DÊ Trong thành ngữ và điển tích

--

Kính chuyển

MG/HĐ

DÊ

Trong thành ngữ và điển tích

Hồ Đinh

            Tờ Le Nouveau Détective xuất bản tháng 4-2002, kể lại một sự kiện kỳ lạ trong công viên quốc gia Samburo của Kenya, về một con sư tử cái trong lúc săn mồi bắt được một Linh Dương con, nhưng không ăn thịt mà lại nuôi nấng nó như tình mẫu tử. Cảnh hai con vật khác giống, một hiền một dữ , ngày ngày sóng đôi trong thảo nguyên , đêm tới linh dương con thản nhiên nằm ngủ trong lòng mẹ nuôi và sư tử cái thường âu yếm liếm lông con vật nhỏ như thể đang chăm sóc con ruột của mình.Sau 17 ngày, thừa lúc sư tử cái ra suối uống nước, sư tử đực xé xác linh dương con ăn thịt. Phát hiện sự bi thảm trên, sư tử cái đã cấu xé và đuổi đánh sư tử đực, sau đó ngày ngày bỏ ăn lang thang một mình trên thảo nguyên rên rỉ gào khóc. Câu chuyện có thật và quá cãm động, khiến cho các chuyên gia trong ngành động vật vô cùng bối rối khi giải thích tình cảm kỳ lạ trên.

          Trong lúc đó thì giữa Dê và Người đã quen biết hằng vạn năm, khởi đầu từ Trung Ðông, Ấn Ðộ,Ai Cập sau mới tới các Châu Âu,Mỹ,Phi và miền Ðông Á.Sự gắn bó của hai loài được ghi lại trên nhiều cổ vật như các dụng cụ săn bắn, nông cụ, rìu đồng, cán dao.. và ngay trên các vách đá hang động. Khắp nơi từ đông sang tây, Dê được chọn làm một đối tác trong 12 linh vật để làm lịch, tính thời gian. Ở Hy Lạp,Trung quốc thuở xưa xa, các vị đế vương chọn Dê làm vật tế thần. Thịt Dê ngon,hiền và có giá trị cao trong phương thuốc trường sinh bất lão của nhân loại. Tóm lại từ đầu tới cuối, từ lông cho tới da thịt, ngũ tạng lục phủ kể luôn cái của quý, Dê đều dâng hết cho người một cách ngoan ngoản và chân thật. Dê không hề có chút lỗi lầm ngoài cái nhân dạng trời cho “ nhúm râu sư cụ ở dưới cằm và khả năng tình dục số 1 của giống đực “ mà bị đời gán ghép cho đủ thói hư, thậm chí tới cái tên DÊ cúng cơm cũng bị tước đoạt một cách bá đạo, để chỉ các gã râu sồm hảo ngọt, thấy đàn bà con gái thì ngó chết với đôi mắt tròn xoe như hai hòn bi, trong lúc tay chân cuốn cuồn như loài bạch tuộc. Kẻ xấu cũng như bạch tuộc chẳng hề hấn gì , trái lại DÊ khi không lại bị các cô mấy bà ghét căm thậm tệ. Nhưng dù thế nào chăng nữa, tóm lại DÊ vẫn là một nhân vật quan trọng trong thế giới loài người , từ vật chất cho tới lãnh vực văn chương chữ nghĩa

“..Hễ có việc lấy dê làm trước,

Dê dâng rồi người mới lạy sau

việc dê thì dê biết

cân mà coi ai trọng ai khinh ?”

(Lục Súc tranh công)

1-DÊ TRONG VĂN CHƯƠNG VÀ GIAI THOẠI :

          Người nước Lỗ thời Ðông Chu Liệt quốc phải mổ thịt dê đực để làm lễ Cốc Sóc vào ngày Nguyên đán, về sau lễ đó bị bải bỏ nhưng dân chúng vẫn theo lệ củ mà nộp dê cho triều đình. Câu chuyện bàn cải giữa Khổng Tử và môn đệ Tử Cống quanh vụ Dê trong luận ngữ hay những chuyện dùng dê làm tế lễ Thần Hecmet trong thần thoại cổ Hy Lạp.. đã nói lên sự linh thiêng và quan trọng của con vật này, cho nên không lạ lắm khi thấy hình bóng của dê xuất hiện rất nhiều trong thành ngữ, điển tích và ngay cả ngôn ngữ của Anh, Mỹ ngày nay .

*DÊ TRONG CỔ TÍCH VÀ GIAI THOẠI :

          Trong dòng lịch sử VN, ta thấy có nhiều danh nhân tuổi MÙI như Ðại tướng Lý thường Kiệt đời nhà hậu Lý (1019-1105), đã chiến thắng quân Tống năm 1077, tác giả bài cổ văn lừng danh “ Nam quốc sơn hà”. Tăng thống Khánh Hỷ (1067-1142) tác giả bộ ‘ Ngộ đạo ca’.Trần bình Trọng (1259-1295)danh tướng nhà Trần, thá làm quỷ nước Nam còn hơn làm vua đất bắc. Nguyễn phi Khanh (1355-1428), cha Nguyễn Trải, bị giặc Minh bắt, tại ải Nam Quan đã khuyên con ‘nợ nước thù nhà trên hết’. Nguyễn hữu Dật (1603-1681) đại tướng phò tá các chúa Nguyẽn ở đàng trong, cha thống suất Nguyễn hử Cảnh, người có công bình địng Bình Thuận và nam phần trong cuộc nam tiến 300 năm về trước. Ngoài ra còn có Nguyễn văn Siêu, Nguyễn Khuyến, Trần tuấn Khải, Lê văn Duyệt và Ðức Huỳnh phú Sổ (1919-1947), giáo chủ Phật giáo Hòa Hảo, bị cọng sản sát hại năm 1947.

          Trong kho tàng chuyện cổ tích thế giới có rất nhiều chuyện về dê , ngoài ra cũng lắm giai thoại về dê có liên quan tới sấm Trạng Trình “..mã đề dương cước anh hùng tận, thân dậu niên lai kiến thái bình..”, hay bài thơ “ Dê cỏn buôn sừng’ tương truyền do Hồ xuân Hương làm :

“..khéo khéo đi đâu lũ ngẩn ngơ

lại đây cho chị dạy làm thơ

ong non ngứa nọc châm hoa rữa

dê cỏn buồn sừng húc dậu thưa”

hay câu đối của Vũ hửu Lợi chửi tên việt gian thời Pháp Vũ văn Báo : “ lý chi đình, thi lễ chi đình-báo chi quách khuyển dương chi quách” mượn chữ từ luận ngữ, để xõ xiên rằng da con báo như da chó dê.

*DÊ TRONG LỤC SÚC TRANH CÔNG :

          Ðây là một tác phẩm cổ tuy khuyết danh nhưng rất có giá trị viết theo dạng tuồng, đề tài thực chất là việc tranh hơn thua giữa 6 con vật nuôi trong nhà như trâu, chó, ngựa,dê, gà và heo. Nói chung qua ngòi bút tài hoa, tác giả đã thành công trong việc mượn lời cải cọ của 6 con vật trên để cười cợt thế nhân qua cái tâm lý phổ quát là ích kỷ, cậy công,coi thường kẻ khác, ngoài ra còn có một dụng ý đặc biệt về chánh trị, qua lối văn chương ngụ ngôn , mượn vật để nhắc tới lục bộ trong triều đình mà ông chủ không ai khác hơn là nhà vua. Trong tác phẩm, dê tượng trưng cho Bộ Lễ, ai cũng thấy rõ khi đọc : “ dê vốn thật thuộc về việc lễ, để hòng khi về hạng tư văn, để dành khi tế thánh tế thần,ại có thuở kỳ yên kỳ phước ốcâu 284-287 “.Xem như vậy dê không phải bình thường như ta tưởng, giống như công việc của bộ lễ trong triều đình, cho nên “ việc dê thì dê biết “ , kết bè kết phái công kích người khác thì có lợi gì ?

*DÊ TRONG NGÔN NGỮ ANH-MỸ “

          Ngày nay danh từ DÊ để chỉ các đấng hảo ngọt mất nết của VN cũng đã vượt biên hồi nào không biết xâm nhập vào nhiều thành ngữ Anh,Mỹ, chẳng hạn WEAR GOATCES chỉ người có cằm đầy râu, giống râu dê hay là “gã dê”, TO GET’ONE’S GOAT hay là REALLY GOT MY GOAT có nghĩa làm cho ai đó phải giận dữ bất bình vì bị xúc phạm. Thành ngữ này xuất phát từ chuyện mượn con dê giúp con ngựa thắng cuộc đua và khi con dê bị d1nh cắp, thì con ngựa sẽ bất bình và thua cuộc. Ngoài ra còn có GETTING ANOTHER MAN’S GOAT cũng để chỉ một hành động không được thân thiện..

2-TRONG THÀNH NGỮ,ÐIỂN TÍCH :

-Dương trường : nghĩa đen là ruột dê, ý nói đường đi cũng là đường đời quanh co khó khăn như ruột dê ‘ lần theo nẽo tắt dương trường’.

-Dương chất hổ bì : ngoài da là cọp là hùm nhưng thực chất chỉ là con dê, ám chỉ bọn thượng đội hạ đạp , bên ngoài thì làm hùm oai hổ, bắt nạt dân chúng thuộc cấp nhưng bên trong thì hèn nhát khiếp nhược như con dê.

-Dương thạch : Dê hóa đá rút ra từ điển tích Vương Mãng soán ngôi nhà Tây Hán, con cháu là Lưu Tú, Lưu Diễn nổi lên chống lại bị quân bao vây tại thành Côn Dương. Ðể thưởng công và khích lệ quân sĩ,, Mãng cho mang rượu và mấy ngàn con dê tới chiến trường, không ngờ tất cả dê đều hóa đá. Nhờ đó quân sĩ bên Mãng bỏ theo Lưu Tú, cuối cùng khôi phục lại được cơ nghiệp gọi là nhà Ðông Hán.

-Dương Xa : Xe do dê kéo rút ra từ điển tích vua Tấn võ đế có nhiều phi và cung tần mỷ nữ, ban đêm nhà vua ngồi trên chiếc xe khảm vàng ngọc, do một đàn dê kéo đi khắp các cung, theo ý đàn dê ngừng ở nơi nào thì vua nghĩ chốn đo. Các cung nữ lấy lá dâu cắm ngoài cửa, đồng thời dùng muối rắc lối đi để đàn dê đánh mùi muối , nhìn thấy lá dâu kéo vào cung ăn. Trong cung oán ngâm khúc có câu :’ Dấu dương xa,lối cũ quanh co’ là vậy.

Ngũ dương bì : Chuyện năm tắm da dê, từ tích Bá lý Hề người nước Ngu thời Ðông Chu liệt quốc, ba mươi tuổi mới cưới vợ sanh được một trai. Có tài nhưng nhà nghèo không có tiền lo lót tiến cử nên không làm gì được nơi bản quốc, vợ là Ðổ Thị biết ý chồng khuyên nên đi xa lập thân. Nhà nghèo, ngày tiển chồng Ðổ thị làm thịt con gà duy nhất và dùng cánh cửa để đun bếp. Bôn ba khắp nơi hơn 10 năm, Hề vẫn tay trắng vì nghèo phải đi chăn trâu độ nhật. Về Ngu tìm lại vợ con thì không còn, nhưng nhờ bạn tốt là Kiển Thúc giới thiệu, Hề được làm quan Trung đại phu. Tần đánh Ngu và bắt vua tôi trong đó có Bá Lý Hề làm tù binh. Tại Tần, Hề bị kẻ gian hãm hại nên phải bỏ trốn sang Sở và bị vua nước này bắt đi chăn ngựa ở Nam Hải. Về sau vua Tần mục Công mới biết Bá lý Hề là người hiền, kiếm cách cứu về nước và phong chức Thượng Khanh đại tướng, hay là ngũ cổ thượng khanh vì vua Tần dùng năm tắm da dê chuộc ông về, cho nắm giữ quyền bính trong nước. Vợ con ông là Ðổ thị và Mạnh Minh cũng trôi giạt đến Tần nhưng sống nghèo khổ bằng nghề giặt đồ mướn. Biết tin chồng làm quan tột đỉnh, ngày nọ Ðổ Thị tìm cách gặp , sau khi đàn hát bản “Bá Lý Hề, năm bộ da dê”, vợ chồng con cái lại gặp nhau, hưởng cảnh phú quý.

-Thuận Thủ Khiên Dương : là kế thứ 31 trong tam thập lục kế của người Trung Hoa xưa, có nghĩa là thuận tay dắt con dê về. Thành ngữ ám chỉ sự việc trên đời thiên biến vạn hoá, phải biết nắm lấy thời cơ để tiên hạ thủ vi cưòng. Câu chuyện dựa vào tích Thội Trữ thí Tề Trang công thới xuân thu, vì ông vua này muốn chiếm vợ của Trữ là Ðường Khương. Ðể trừ tên hôn quân, Trữ giã bệnh và dùng vợ dẫn nhà vua hám sắc vàu nhà mình và phục binh giết chết. Tóm lại Trang công vì quá tự tin nên đặt mình vào hoàn cảnh con dê vơ vắt bên đường để Thôi Trữ dễ dàng đắt dê đi làm thịt.

-Dê kỳ lộ : Chuyện người láng giềng của Dương Chu mất dê, có nghĩa là dê đứng ở ngã đường có nhiều ngã rẽ. Câu chuyện mang tính chất triết lý cao siêu, nói về chuyện học đạo nếu chú trọng tiểu tiết thì chẳng khác gì người mất dê, đứng trước ngã ba đường không biết phải đi ngã nào và cũng như người đi tìm dê trước nhiều ngã rẽ không biết con dê đi về hướng nào. Câu chuyện có liên quan tới Dương Chu là một triết gia trước Lão tử, chủ trương thuyết vị ngã, chỉ biết mình mà thôi, nên nếu chỉ nhổ một sợi lông chân m2 có lợi cho thiên hạ, cũng không làm.. Sau buổi tìm dê cho người láng giềng, Dương Chu bỏ thuyết vị ngã không theo nửa. Trong hoài cổ ngâm có câu :” Tái Ông được ngựa,lộ kỳ mất dê”

-Dữ hồ mưu bì : Vào đời nhà Chu, có người muốn bày một đại tiệc bằng thịt dê nhưng không biết làm sao cho đủ số thịt. Sau khi suy nghĩ , ông ta tìm đến đàn dê thương lượng muốn cắt thịt, đàn dê nghe qua sợ quá bỏ trốn hết. Một lần khác cũng người này , muốn có một chiếc áo lạnh bằng da chồn nhưng không biết làm sao cho có, ông ta bèn tới thương lương với chồn, xin được lột bộ da, chồn nghe qua sợ qúa, trốn vào hang. Câu chuyện ngụ ngôn trên trích từ sách Phù tử, nói về một việc gì đó quá mức với khả năng không thể làm được, cho dù có năn nĩ hay cầu khẩn cũng vô ích.

-Vọng dương bổ lao : Mất dê mới làm chuồng, thành ngữ rút ra trong chiến quốc sử thời Sở Tương Công vì quá tin dùng bọn quyền thần, không chịu nghe lời khuyên can của đại thần là Trang Tân, cuối cùng Sở bọ Tần thôn tính, nhà vua bỏ trốn sang Trịnh và cầu cứu Trang Tân nhưng ông ta nói “ thấy thỏ chết mới nghĩ tới chó săn vẫn chưa muộn, nhưng thấy dê chạy mất mới lo sữa lại chuồng, thì quá muộn rồi “

.

          Tóm lại Dê hiền lành không hề làm hại người nên đáng thương hơn là ghét bỏ. Dê giúp người đủ chuyện, không cần nói xa gần, chỉ riêng món thịt dê và bộ ngọc dương tiềm thuốc bắc bổ thận,tráng dương cũng đủ làm cho người và dê thân thiện, nói chi tới cái món sơn dương trùng trong thập trân , mà Từ Hy thái hậu đã nấu đãi các sứ thần Tây phương và Nhật , tại Bắc Kinh năm 1874. Năm tới là năm Mùi không biết có phải ứng với lời sấm Trạng Trình mà người Việt bao chục năm nay hằng thổn thức mong đợi :

“ Mã đề dương cước anh hùng tận

thân dậu niên lai kiến thái bình “ -/-

TÀI LIỆU THAM KHẢO :

Illustrated encyclopedia animals.

Thế giới động vật của Diệu đại Quan

Tự diển bách khoa minh họa TGDV của V.J.Stanex

Thành ngữ điển tích của Trịnh văn Thanh

Ðiển tích chọn lọc của Mộng Bình Sơn

Tam thập lục kế của Trọng Tâm

Hán Việt tứ tự của Nguyễn xuân Trường

Lục súc tranh công của Nguyễn ngọc Huy

Thông dụng thành ngữ cố sự của Vương An

Xóm Cồn Hạ Uy Di

Chạp 2014

HỒ ÐINH

__._,_.___

---

Posted by: Ho Dinh 

NĂM MÙI Tìm Hiểu DÊ Trong Thé Giới Động Vật

--

Kính chuyển

MG/HD

NĂM MÙI

Tìm Hiểu DÊ Trong Thé Giới Động Vật

Hô Đinh

 Trong thế giới động vật, dê là một trong những loài có khả năng sinh lý mạnh nhất, qua việc một dê đực mỗi buổi sáng , trước khi rời chuồng đi kiếm ăn, đã phục vụ cho từ 30-50 nàng dê cái. Nhưng có điều bất công và phi lý đối với dê vì con người cổ kim, từ đông sang tây, trong hàng vua chuá,quan quyền cho tới hạng phú gia, kể cả giới bình dân Hồi giáo, nhiều người cũng có rất nhiều hậu phi, thê thiếp, cung tần mỹ nữ.. nhưng mấy ai bị kết tội ? còn dê thì lại bị xỏ xiên, thậm chí cái tên thường được sử dụng để chỉ những đấng mày râu thích hảo ngọt, cứ thấy đàn bà con gái thì mắt tròn xoe như hai viên bi và tay chân cứ múa may không khác gì loài bạch tuộc. Ấy thế mà gã người và loài bạch tuộc thì vô hại, còn dê vô can lại bị các bà các cô căm ghét. Thật ra xưa nay, dê là một trong những gia súc rất hiền lành và ích lợi , giúp cho người đủ chuyện, nhất là trong lãnh vực mưu tìm sự trường xuân bất hoại.

 Nổi khốn khổ của dê ngoài việc bị đánh đập, xa lánh, còn bị bêu xấu ngày ngày, luôn trong lãnh vực ngôn ngữ, hiện có rất nhiều trong tiếng Anh, Mỹ xuất phát từ tiếng “ Goat”, đã biến thành “ wear goatces-râu dê “, “To get one’s goat hay Really got my goat.. đều có nghĩa làm cho ai bực tức, bất bình”. Trong tác phẩm “ Smoke Bellew” của nhà văn nổi tiếng Hoa Kỳ là Jack London, xuất bản năm 1912, ông đã nhiều lần dùng các thành ngữ như That’s what got my goat , got your goat hay là The joker did not got your goat.. để diễn tả những trạng thái của các nhân vật lúc bực mình, nổi giận hay cợt đùa cũng vì con dê hiền lành, đáng mến. Nhưng không phải dê không có miệng để minh oan cho mình, đồng thời phản kích những kẻ xấu miệng, mà ta đã đọc được trong tác phẩm vô danh của VN, đó là Lục súc tranh công :

“..Dê vốn thật thuộc về việc lễ,

Ðể hòng khi về hạng tư văn.

Ðể dành khi tế thánh, tế thần.

Lại có thuở kỳ yên, kỳ phước..

Tóm lại, công việc của dê bình thường không ai nhận thấy có chút gì quan trong, cho nên dù có đi tìm hiểu cũng đâu có bằng “ việc dê thì dê biết “ như lời chúng đã minh xác trong tác phẩm trên..

1-DÊ TRONG THẾ GIỚI ÐỘNG VẬT :

            Dê thuộc bộ Artiodactila, có móng chẳn trong nhóm nhai lai gồm có họ bò, họ dê.( Caprovinae), là loại gia súc nhỏ đã được người thuần hóa từ thời kỳ đồ đá, do sự hợp chủng của hai loài Dê Rừng (Capra Aegagerus) và loài linh dương (Capra Falconeri). Dê có sừng rổng, cong về phiá sau, cằm có túm lông dài giống chùm râu, bởi vậy dê còn được người ban cho cái mỷ danh là sư phụ hay ông chủ có bộ râu dài. Dê giỏi leo trèo, nhảy trên các đồi dốc, rìa núi dể dàng, tuổi thọ từ 10-12 năm. Riêng dê cái, mỗi năm sinh hai lứa, từ 2 tới 3 con và thời gian mang thai là 150 ngày. Dê ăn đủ mọi thứ cây cỏ nhưng món khoái khẩu nhất vẫn là So đũa. Về điểm này cho tới nay, các nhà khoa học cũng chưa tìm ra mối liên quan nào giữa lá so đũa và khả năng sinh lý siêu phàm của dê đực. Nhưng chắc chắn người đã bái phục dê, cho nên hiện nay khắp năm châu đều nuôi dê để lấy sữa và ăn thịt. Trung bình dê đực nặng 60 ký và dê cái 50 ký khi được 6 tháng tuổi. Hầu hết tất cả các bộ phận của dê đều được ăn và làm thuốc (thịt, tiết,gan,dạ dày,ngọc dương..). Theo các tài liệu cổ thì thịt dê có vị ngọt, tinh rất nóng và không độc, có tác dung tráng dương, bổ thận và tinh huyết. Ðặc biệt là bộ ngọc dương và bốn chân, được dùng làm món tiềm trong bài thuốc bắc “ tứ linh hội”.

            Trong nhiều lần khai quật khảo cổ, đã tìm thấy hình ảnh dê xuất hiện trên các đồ vật và nông cụ. Do trên, việc chọn dê làm 12 con giáp và mặt trời trong việc tính toán thời gian, theo các nhà làm lịch, là điều dứng đắn . Trong thần thoại Hy Lạp, người xưa dùng dê làm tế vật cúng thần Hecmet. Riêng ở Trung Quốc, các vị Ðế vương dùng dê trong lễ Cốc Sóc, vào ngày nguyên đán, trước cửa ngọ môn. Việc này đã có đề cập trong sách Luận Ngữ, nói về cuộc tranh luận giữa Ðức Khổng và đệ tử là Tử Cống, quanh vụ cúng dê trong ngày Cốc Sóc.

            Theo kinh nghiệm, thì dê có tính ngang bướng, chỉ muốn làm theo ý mình và rất tinh khôn chứ không phải ù ù ngớ ngẩn như người ta tường, qua việc chọn thức ăn, biết đề phòng kẻ thù, nhận ra chủ nhà.. Nhiều nơi, dê được dùng để kéo xe cho các người chăn cừu ở vùng núi cao. Dê còn được dùng để chăn chiên,cừu trên các đồi núi hiểm trở. Tại Âu Châu và nhiều nước Phi Châu,Nam Mỹ, dê được nuôi thành đàn, thả tự do trên các thảo nguyên ban ngày và chỉ nhốt vào chuồng ban đêm mà thôi.

-DÊ NHÀ :

            Dê sinh sống tại VN thuộc ba nhóm : Dê VN đến nay vẫn chưa tìm được xuất xứ, hình vóc nhỏ, chỉ cao chừng 50 cm,mình dẹp, lông nhiều màu sắc, tai đứng, sưng hơi cong nhọn. Dê đực to hơn con cái, râu cằm rậm, sừng dài về già xoắn lại. Dê Ấn Ðộ do người Ấn và Pháp mang vào nước ta từ đầu thế kỷ XX, thân dài, cao từ 80-90 cm, mắt lồi, tai to nhưng rũ xuống , sừng ngắn hay không có sừng, vú to, lông màu sậm. Dê Mông Cổ mới được nhập vào VN trong thập niên 90 cuối thế kỷ, hình vóc trung bình giữa Dê VN và Ấn Ðộ, lông màu trắng đen có thể dùng làm len.

-DÊ SỪNG XOẮN ( Capra Folconeri)

Dài chừng 1,35m và cao trên 1m. Sừng dê đực thẳng và xoắn., thường sống thành từng đàn ở rừng núi các nước Trung Á Turkestan,Uzbekistan,Balutchistan,Cachem-ia và A Phú Hãn.Về mùa hẻ, dê này có bộ lông màu nâu sáng nhưng râu, đuôi và một phần chân thì màu sậm hơn. Trái lại muà đông thì màu lông nhệt nhạt.

-DÊ NHÀ LÙN CAMERUN : thuộc nòi dê nhà Châu Phi Capra Domestica,kích thước bé nhất trong họ dê, đo được từ 30-40 cm chiều cao.Ngoài ra còn có giống hậu duệ giữa loài dê núi tuyệt chủng Capra Prisca và dê rừng Capra Aegagrus, hiện sống nhiều tại miền rừng núi Ðông, Nam Á.

DÊ NÚI (Capra Ibex Sibirica) : có chiều dài 1,50 m và cao trên 1 m., riêng sừng dài tới 1,40m., sống trên vùng núi cao Pamia (4500m) tại Trung Á.

-CỪU : thuộc họ dê, gồm có CỪU BỜM (Ammotragus Lervia), là loài thú chuyển giống giữa Dê và Cừu., dài 1,50m, cao trên 1m, đuôi 0,15m, sừng 0,70m, có bộ lông nhạt, lòi đực không có râu cằm và mùi hôi như dê, sống nhiều ở Bắc Phi và Tiểu Á. CỪU RỪNG ( Ovis Musimon ), thuộc họ Cừu nhưng sống hoang , dài 1,1m , cao 0,70m nhưng đôi sừng rất dài và cong tới 0,97m nhưng đặc biệt con cái lại không có sừng. Cừu này có màu lông trắng và nâu. Dây là tổ tiên của giống cừu nhà ,trước kia sống nhiều ở Nam Âu nhưng hiện nay chỉ còn trên đảo Corse và Sardaigue. Từ thế kỷ XVIII loại cừu này đã được các nước Trung Âu thuần hoá và ngày nay kích thước to lớn hơn giống cừu hoang nhiều. CỪU RỪNG CHÂU Á ( Ovis Orienttalis), có kích thước tương đương với Cừu rừng Châu Âu nhưng màu lông đồng nhất, câp sừng bén, sống trên các thảo nguyên có độ cao trung bình tại đảo Cyprus, Vùng Tiểu Á , Ba Tư và Trung Á. Theo các nhà khoa học, thì cừu rừng Châu Á mới chính là tổ tiên của cừu nhà khắp thê giới hiện nay.

-LINH DƯƠNG ( Oryx) : Linh dương thường chạy nhạy trong sa mạc, chúng ăn cây cỏ vào ban đêm để hấp thụ được lượng nước nhiều hơn. Ngoài ra để thích ứng với hoàn cảnh, sự bài tiết của loài này cũng chậm hơn đồng loại trong nhóm móng chẳn gồm có dê, cừu, huơu, linh dương và sơn dương. Cũng thế loài sơn dương sống tại sa mạc Ai Cập có thể nhịn uống trong nhiều ngày, kỷ lục này chỉ thua có lạc đà mà thôi.

* Linh dương Gazella : còn được gọi là Linh dương ngựa dài 2m, cao 1,30m , đuôi 0,40m, màu lông đen, xám trắng, sừng nhọn dài trên 1m có thể chống cự nổi với sư tử, sống thành đàn trên các thảo nguyên ở Tây Phi.

* Linh Dương CANNA : là loại linh dương lớn nhất hiện nay, dài 3,2m, cao 1,80m , sừng cuộn xoắn rất khoẻ dài 0,70m.Có bộ lông màu vàng hay nâu nhạt có chắm đỏ, hiện còn 8 loài sống tại Châu Phi, ăn lá cây và thảo mộc.

* Linh Dương Ấn Ðộ (Antilopa cervicapra) : Dài 1,25m cao 0,80m và đuôi 0,15m, linh dương Ấn Ðộ có sừng tới ba vòng xoắn hoặc nhiều hơn với ba màu lông đen, trắng và nâu, con cái không có sừng, có thể nhảy xa tới 6m và cao trên 2m, sống thành đàn trong các vùng đồng cỏ khắp bán đảo Ấn Ðộ, ngày nay đã được thuần hoá nhiều.

* Linh Dương Rừng (Tragelaphus ) và Linh Dương đầm lầy ( Limnotragus) : sống ở các vùng đồng lầy, trong số này có loài linh dương rất quý hiếm là Linh Dương nước (Tragelaphus) có sừng xoắn , ngâm mình suốt ngày trong nước , kiếm mồi thực vật ban đêm, sống tại Trung và Tây Phi.

Cũng được xêp loại trong hàng Linh Dương quý hiếm còn có Linh Dương cao cổ và Linh Dương Tía Châu Phi là những loại thú khó bắt. Linh dương cao cổ có chiều dài đầu và mình bằng nhau nhưng khi cần vươn lên để ăn lá cây trên cao, thì cái cổ lại dài gấp đôi lúc bình thường. Ngoài ra thân hình của linh dương cao cổ vừa ngắn lại vừa lùn chừng 1m nhưng bốn cái chân thì cao gấp đôi. Sống thành từng đàn nhỏ trong các thảo nguyên ở Tây Phi có nhiều loại lá hợp hoan vàng là món ăn khoái khẩu , linh dương cao cổ và hươu cao cổ là những loài thú đặc biệt và tương đồng. Cũng trong vùng này còn có Linh Dương Ðen ,thuộc loại thú qúy hiếm nhưng có sinh hoạt khác nhau, linh dương đen sống trong các khu rừng cây thấp, lúc ngủ thì ẩn thân trong các khu cỏ rậm rạp, cổ thò ra ngoài để nghe ngóng. Khi đi đứng, đầu linh dương đen lúc nào ngẩn cao lên vì vậy thổ dân Somalia gọi nó là Linh dương ngh ngóng. 

Cùng loại còn có Linh dương Tía rất đẹp và bệ vệ , cao trên 1,20m và nặng chừng 250 kg , có màu lông tía hay màu hạt dẽ rất rực rỡ, đặc biệt là trên lưng có nhiều vạch như ngựa vằn, còn bốn vó lốm đốm màu lông trắng. Tướng mạo của Linh dương Tía cũng rất kỳ lạ, mặt hoa, mõm trắng còn hai sừng cong vào như sừng trâu, đôi vành tai hình quả trám vừa lớn và dài như tai lừa. Trên lưng từ cổ đến mông có một chùm lông rậm nhô cao lên như bờm ngựa. Linh dương Tía sống nhiều tại vùng rừng rậm núi cao trên 2800 m, ở Trung Phi, ăn cỏ xanh và các loại dây leo cũng như muối mõ, thích dầm mình dưới nước. Vì có bốn chân dài và cao, lại lanh lợi nên Linh dương cao cổ và Tía rất khó bị bắt. Hiện tại vườn thú ở San Diego, Hoa Kỳ có nuôi một cặp Linh dương cao cổ, còn Linh dương Tía thì mãi tới năm 1932 mới bắt được một con. Nói chung các loài Linh dương và Hươu cao cổ có dáng ngủ lạ đời, đầu thì quay ra sau, còn chiếc cổ dài thì làm thành một vòng cung trên vai, thời gian ngủ say kéo dài chừng 12 phút, mỗi đêm xãy ra từ 5-10 lần.

*SƠN DƯONG : Còn gọi là Dê núi hay con than , tổ tiên của các loại Dê nhà và ngược lại là những con Dê nhà bị lạc đàn trở thành Dê núi.. Trong loại này hiện có Sơn dương Gnou hay là Sơn dương Sọc, có màu lông xám và những sọc đen trên cổ, riêng các đốm lông ở đầu và đuôi thì hoàn toàn màu đen. Mình sơn dương dài 2,30m và cao trên 1,3m còn đuôi dài chừng 0,65m, sống thành từng đàn lớn trong rừng núi ở phiá nam nước Kenya và ần con sông Orange. 

Ngoài ra còn có giống Sơn Dương Salga, thuộc họ Dê (Capridae), có chiều dài chừng 1,35m và cao 0,75m, nặng tối đa 45 kg. Bộ lông của loài dê núi này màu xám vàng, chỉ có con đực mới có sừng, còn mõm thì rộng và phình ra giống như cái vòi ngắn, có lẽ để lọc cát bụi tại thảo nguyên là địa bàn sinh sống hằng ngày. Trước kia sơn dương Salga sống nhiều tại Âu,Á nhưng ngày nay chỉ còn gặp ở miền núi Turkestan,Uzbekistan,Balutchistan và Afghanistan. Sơn dương thường leo trèo trên các ghềnh đá hay mõm núi cheo leo nhờ hàm răng có mẫu xương nhô ra, để móc vào các hóc hay khe đá mà leo trèo lên xuống và đặc biệt bơi rất giỏi. Ở đồng bằng, sơn dương chạy chậm giống như dê nhà. Thịt sơn dương ngon vì mềm và ngọt nhưng quý nhất là huyết sống có thể chữa được nhiều thứ bệnh khái huyết, suy nhược của đàn ông. Sơn dương khó săn bắt trừ phi lúc chúng chuyển vùng, các con đực thường húc nhau khi dành con cái, thường thì vào lúc sáng sớm hay chiều xuống, sơn dương đực hay kêu to, với âm thanh “ nghè nghè” chứ không phải be be như dê nhà, kiếm ăn vào ban ngày. Săn bắt sơn dương là một chuyện rất khó, kể cả các tay thiện xạ vì sơn dương chỉ sống trên các vùng núi cao cheo leo nguy hiểm, con người khó có thể đặt chân tới.

* SƠN DƯƠNG SỪNG DÀI, loại thú quý hiếm làm VN nổi danh :

Rừng Vũ Quang thuộc Hà Tĩnh hiện nay là một nơi nổi tiếng trên thế giới, trong lãnh vực sinh vật học vì đó là vùng có môi trường sinh thái được ổn định từ hàng triệu năm qua với một thứ khí hậu kỳ lạ không giống bất cứ nơi nào trên trái đất như ẩm ướt, ngột ngạt, trời nhiều mây, mưa dai dẳng và muà khô có sương đêm chảy không dứt trên các vách núi cheo leo đầy rong rêu. Cũng chính ở nơi này, đã phát hiện được ba loại thú cổ xưa nhất là Sơn dương sừng dài, Hoảng khổng lồ và Nai chạy chậm mà người thiểu số địa phương gọi là Quang Khem.. Trong các thú quý hiếm trên, Sơn dương sừng dài, còn gọi là Bò Vũ Quang hay Sao La, đã gây nhiều tranh cải hấp dẩn trong giới khoa học thế giới hiện nay. 

Sự phát hiện các con vật lạ này cũng rất ngẩu nhiên, do một nhà Sinh vật học Hồng Kông là John Mackinson, nhân chuyến thám hiểm rừng Vũ Quang năm 1992, tình cờ từ một xương sọ thú lạ được treo trên vách. Sau khi dùng DNA xác định và biết chắc chắn, ông đã báo cho Cơ quan World Wide Fund for Nature ốWWF cùng phối hợp với VN để săn tìm . Tình trạng trên cũng đã được phát hiện lần nữa tại Rừng Nguyên Sinh Cát Tiên, Lâm Ðồng vào tháng 4-1993. Cùng lúc đi tìm Sao La, vô tình lại phát hiện thêm một loại Mang Lớn, còn gọi là Nai Sủa hay Hoảng Khổng lồ, có trọng lượng từ 40-50 kg, là một trong 7 nhóm thuộc họ Mang (Muntiacus Rafinesque), tương cận với Họ Dê trong Bộ Guốc Chẳn, mà con đầu tiên được tìm thấy vào năm 1915. Vào tháng 5-1994, một con Sơn Dương sừng dài (Sao La), có 6 tháng tuổi đã bị bắt và được chuyển về Hà Nội. Con thú còn non, có lông mượt, có màu lông nâu,xám,đen,mắt to, đuôi ngắn và sừng mới lú, có tên khoa học là Pseudoryx, có khả năng lẩn trốn rất nhanh, nên các thợ săn khó bắt kể cả giăng bẩy. Sao La hiện nay sinh sống trong phạm vi phiá nam sông Cả, từ Kỳ Sơn qua Tương Dương, Con Cuông, Anh Sơn và Vũ Quang, hiện là một trong những loại thú quý hiếm có ở VN như Tê giác một sừng, bò rừng xám Coprey, Vượn mũi hếch Rhinopithocus.. được ghi vào sách đỏ để bảo vệ, vì một con Sao La có thời giá trên 10.000 đô la Mỹ, nên đang bị săn bắt ráo riết.

2-THỊT DÊ :

            Về các món ăn được chế biến từ thịt dê xưa nay có rất nhiều và hầu như ai cũng biết và ít nhất một lần được thử qua như dê nướng, lẫu dê,tái dê, chả dê.. và món quý hiếm NGỌC DƯƠNG tiềm thuốc bắc. Ngoài ra còn truyền tụng món SƠN DƯƠNG TRÙNG của Từ Hy Thái Hậu đời Mãn Thanh và mới đây tại Cần Thơ VN, có món TỨ LINH HỘI.

Người xưa có nói ăn gì thì bổ nấy như Ngựa thì có PÍN và Mã huyết tửu, Cọp thì CAO HỔ CỐT, Rắn có rượu TAM hay NGŨ XÀ, Gấu nổi danh với MẬT, Khỉ thì ÓC và DÊ cũng có món NGỌC DƯƠNG .

*NGỌC DƯƠNG tiềm thuốc Bắc :

            Món này thật ra ai cũng làm được, chỉ khó là sao có được bộ Ngọc Dương để xài. vì Dê đa số là con cái, trong bầy vỏn vẹn chỉ có một vài chàng, cho nên thứ thiệt nhiều khi là thứ giả, nhất là ở VN ngày nay. Món ngọc dương tiềm thuốc bắc trị bệnh suy yếu và bổ thận cho nam giới.

            Cũng theo quan niệm ăn gì bổ nấy, người ta dùng DƯƠNG NHỤC ( Thit dê), có vị ngọt, ăn vào trong người nóng lên, cả nam lẫn nử kể cả đàn bà đang sinh nở đều dùng được. Thịt dê có tác dụng trợ dương, bổ huyết,trị các bệnh ho suyển.. DƯƠNG CAN (Gan dê) tốt cho mắt, DẠ DẦY DÊ trị bệnh ói mữa, gầy ốm, DƯƠNG TIẾT (máu dê), pha với rượu uống hằng ngày , trị được bệnh nhức đầu, choáng váng và đau lưng. Ngoài ra trong các hiệu thuốc bắc có bán CAO DƯƠNG chửa bệnh còi, thiếu máu, DƯƠNG NHỤC THANG giúp phụ nử mới sinh hồi sức..

*SƠN DƯƠNG TRÙNG của Từ Hy Thái Hậu :

              Ðây là một trong những món ăn chính mà Từ Hy Thái Hậu dùng đãi các sứ thấn Tây Phương và Nhật , tại Bắc Kinh năm 1874.

            Muốn làm món trên, các thợ săn tại tỉnh Hồ Bắc (Trung Hoa), sau gần một tháng lặn lội trong rừng sâu, núi cao mới bắt được sáu con Sơn Dương đang có thai trong vùng Thiên Tân. Dê núi đem về chăm sóc cẩn thận, hằng ngày cho ăn thứ cỏ quý có tên là “ Ðông trùng hạ thảo”, chỉ có tại vùng Vân Nam và Quảng Tây mà thôi. Loại cỏ này bổ can thận con người, về mùa hạ rất mịn màng, tới mùa đông trên ngọn cỏ xuất hiện một loại sâu giống như sâu dâu tổ kén, ăn rất bổ. Dê ăn loại cỏ quý trên, trở nên mập mạp và sinh con cũng khác thường. Trong đàn dê con này, đúng hai tháng tuổi, chọn 14 con làm sạch lông, moi ruột, sau đó đem ngâm chúng vào thùng gổ to đựng hổn hợp nước gừng và rượu quý. Qua ngày thứ hai, dê được vớt ra lại ngâm vào bể sứ tráng men có hổn hợp sửa dê tươi và nước sâm nhung. Sau hai ngày ngâm trong bể men, người ta dùng hoa sen trắng đã được tách nhánh, dùng kim vàng xuyên từ hoa đến cuống sen, đem cắm đầy mình dê. Cứ để vậy đúng 10 ngày, trong thịt dê ngâm xuất hiện đầy những con trùng trắng bò trên hoa sen, được nhà bếp thu nhặt và chế biến thành món Thập Trân, ăn ngon và bổ, trị được các bệnh lao phổi, tê bại, bán thân bất toại. Từ Hy đã đặt món trên là “SƠN DƯƠNG TRÙNG”.

*TƯ LINH HỘI “

            Vào thời Khang Hy , nhà Mãn Thanh, tại Trung quốc đã thấy xuất hiện các món gà,vịt tiềm thuốc bắc hàng ngày trong thực đơn của các vị vua chúa, quan quyền và giới thượng lưu,phú gia. Nhưng phải đợi tới khi Từ Hy làm chúa, món ăn vương giả này mới hoàn thiện và đạt đỉnh cao . Tại VN, ngay từ thời Pháp thuộc, một số cao lâu ở Sài Gòn-Chợ Lớn như Ðồng Khánh, Ðại La Thiên đã có bán món Long-Lân-Qui-Phụng mà thật ra được chế biến từ thịt Rắn-Mèo-Rùa-Gà và tiềm thuốc bắc.

            Dưới thời Xã nghĩa VN, từ năm 1982, nhà hàng Vĩnh Phát của Mạch Phú Cương tại Cần Thơ cũng có bán món TỨ LINH HỘI gồm có Ngọc Dương-Rắn-Rùa-Gà Ác, một hình thức cải biến từ món Long-Lân-Qui-Phụng của Sài Gòn-Chợ Lớn năm xưa. Cũng có sự khác biệt là món ăn trên lúc trước được nấu nướng theo phương pháp CHƯNG CÁCH THỦY, thời gian kéo dài khoảng 180 phút và giữ được gần như hoàn toàn tinh túy của các con vật. Ngàynay các nhà hàng tuy vẫn theo đúng phương pháp chế biến thời xưa nhưng lại nấu trực tiếp trên lửa chừng 30 phút, nên món ăn đã giảm nhiều chất bổ dưởng. Có thể quan sát nước trong hay đục , để biết món ăn nấu trực tiếp hay chưng cách thủy.

Quả thật chuyện dê thì dê biết, cũng giống như sự biết của người bán thịt dê thời chiến quốc được kr63 lại như sau : Vua Sở Chiêu Công bị mất nước phải lưu vong, trong số dân chúng chạy theo có người bán thịt dê tên Duyệt. Về sau vua lấy lại được nước và khen thưởng phong tặng cho tất cả bọn tùng vong trong số này có anh hàng thịt. Dĩ nhiên mọi người đều hỷ hả đón nhận ơn điển trên, trừ Duyệt từ chối với lý do “ khi vua mất nước, tôi cũng mất nghề bán thịt dê, nay vua trở về, tôi lại giữ được nghiệp củ có ăn, thế là mản nguyện rồi. Vua cố ép, người bán thịt lại thưa :” Nhà vua mất nước, không phải là tội của tôi, nên khọng dám liều chết. Nhà vua lấy lại nước, cũng không phải là công của tôi, nên không dám nhận thưởng. 

Thấy vậy nhà vua lại bảo “ để rồi ta tới nhà ngươi thăm chơi”, nghe vậy người bán thịt dê lại thưa :” theo luật pháp nước Sở, chỉ có những người có công với nước, được phong tặng, thì vua mới nhà thăm. Tôi bất tài vô tướng, giặc tới sợ chết chạy trốn chứ không phải có ý theo hầu vua. Nay bệ hạ bỏ phép nước há chẳng sợ thiên hạ chê trách sao ?” Chiêu Công nghe nói ngoảnh lại bảo với Tướng quốc là Tư Mã Tử Kỳ rằng :” người bán thịt dê tuy hèn hạ nhưng lý luận cao xa, đáng phục, tướng quốc hãy mời hắn ra phục vụ cho triều đình với chức Tam công “.Người bán thịt dê nghe nói lại thưa “ Tôi bết chức tam công sang giàu quyền quý gấp trăm vạn lần anh hàng thịt, nhưng tôi là kẻ bất tài, nên không dám nhận” Nói xong quỳ lạy lui ra. Thật cao quý thay cho người bán thịt dê, biết người biết ta cũng giống như chuyện dê thì chỉ có dê mới biết vậy -/-

*TÀI LIỆU THAM KHẢO :

Thành ngử diển tích danh nhân của Trịnh văn Thành

Thế giới động vật của Diêu Ðại Quan.

Illustrated Encyclopedia of Animals

Bách khoa minh hoạ cuả V.J.Stanek

Cái cười của Thánh nhân của Nguyễn Duy Cần

Từ Xóm Cồn Hạ Uy Di

Đông 2014

HỒ ĐINH

.

__._,_.___

---

Posted by: Ho Dinh 

NĂM MÙI Tìm Hiểu DÊ Trong Thé Giới Động Vật

--

Kính chuyển

MG/HD

NĂM MÙI

Tìm Hiểu DÊ Trong Thé Giới Động Vật

Hô Đinh

 Trong thế giới động vật, dê là một trong những loài có khả năng sinh lý mạnh nhất, qua việc một dê đực mỗi buổi sáng , trước khi rời chuồng đi kiếm ăn, đã phục vụ cho từ 30-50 nàng dê cái. Nhưng có điều bất công và phi lý đối với dê vì con người cổ kim, từ đông sang tây, trong hàng vua chuá,quan quyền cho tới hạng phú gia, kể cả giới bình dân Hồi giáo, nhiều người cũng có rất nhiều hậu phi, thê thiếp, cung tần mỹ nữ.. nhưng mấy ai bị kết tội ? còn dê thì lại bị xỏ xiên, thậm chí cái tên thường được sử dụng để chỉ những đấng mày râu thích hảo ngọt, cứ thấy đàn bà con gái thì mắt tròn xoe như hai viên bi và tay chân cứ múa may không khác gì loài bạch tuộc. Ấy thế mà gã người và loài bạch tuộc thì vô hại, còn dê vô can lại bị các bà các cô căm ghét. Thật ra xưa nay, dê là một trong những gia súc rất hiền lành và ích lợi , giúp cho người đủ chuyện, nhất là trong lãnh vực mưu tìm sự trường xuân bất hoại. Nổi khốn khổ của dê ngoài việc bị đánh đập, xa lánh, còn bị bêu xấu ngày ngày, luôn trong lãnh vực ngôn ngữ, hiện có rất nhiều trong tiếng Anh, Mỹ xuất phát từ tiếng “ Goat”, đã biến thành “ wear goatces-râu dê “, “To get one’s goat hay Really got my goat.. đều có nghĩa làm cho ai bực tức, bất bình”. Trong tác phẩm “ Smoke Bellew” của nhà văn nổi tiếng Hoa Kỳ là Jack London, xuất bản năm 1912, ông đã nhiều lần dùng các thành ngữ như That’s what got my goat , got your goat hay là The joker did not got your goat.. để diễn tả những trạng thái của các nhân vật lúc bực mình, nổi giận hay cợt đùa cũng vì con dê hiền lành, đáng mến. Nhưng không phải dê không có miệng để minh oan cho mình, đồng thời phản kích những kẻ xấu miệng, mà ta đã đọc được trong tác phẩm vô danh của VN, đó là Lục súc tranh công :

“..Dê vốn thật thuộc về việc lễ,

Ðể hòng khi về hạng tư văn.

Ðể dành khi tế thánh, tế thần.

Lại có thuở kỳ yên, kỳ phước..

Tóm lại, công việc của dê bình thường không ai nhận thấy có chút gì quan trong, cho nên dù có đi tìm hiểu cũng đâu có bằng “ việc dê thì dê biết “ như lời chúng đã minh xác trong tác phẩm trên..

1-DÊ TRONG THẾ GIỚI ÐỘNG VẬT :

            Dê thuộc bộ Artiodactila, có móng chẳn trong nhóm nhai lai gồm có họ bò, họ dê.( Caprovinae), là loại gia súc nhỏ đã được người thuần hóa từ thời kỳ đồ đá, do sự hợp chủng của hai loài Dê Rừng (Capra Aegagerus) và loài linh dương (Capra Falconeri). Dê có sừng rổng, cong về phiá sau, cằm có túm lông dài giống chùm râu, bởi vậy dê còn được người ban cho cái mỷ danh là sư phụ hay ông chủ có bộ râu dài. Dê giỏi leo trèo, nhảy trên các đồi dốc, rìa núi dể dàng, tuổi thọ từ 10-12 năm. Riêng dê cái, mỗi năm sinh hai lứa, từ 2 tới 3 con và thời gian mang thai là 150 ngày. Dê ăn đủ mọi thứ cây cỏ nhưng món khoái khẩu nhất vẫn là So đũa. Về điểm này cho tới nay, các nhà khoa học cũng chưa tìm ra mối liên quan nào giữa lá so đũa và khả năng sinh lý siêu phàm của dê đực. Nhưng chắc chắn người đã bái phục dê, cho nên hiện nay khắp năm châu đều nuôi dê để lấy sữa và ăn thịt. Trung bình dê đực nặng 60 ký và dê cái 50 ký khi được 6 tháng tuổi. Hầu hết tất cả các bộ phận của dê đều được ăn và làm thuốc (thịt, tiết,gan,dạ dày,ngọc dương..). Theo các tài liệu cổ thì thịt dê có vị ngọt, tinh rất nóng và không độc, có tác dung tráng dương, bổ thận và tinh huyết. Ðặc biệt là bộ ngọc dương và bốn chân, được dùng làm món tiềm trong bài thuốc bắc “ tứ linh hội”.

            Trong nhiều lần khai quật khảo cổ, đã tìm thấy hình ảnh dê xuất hiện trên các đồ vật và nông cụ. Do trên, việc chọn dê làm 12 con giáp và mặt trời trong việc tính toán thời gian, theo các nhà làm lịch, là điều dứng đắn . Trong thần thoại Hy Lạp, người xưa dùng dê làm tế vật cúng thần Hecmet. Riêng ở Trung Quốc, các vị Ðế vương dùng dê trong lễ Cốc Sóc, vào ngày nguyên đán, trước cửa ngọ môn. Việc này đã có đề cập trong sách Luận Ngữ, nói về cuộc tranh luận giữa Ðức Khổng và đệ tử là Tử Cống, quanh vụ cúng dê trong ngày Cốc Sóc.

            Theo kinh nghiệm, thì dê có tính ngang bướng, chỉ muốn làm theo ý mình và rất tinh khôn chứ không phải ù ù ngớ ngẩn như người ta tường, qua việc chọn thức ăn, biết đề phòng kẻ thù, nhận ra chủ nhà.. Nhiều nơi, dê được dùng để kéo xe cho các người chăn cừu ở vùng núi cao. Dê còn được dùng để chăn chiên,cừu trên các đồi núi hiểm trở. Tại Âu Châu và nhiều nước Phi Châu,Nam Mỹ, dê được nuôi thành đàn, thả tự do trên các thảo nguyên ban ngày và chỉ nhốt vào chuồng ban đêm mà thôi.

-DÊ NHÀ :

            Dê sinh sống tại VN thuộc ba nhóm : Dê VN đến nay vẫn chưa tìm được xuất xứ, hình vóc nhỏ, chỉ cao chừng 50 cm,mình dẹp, lông nhiều màu sắc, tai đứng, sưng hơi cong nhọn. Dê đực to hơn con cái, râu cằm rậm, sừng dài về già xoắn lại. Dê Ấn Ðộ do người Ấn và Pháp mang vào nước ta từ đầu thế kỷ XX, thân dài, cao từ 80-90 cm, mắt lồi, tai to nhưng rũ xuống , sừng ngắn hay không có sừng, vú to, lông màu sậm. Dê Mông Cổ mới được nhập vào VN trong thập niên 90 cuối thế kỷ, hình vóc trung bình giữa Dê VN và Ấn Ðộ, lông màu trắng đen có thể dùng làm len.

-DÊ SỪNG XOẮN ( Capra Folconeri)

Dài chừng 1,35m và cao trên 1m. Sừng dê đực thẳng và xoắn., thường sống thành từng đàn ở rừng núi các nước Trung Á Turkestan,Uzbekistan,Balutchistan,Cachem-ia và A Phú Hãn.Về mùa hẻ, dê này có bộ lông màu nâu sáng nhưng râu, đuôi và một phần chân thì màu sậm hơn. Trái lại muà đông thì màu lông nhệt nhạt.

-DÊ NHÀ LÙN CAMERUN : thuộc nòi dê nhà Châu Phi Capra Domestica,kích thước bé nhất trong họ dê, đo được từ 30-40 cm chiều cao.Ngoài ra còn có giống hậu duệ giữa loài dê núi tuyệt chủng Capra Prisca và dê rừng Capra Aegagrus, hiện sống nhiều tại miền rừng núi Ðông, Nam Á.

DÊ NÚI (Capra Ibex Sibirica) : có chiều dài 1,50 m và cao trên 1 m., riêng sừng dài tới 1,40m., sống trên vùng núi cao Pamia (4500m) tại Trung Á.

-CỪU : thuộc họ dê, gồm có CỪU BỜM (Ammotragus Lervia), là loài thú chuyển giống giữa Dê và Cừu., dài 1,50m, cao trên 1m, đuôi 0,15m, sừng 0,70m, có bộ lông nhạt, lòi đực không có râu cằm và mùi hôi như dê, sống nhiều ở Bắc Phi và Tiểu Á. CỪU RỪNG ( Ovis Musimon ), thuộc họ Cừu nhưng sống hoang , dài 1,1m , cao 0,70m nhưng đôi sừng rất dài và cong tới 0,97m nhưng đặc biệt con cái lại không có sừng. Cừu này có màu lông trắng và nâu. Dây là tổ tiên của giống cừu nhà ,trước kia sống nhiều ở Nam Âu nhưng hiện nay chỉ còn trên đảo Corse và Sardaigue. Từ thế kỷ XVIII loại cừu này đã được các nước Trung Âu thuần hoá và ngày nay kích thước to lớn hơn giống cừu hoang nhiều. CỪU RỪNG CHÂU Á ( Ovis Orienttalis), có kích thước tương đương với Cừu rừng Châu Âu nhưng màu lông đồng nhất, câp sừng bén, sống trên các thảo nguyên có độ cao trung bình tại đảo Cyprus, Vùng Tiểu Á , Ba Tư và Trung Á. Theo các nhà khoa học, thì cừu rừng Châu Á mới chính là tổ tiên của cừu nhà khắp thê giới hiện nay.

-LINH DƯƠNG ( Oryx) : Linh dương thường chạy nhạy trong sa mạc, chúng ăn cây cỏ vào ban đêm để hấp thụ được lượng nước nhiều hơn. Ngoài ra để thích ứng với hoàn cảnh, sự bài tiết của loài này cũng chậm hơn đồng loại trong nhóm móng chẳn gồm có dê, cừu, huơu, linh dương và sơn dương. Cũng thế loài sơn dương sống tại sa mạc Ai Cập có thể nhịn uống trong nhiều ngày, kỷ lục này chỉ thua có lạc đà mà thôi.

* Linh dương Gazella : còn được gọi là Linh dương ngựa dài 2m, cao 1,30m , đuôi 0,40m, màu lông đen, xám trắng, sừng nhọn dài trên 1m có thể chống cự nổi với sư tử, sống thành đàn trên các thảo nguyên ở Tây Phi.

* Linh Dương CANNA : là loại linh dương lớn nhất hiện nay, dài 3,2m, cao 1,80m , sừng cuộn xoắn rất khoẻ dài 0,70m.Có bộ lông màu vàng hay nâu nhạt có chắm đỏ, hiện còn 8 loài sống tại Châu Phi, ăn lá cây và thảo mộc.

* Linh Dương Ấn Ðộ (Antilopa cervicapra) : Dài 1,25m cao 0,80m và đuôi 0,15m, linh dương Ấn Ðộ có sừng tới ba vòng xoắn hoặc nhiều hơn với ba màu lông đen, trắng và nâu, con cái không có sừng, có thể nhảy xa tới 6m và cao trên 2m, sống thành đàn trong các vùng đồng cỏ khắp bán đảo Ấn Ðộ, ngày nay đã được thuần hoá nhiều.

* Linh Dương Rừng (Tragelaphus ) và Linh Dương đầm lầy ( Limnotragus) : sống ở các vùng đồng lầy, trong số này có loài linh dương rất quý hiếm là Linh Dương nước (Tragelaphus) có sừng xoắn , ngâm mình suốt ngày trong nước , kiếm mồi thực vật ban đêm, sống tại Trung và Tây Phi.

Cũng được xêp loại trong hàng Linh Dương quý hiếm còn có Linh Dương cao cổ và Linh Dương Tía Châu Phi là những loại thú khó bắt. Linh dương cao cổ có chiều dài đầu và mình bằng nhau nhưng khi cần vươn lên để ăn lá cây trên cao, thì cái cổ lại dài gấp đôi lúc bình thường. Ngoài ra thân hình của linh dương cao cổ vừa ngắn lại vừa lùn chừng 1m nhưng bốn cái chân thì cao gấp đôi. Sống thành từng đàn nhỏ trong các thảo nguyên ở Tây Phi có nhiều loại lá hợp hoan vàng là món ăn khoái khẩu , linh dương cao cổ và hươu cao cổ là những loài thú đặc biệt và tương đồng. Cũng trong vùng này còn có Linh Dương Ðen ,thuộc loại thú qúy hiếm nhưng có sinh hoạt khác nhau, linh dương đen sống trong các khu rừng cây thấp, lúc ngủ thì ẩn thân trong các khu cỏ rậm rạp, cổ thò ra ngoài để nghe ngóng. Khi đi đứng, đầu linh dương đen lúc nào ngẩn cao lên vì vậy thổ dân Somalia gọi nó là Linh dương ngh ngóng. Cùng loại còn có Linh dương Tía rất đẹp và bệ vệ , cao trên 1,20m và nặng chừng 250 kg , có màu lông tía hay màu hạt dẽ rất rực rỡ, đặc biệt là trên lưng có nhiều vạch như ngựa vằn, còn bốn vó lốm đốm màu lông trắng. Tướng mạo của Linh dương Tía cũng rất kỳ lạ, mặt hoa, mõm trắng còn hai sừng cong vào như sừng trâu, đôi vành tai hình quả trám vừa lớn và dài như tai lừa. Trên lưng từ cổ đến mông có một chùm lông rậm nhô cao lên như bờm ngựa. Linh dương Tía sống nhiều tại vùng rừng rậm núi cao trên 2800 m, ở Trung Phi, ăn cỏ xanh và các loại dây leo cũng như muối mõ, thích dầm mình dưới nước. Vì có bốn chân dài và cao, lại lanh lợi nên Linh dương cao cổ và Tía rất khó bị bắt. Hiện tại vườn thú ở San Diego, Hoa Kỳ có nuôi một cặp Linh dương cao cổ, còn Linh dương Tía thì mãi tới năm 1932 mới bắt được một con. Nói chung các loài Linh dương và Hươu cao cổ có dáng ngủ lạ đời, đầu thì quay ra sau, còn chiếc cổ dài thì làm thành một vòng cung trên vai, thời gian ngủ say kéo dài chừng 12 phút, mỗi đêm xãy ra từ 5-10 lần.

*SƠN DƯONG : Còn gọi là Dê núi hay con than , tổ tiên của các loại Dê nhà và ngược lại là những con Dê nhà bị lạc đàn trở thành Dê núi.. Trong loại này hiện có Sơn dương Gnou hay là Sơn dương Sọc, có màu lông xám và những sọc đen trên cổ, riêng các đốm lông ở đầu và đuôi thì hoàn toàn màu đen. Mình sơn dương dài 2,30m và cao trên 1,3m còn đuôi dài chừng 0,65m, sống thành từng đàn lớn trong rừng núi ở phiá nam nước Kenya và ần con sông Orange. Ngoài ra còn có giống Sơn Dương Salga, thuộc họ Dê (Capridae), có chiều dài chừng 1,35m và cao 0,75m, nặng tối đa 45 kg. Bộ lông của loài dê núi này màu xám vàng, chỉ có con đực mới có sừng, còn mõm thì rộng và phình ra giống như cái vòi ngắn, có lẽ để lọc cát bụi tại thảo nguyên là địa bàn sinh sống hằng ngày. Trước kia sơn dương Salga sống nhiều tại Âu,Á nhưng ngày nay chỉ còn gặp ở miền núi Turkestan,Uzbekistan,Balutchistan và Afghanistan. Sơn dương thường leo trèo trên các ghềnh đá hay mõm núi cheo leo nhờ hàm răng có mẫu xương nhô ra, để móc vào các hóc hay khe đá mà leo trèo lên xuống và đặc biệt bơi rất giỏi. Ở đồng bằng, sơn dương chạy chậm giống như dê nhà. Thịt sơn dương ngon vì mềm và ngọt nhưng quý nhất là huyết sống có thể chữa được nhiều thứ bệnh khái huyết, suy nhược của đàn ông. Sơn dương khó săn bắt trừ phi lúc chúng chuyển vùng, các con đực thường húc nhau khi dành con cái, thường thì vào lúc sáng sớm hay chiều xuống, sơn dương đực hay kêu to, với âm thanh “ nghè nghè” chứ không phải be be như dê nhà, kiếm ăn vào ban ngày. Săn bắt sơn dương là một chuyện rất khó, kể cả các tay thiện xạ vì sơn dương chỉ sống trên các vùng núi cao cheo leo nguy hiểm, con người khó có thể đặt chân tới.

* SƠN DƯƠNG SỪNG DÀI, loại thú quý hiếm làm VN nổi danh :

Rừng Vũ Quang thuộc Hà Tĩnh hiện nay là một nơi nổi tiếng trên thế giới, trong lãnh vực sinh vật học vì đó là vùng có môi trường sinh thái được ổn định từ hàng triệu năm qua với một thứ khí hậu kỳ lạ không giống bất cứ nơi nào trên trái đất như ẩm ướt, ngột ngạt, trời nhiều mây, mưa dai dẳng và muà khô có sương đêm chảy không dứt trên các vách núi cheo leo đầy rong rêu. Cũng chính ở nơi này, đã phát hiện được ba loại thú cổ xưa nhất là Sơn dương sừng dài, Hoảng khổng lồ và Nai chạy chậm mà người thiểu số địa phương gọi là Quang Khem.. Trong các thú quý hiếm trên, Sơn dương sừng dài, còn gọi là Bò Vũ Quang hay Sao La, đã gây nhiều tranh cải hấp dẩn trong giới khoa học thế giới hiện nay. Sự phát hiện các con vật lạ này cũng rất ngẩu nhiên, do một nhà Sinh vật học Hồng Kông là John Mackinson, nhân chuyến thám hiểm rừng Vũ Quang năm 1992, tình cờ từ một xương sọ thú lạ được treo trên vách. Sau khi dùng DNA xác định và biết chắc chắn, ông đã báo cho Cơ quan World Wide Fund for Nature ốWWF cùng phối hợp với VN để săn tìm . Tình trạng trên cũng đã được phát hiện lần nữa tại Rừng Nguyên Sinh Cát Tiên, Lâm Ðồng vào tháng 4-1993. Cùng lúc đi tìm Sao La, vô tình lại phát hiện thêm một loại Mang Lớn, còn gọi là Nai Sủa hay Hoảng Khổng lồ, có trọng lượng từ 40-50 kg, là một trong 7 nhóm thuộc họ Mang (Muntiacus Rafinesque), tương cận với Họ Dê trong Bộ Guốc Chẳn, mà con đầu tiên được tìm thấy vào năm 1915. Vào tháng 5-1994, một con Sơn Dương sừng dài (Sao La), có 6 tháng tuổi đã bị bắt và được chuyển về Hà Nội. Con thú còn non, có lông mượt, có màu lông nâu,xám,đen,mắt to, đuôi ngắn và sừng mới lú, có tên khoa học là Pseudoryx, có khả năng lẩn trốn rất nhanh, nên các thợ săn khó bắt kể cả giăng bẩy. Sao La hiện nay sinh sống trong phạm vi phiá nam sông Cả, từ Kỳ Sơn qua Tương Dương, Con Cuông, Anh Sơn và Vũ Quang, hiện là một trong những loại thú quý hiếm có ở VN như Tê giác một sừng, bò rừng xám Coprey, Vượn mũi hếch Rhinopithocus.. được ghi vào sách đỏ để bảo vệ, vì một con Sao La có thời giá trên 10.000 đô la Mỹ, nên đang bị săn bắt ráo riết.

2-THỊT DÊ :

            Về các món ăn được chế biến từ thịt dê xưa nay có rất nhiều và hầu như ai cũng biết và ít nhất một lần được thử qua như dê nướng, lẫu dê,tái dê, chả dê.. và món quý hiếm NGỌC DƯƠNG tiềm thuốc bắc. Ngoài ra còn truyền tụng món SƠN DƯƠNG TRÙNG của Từ Hy Thái Hậu đời Mãn Thanh và mới đây tại Cần Thơ VN, có món TỨ LINH HỘI.

Người xưa có nói ăn gì thì bổ nấy như Ngựa thì có PÍN và Mã huyết tửu, Cọp thì CAO HỔ CỐT, Rắn có rượu TAM hay NGŨ XÀ, Gấu nổi danh với MẬT, Khỉ thì ÓC và DÊ cũng có món NGỌC DƯƠNG .

*NGỌC DƯƠNG tiềm thuốc Bắc :

            Món này thật ra ai cũng làm được, chỉ khó là sao có được bộ Ngọc Dương để xài. vì Dê đa số là con cái, trong bầy vỏn vẹn chỉ có một vài chàng, cho nên thứ thiệt nhiều khi là thứ giả, nhất là ở VN ngày nay. Món ngọc dương tiềm thuốc bắc trị bệnh suy yếu và bổ thận cho nam giới.

            Cũng theo quan niệm ăn gì bổ nấy, người ta dùng DƯƠNG NHỤC ( Thit dê), có vị ngọt, ăn vào trong người nóng lên, cả nam lẫn nử kể cả đàn bà đang sinh nở đều dùng được. Thịt dê có tác dụng trợ dương, bổ huyết,trị các bệnh ho suyển.. DƯƠNG CAN (Gan dê) tốt cho mắt, DẠ DẦY DÊ trị bệnh ói mữa, gầy ốm, DƯƠNG TIẾT (máu dê), pha với rượu uống hằng ngày , trị được bệnh nhức đầu, choáng váng và đau lưng. Ngoài ra trong các hiệu thuốc bắc có bán CAO DƯƠNG chửa bệnh còi, thiếu máu, DƯƠNG NHỤC THANG giúp phụ nử mới sinh hồi sức..

*SƠN DƯƠNG TRÙNG của Từ Hy Thái Hậu :

              Ðây là một trong những món ăn chính mà Từ Hy Thái Hậu dùng đãi các sứ thấn Tây Phương và Nhật , tại Bắc Kinh năm 1874.

            Muốn làm món trên, các thợ săn tại tỉnh Hồ Bắc (Trung Hoa), sau gần một tháng lặn lội trong rừng sâu, núi cao mới bắt được sáu con Sơn Dương đang có thai trong vùng Thiên Tân. Dê núi đem về chăm sóc cẩn thận, hằng ngày cho ăn thứ cỏ quý có tên là “ Ðông trùng hạ thảo”, chỉ có tại vùng Vân Nam và Quảng Tây mà thôi. Loại cỏ này bổ can thận con người, về mùa hạ rất mịn màng, tới mùa đông trên ngọn cỏ xuất hiện một loại sâu giống như sâu dâu tổ kén, ăn rất bổ. Dê ăn loại cỏ quý trên, trở nên mập mạp và sinh con cũng khác thường. Trong đàn dê con này, đúng hai tháng tuổi, chọn 14 con làm sạch lông, moi ruột, sau đó đem ngâm chúng vào thùng gổ to đựng hổn hợp nước gừng và rượu quý. Qua ngày thứ hai, dê được vớt ra lại ngâm vào bể sứ tráng men có hổn hợp sửa dê tươi và nước sâm nhung. Sau hai ngày ngâm trong bể men, người ta dùng hoa sen trắng đã được tách nhánh, dùng kim vàng xuyên từ hoa đến cuống sen, đem cắm đầy mình dê. Cứ để vậy đúng 10 ngày, trong thịt dê ngâm xuất hiện đầy những con trùng trắng bò trên hoa sen, được nhà bếp thu nhặt và chế biến thành món Thập Trân, ăn ngon và bổ, trị được các bệnh lao phổi, tê bại, bán thân bất toại. Từ Hy đã đặt món trên là “SƠN DƯƠNG TRÙNG”.

*TƯ LINH HỘI “

            Vào thời Khang Hy , nhà Mãn Thanh, tại Trung quốc đã thấy xuất hiện các món gà,vịt tiềm thuốc bắc hàng ngày trong thực đơn của các vị vua chúa, quan quyền và giới thượng lưu,phú gia. Nhưng phải đợi tới khi Từ Hy làm chúa, món ăn vương giả này mới hoàn thiện và đạt đỉnh cao . Tại VN, ngay từ thời Pháp thuộc, một số cao lâu ở Sài Gòn-Chợ Lớn như Ðồng Khánh, Ðại La Thiên đã có bán món Long-Lân-Qui-Phụng mà thật ra được chế biến từ thịt Rắn-Mèo-Rùa-Gà và tiềm thuốc bắc.

            Dưới thời Xã nghĩa VN, từ năm 1982, nhà hàng Vĩnh Phát của Mạch Phú Cương tại Cần Thơ cũng có bán món TỨ LINH HỘI gồm có Ngọc Dương-Rắn-Rùa-Gà Ác, một hình thức cải biến từ món Long-Lân-Qui-Phụng của Sài Gòn-Chợ Lớn năm xưa. Cũng có sự khác biệt là món ăn trên lúc trước được nấu nướng theo phương pháp CHƯNG CÁCH THỦY, thời gian kéo dài khoảng 180 phút và giữ được gần như hoàn toàn tinh túy của các con vật. Ngàynay các nhà hàng tuy vẫn theo đúng phương pháp chế biến thời xưa nhưng lại nấu trực tiếp trên lửa chừng 30 phút, nên món ăn đã giảm nhiều chất bổ dưởng. Có thể quan sát nước trong hay đục , để biết món ăn nấu trực tiếp hay chưng cách thủy.

Quả thật chuyện dê thì dê biết, cũng giống như sự biết của người bán thịt dê thời chiến quốc được kr63 lại như sau : Vua Sở Chiêu Công bị mất nước phải lưu vong, trong số dân chúng chạy theo có người bán thịt dê tên Duyệt. Về sau vua lấy lại được nước và khen thưởng phong tặng cho tất cả bọn tùng vong trong số này có anh hàng thịt. Dĩ nhiên mọi người đều hỷ hả đón nhận ơn điển trên, trừ Duyệt từ chối với lý do “ khi vua mất nước, tôi cũng mất nghề bán thịt dê, nay vua trở về, tôi lại giữ được nghiệp củ có ăn, thế là mản nguyện rồi. Vua cố ép, người bán thịt lại thưa :” Nhà vua mất nước, không phải là tội của tôi, nên khọng dám liều chết. Nhà vua lấy lại nước, cũng không phải là công của tôi, nên không dám nhận thưởng. Thấy vậy nhà vua lại bảo “ để rồi ta tới nhà ngươi thăm chơi”, nghe vậy người bán thịt dê lại thưa :” theo luật pháp nước Sở, chỉ có những người có công với nước, được phong tặng, thì vua mới nhà thăm. Tôi bất tài vô tướng, giặc tới sợ chết chạy trốn chứ không phải có ý theo hầu vua. Nay bệ hạ bỏ phép nước há chẳng sợ thiên hạ chê trách sao ?” Chiêu Công nghe nói ngoảnh lại bảo với Tướng quốc là Tư Mã Tử Kỳ rằng :” người bán thịt dê tuy hèn hạ nhưng lý luận cao xa, đáng phục, tướng quốc hãy mời hắn ra phục vụ cho triều đình với chức Tam công “.Người bán thịt dê nghe nói lại thưa “ Tôi bết chức tam công sang giàu quyền quý gấp trăm vạn lần anh hàng thịt, nhưng tôi là kẻ bất tài, nên không dám nhận” Nói xong quỳ lạy lui ra. Thật cao quý thay cho người bán thịt dê, biết người biết ta cũng giống như chuyện dê thì chỉ có dê mới biết vậy -/-

*TÀI LIỆU THAM KHẢO :

Thành ngử diển tích danh nhân của Trịnh văn Thành

Thế giới động vật của Diêu Ðại Quan.

Illustrated Encyclopedia of Animals

Bách khoa minh hoạ cuả V.J.Stanek

Cái cười của Thánh nhân của Nguyễn Duy Cần

Từ Xóm Cồn Hạ Uy Di

Đông 2014

HỒ ĐINH

.

__._,_.___

---

Posted by: Ho Dinh 

Thơ Xuân Ất Mùi 2015

From: Gia Cao 

           Thơ Xuân Ất Mùi 2015
                                           (đường vào cáo chung bọn tay sai phản quốc)
                        “Mùi/dương(a) giặc Hồ vào mê trận
                        Thân, dậu (b) tiêu ma lũ bạo tàn”
                        Tổ Quốc Huỳnh Kỳ bay ngập nắng
                        Quốc dân mở hội đón vinh quang.
                                                            Đệ Tam Cộng Hoà khai công lý
                                                            Xã tắc đồ vương, dựng pháp quyền
                                                            Tuế nguyệt trùng lai mùa xán lạn
                                                            Khôi phục cơ đồ nhiệm ý Thiên.
                        Năm châu, nhân loại cùng chung sức
                        Bàn tay nhân ái siết bàn tay
                        Tài trợ tinh thần nhân, vật lực
                        Hưng quốc, cường dân hết đọa đày.
                                                            Mùa xuân dân Việt sang trang sử
                                                            Vang dậy quê hương khúc khải hoàn
                                                            Rợp bóng cờ vàng bay phất phới
                                                            Bên thềm Tổ Quốc đón xuân sang.@
                                                                              Trúc Giang
                               (a) “Cãi biên Sấm Thi “Mã đề dương cước anh hùng tận
                                           (b) Thân dậu nguyên lai kiến thái bình” của cụ Trạng Trình”

Ngụ ý: 2 năm đầu Giáp Ngọ & Ất Mùi khởi sự 2 phe chóp bu: “Dũng, Trọng” (chính phủ và đảng ra mặt triệt hạ nhau đến hồi chí tử). Tiếp tới 2 năm sau: Bính Thân 16 ,Đinh Dậu 17 và năm Mậu Tuất 18 thì Đảng CS tiêu ma (Thân – Dậu nguyên lai kiến thái bình). Khi chu kỳ vận nước đã tới, thì điều kiện khách quan lịch sử ắt diễn ra. Tuy nhiên có những ước lệ “NHÂN SỞ NGUYỆN, THIÊN TẤT TÙNG CHI”.

--

Thomas D. Tran

Không Nói, Không Viết, Không Làm

những gì có lợi cho cộng sản.

__._,_.___

---

Posted by: Gia Cao