu tiên
người Nam Mỹ để công bố tin thay đổi ngoại giao.
Tôi viết ra để cho các bạn thấy dù có chút gắn
kết tình cảm chống Mỹ giữa Havana và Hà Nội, tương lai Cuba đang phụ thuộc
vào các tác nhân hoàn toàn không dính líu gì đến Việt Nam cả.
Với các bạn vận động cho dân chủ, bài học Cuba
chắc chắn rất thú vị nhưng Cuba có các tác nhân hoàn toàn khác Việt Nam nên
cách đi của họ cũng sẽ khác.
Tương lai Cuba sẽ dần do người Cuba, gồm cả
cộng đồng đông đảo của họ ở Hoa Kỳ, quyết định, cộng thêm tác động từ
Vatican và châu Âu, chưa kể cả khối Công giáo khắp vùng châu Mỹ La Tinh.
Một thời mà thôi
Quan hệ Hà Nội và Havana gắn liền với truyền
thống chống Mỹ một thời
Cũng phải nói thêm là tại vùng Nam Mỹ, hào quang
cách mạng thiên tả một thời lừng lẫy của Fidel Castro nay đã mờ dần.
Cuộc khủng hoảng tên lửa năm 1962 đã đẩy Fidel
về phía Liên Xô và kinh tế Cuba hoàn toàn phụ thuộc vào Moscow.
Sau khi Liên Xô tan rã, ông Fidel tìm đến nước
Venezuela nhưng với giá dầu sụt giảm, Carracas cũng không thể nào cưu mang được
Havana mãi.
Dù người ta có thể đổ lỗi cho Hoa Kỳ nhưng nhìn
lại thì cả hai quyết định tìm đồng minh nói trên của Fidel đều đem lại hậu quả
tai hại về kinh tế.
Người Mỹ La Tinh từng ngưỡng mộ ông Fidel nhưng
gần đây họ đã có những ngôi sao khác.
Đó là Tổng thống Lula da Silva có tầm nhìn toàn
cầu của Brazil hay Tổng thống Jose Mujica ‘nghèo nhất thế giới’ của Uruguay,
người từ chối ở dinh thự sang và tiếp khách quốc tế tại nông trại đơn sơ của
mình.
Cứ thế, lịch sử luôn thay đổi và Cuba cũng phải
dần biến đổi để không bị rớt lại thành một bảo tàng lớn của mô hình bao cấp
kiểu Liên Xô.
Một quốc gia Cuba giàu mạnh, dân chủ trong
tương lai sẽ là một điểm sáng cho khu vực Nam Mỹ và cả thế giới nên chẳng
việc gì mà các bạn Việt Nam phải lo chuyện ‘được hay mất’ đầy hoài niệm cảm
tính.
Cuba cho biết: Vụ HK kấm-
vận Cuba từ năm 1962 đã tạo ra sự thiệt hại cho hòn đão Cuba gần một
KỸ(trillion) đôla !!
- 1 Kỹ (trillion) đôla
là 1
Ngàn Tỹ (billion) đôla. 1,000 Tỹ (billion) đôla
hay là ...
- 1Kỹ
đôla bằng 1
trăm ngàn Triệu đôla (1,000,000 Triệu đôla).
Cuba: U.S. embargo
causes $1 trillion in losses
<<<>>>
Cuba blames the U.S.
embargo for nearly a trillion dollars in losses to the island's economy since
it was imposed by President Kennedy in 1962.
Vice Foreign Minister
Abelardo Moreno said that at current prices a conservative estimate of economic
damages to the island up until December 2010 would be more than $104 billion.
However, he added, if you take into consideration the extreme devaluation of
the dollar against the price of gold on the international financial market
during 2010, they would add up to nearly a trillion dollars.
Cuba will be presenting
a resolution at the current U.N. General Assembly on the "Necessity of
ending the economic, commercial and financial blockade imposed by the United
States of America against Cuba."
This will be the 20th
time the same resolution is put to a vote there.It has repeatedly been approved
by the international community. Last year's vote was: 185 countries in favor to
2 -- the United States and Israel -- against.
Speaking to journalists
in Havana, Moreno insisted the embargo violates international law and the U.N.
Charter, and constitutes genocide according to the 1948 Geneva Convention on
the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide.
Yesterday President
Obama authorized the continuation of the embargo for another year under the
Trading with the Enemy Act, stating that it is in "the national interest
of the United States" to do so.
Moreno particularly
attacked the extra-territoriality of the embargo listing various fines imposed
by the U.S. on third country entities such as a $500 million fine against the
Dutch Bank ABN Amro last year for "having carried out unauthorized
financial transactions in which Cuba or Cuban Nationals had interests."
The vice foreign
minister noted that in all from March 2010 to April 2011 there were several
multimillion dollar fines levied against U.S. and foreign banking institutions
for having conducted operations with Cuba.
He also noted the
embargo interfered with Cuba's cooperation with international agencies giving
the example of how in January 2011, the U.S. Government seized over $4.2
million of funding from the Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria
because they were earmarked for the implementation of cooperation projects with
Cuba.
The Cuban Democracy Act
of 1992 further codified the original embargo into law so as to maintain
sanctions on Cuba until Havana takes steps toward "democratization and
greater respect for human rights." The Helms-Burton Act passed by Congress
in 1996 added yet further restrictions to prevent U.S. citizens from doing business
in or with Cuba.
In 1999, President Bill
Clinton expanded the embargo even more by prohibiting foreign subsidiaries of
U.S. companies from trading with Cuba. This led among more serious moves to the
removal of Cuban-made pajamas from shelves in Wal-Mart in Canada.
Clinton did authorize
the sale of certain humanitarian products to Cuba in 2000 only on a cash basis
with no credit permitted.
The policy has pitted
pro-embargo Cuban-American exiles against many business leaders and
agricultural producers who insist trade with Cuba would benefit American
farmers, port workers and others. The U.S. Rice Federation has lobbied hard in
Washington believing that Cuba could once again become the largest foreign
market for American grown rice, a position currently held by Mexico.
At present the U.S.
State Department says the biggest obstacle to improving relations between the
two countries is the imprisonment of an American aid worker Alan Gross.
Gross was arrested in
December 2009 and sentenced last March to 15 years in prison for bringing
illegal communications equipment into Cuba as part of a program subcontracted
to his employer by USAID. The Cubans say this program and others like it are
intended to overthrow throw their government.
Moreno refused at this
morning's press conference to respond to a question on Gross.
Former New Mexico
Governor Bill Richardson left Havana this morning after a week's efforts to see
the American who is being held in a Havana military hospital. Yesterday
Richardson told foreign journalists in Havana that the Cuban Government had
rebuffed all his appeals.
Nevertheless, President
Obama said yesterday in Washington that his administration's relaxation of the
travel ban that now allows more Americans to visit Cuba on educational,
religious, cultural or people-to-people group trips would remain in effect as
would the loosening of restrictions on the amount and frequency with which
Cubans in the U.S. could send money to relatives on the island.
__._,_.___
