Daech, tổ chức khủng bố giàu
nhất thế giới
- inShare
Daech- IS, tổ chức Hồi giáo cực đoan tự nhận là một «
Nhà nước » đang nắm giữ một tài sản khổng lồ gần 3 tỷ đô la. Daech
là ai và những nguồn thu nhập của tổ chức khủng bố này do đâu mà có ? Tại
thượng đỉnh G20 quốc tế đồng ý tấn công trực tiếp vào các nguồn tài chính của Daech
để tiêu diệt quân thánh chiến Hồi giáo.
Hiện nay, đang có gần 21 000 chiến binh người nước ngoài cầm súng
dưới màu cờ của Daech. Tổ chức tự xưng là « Nhà
nước Hồi giáo – IS - Daech » được hình thành từ năm 2003 khi Hoa Kỳ
đưa quân sang Irak tham chiến, lật đổ Tổng thống Saddam Hussein. Ban đầu tổ
chức này đề ra mục tiêu tấn công cộng động Hồi giáo theo hệ phái Shia, nắm giữ
chính quyền nhờ có sự yểm trợ của Mỹ và cả Iran. Các vụ tấn công khủng bố đẫm
máu của Daech sau đó nhắm luôn cả vào liên quân quốc tế, đặt dưới sự chỉ huy
của Hoa Kỳ.
Ngay từ 2004 Daech đã công bố những đoạn băng video, sát hại người
Tây phương và những người Irak "hợp tác với kẻ thù".
Tổ chức Hồi giáo theo hệ phái Suni này đã nhanh chóng chứng minh với quốc tế là
họ còn tàn bạo hơn cả mạng lưới khủng bố Al Qaeda. Vào khoảng 2007-2008 của tổ
chức này lập căn cứ trong vùng sa mạc Irak.
« Hảo tâm » của các nước trong vùng Vịnh
Cuộc nổi dậy ở Syria năm 2011 là cơ hội để nhóm thánh chiến này
đóng một vai trò hàng đầu : chính quyền trong tay Tổng thống Bachar al Assad
cảm thấy bị đe dọa trước làn sóng dân chủ, nên đã dùng lá bài tôn giáo để chia
rẽ người dân Syria. Damas hy vọng qua đó giữ được quyền lực. Chiến lược đùa với
lửa đó đã thực sự vượt ngoài tầm kiểm soát của chế độ Assad khi các phần tử cực
đoan đã gia nhập hai nhánh khủng bố nguy hiểm nhất là Al Nostra – chi nhánh của
Al Qaeda ở Syria và Daech.
Mãi cho đến tận năm 2011, nguồn tài chính của cả hai tổ chức này
chủ yếu có được là nhờ « hảo tâm » của một số các
quốc gia trong vùng Vịnh theo hệ phái Suni, muốn lật đổ Tổng thống Assad, một
người theo hệ phái Allaoui, một nhánh của hệ phái Shia.
Từ Ả Rập Xê Út đến Qatar, Koweit ... đều đã bí mật chuyển hàng
triệu đô la cho Al Nostra và IS qua ngả biên giới gữa Thổ Nhĩ Kỳ với Syria.
Theo lời Giám đốc trung tâm nghiên cứu về an ninh quốc phòng của Anh – Royal
United Institute tại Qatar, ông Michael Stephens, ngoài hai tổ chức Hồi giáo
cực đoan này, các quốc gia trong vùng Vịnh còn tài trợ cho nhiều nhóm Hồi giáo
vũ trang khác nhưng tất cả đều đã sáp nhập lại với Daech. Tuy nhiên, vẫn theo
ông Stephens, các khoản tài trợ từ các quốc gia trong vùng Vịnh rót cho Daech
chỉ là một phần nhỏ trong bộ máy tài chính của tổ chức Hồi giáo cực đoan này.
Dầu hỏa, "vũ khí" của Daech
Dầu hỏa mới là một trong những sức mạnh chính của IS. Tổ chức
Daech có một nguồn tài chính đáng kể. Theo đánh giá của các chuyên gia Damien Martinez
và Jean-Charles Brisard trong một báo cáo được công bố hồi tháng 10/2014, thì
Daech có tới 2000 tỷ đô la. Tổ chức này nắm giữ nhiều nguồn tài nguyên thiên
nhiên tại Irak và Syria như dầu lửa, khí đốt, lúa mì, đại mạch, bông và thậm
chí là cả một khối dự trữ phốt phát lớn thứ nhì trên thế giới.
Daech đang làm chủ 10 % trữ lượng dầu hỏa của Irak và 60 % các
khối lượng vàng đen của Syria ; 13 giếng dầu của Irak và 7 của Syria trong tay
tổ chức này. Đây là nguồn thu nhập cho phép đem về mỗi ngày từ 2 đến 3 triệu đô
la cho Daech. Theo thẩm định của cựu Thống đốc ngân hàng trung ương Irak Mudher
Mohammad Saleh, Daech đang kiểm soát khoảng 15% tổng sản phẩm nội địa của Irak.
Chuyên gia Jean Charles Brisard thẩm định : Daech kiểm soát tới
140 chi nhánh ngân hàng tại Irak và Syria. Vậy số tiền do các chi nhánh này
quản lý cho Daech là bao nhiêu ? Trả lời báo mạng Novethic, ông cho biết :
« Chúng tôi không nghiên cứu từng ngân hàng, nhưng tính đến
31/12/2013, sáu tháng trước khi Mossoul -thành phố lớn thứ nhì của Irak- rơi
vào tay quân khủng bố, chúng tôi đã thẩm định là các chi nhánh này quản lý ít nhất
là 1,1 tỷ đô la cho Daech. Đó là những ngân hàng ký thác, họ không có những
giao dịch quốc tế nữa vì Daech không cần. Thực vậy, mọi hoạt động giao dịch đều
thực hiện tại chỗ. Do vậy, quốc tế rất khó áp dụng các biện pháp trừng phạt.
Các trừng phạt của Liên Hiệp Quốc như phong tỏa các quỹ, không có hiệu quả.
Trước đây, tổ chức khủng bố Al Qaeda phụ thuộc nặng nề vào các khoản tài trợ,
đóng góp từ bên ngoài, thì ngược lại, hiện nay, Daech đã xây dựng được một mô
hình kinh tế tự lập về tài chính tới 82% và rất đa dạng, do vậy rất khó để phát
hiện và trừng phạt ».
Daech dựa chủ yếu vào các nguồn dầu lửa. Vậy tổ chức này làm thế
nào để tiêu thụ số lượng dầu lửa có được ? Nhà báo của đài RFI chuyên về khu
vực Trung Đông Toufik Benaichouche trả lời :
"Thực ra, nếu muốn tiến hành chiến tranh chống lại tổ chức
Nhà nước Hồi giáo thì cần phải tấn công vào các nguồn tài chính của tổ chức
này. Daech có khoảng 3 triệu đô la mỗi ngày. Thu nhập của Daech thật là lớn.
Thu nhập của Daech đến từ dầu lửa. Tổ chức này chiếm được các mỏ
dầu lửa lớn tại Mossoul, Irak, nơi có trữ lượng rất lớn. Daech nắm được cả các vùng
có dầu lửa tại Syria với sản lượng 90 ngàn thùng mỗi ngày. Nhờ vậy, Daech có
thu nhập tới 3 triệu đô la mỗi ngày, tức là còn cao hơn cả thu nhập của nhiều
quốc gia, kể cả những nước phát triển. Đây chính là cội nguồn của mọi tội ác.
Tất cả mọi người đều biết việc này. Ai cũng biết cả.
Tổ chức Nhà nước Hồi giáo không sáng tạo gì cả. Chúng chỉ lặp lại
những gì mà Irak đã làm khi nước này bị cấm vận dầu lửa. Có nghĩa là toàn bộ số
dầu khai thác được ở Mossoul – Irak và Syria được chuyển qua hai nước : Thứ
nhất là Thổ Nhĩ Kỳ- thành viên Liên minh Bắc Đại Tây Dương NATO, đồng minh của
nước Pháp – và thứ hai là Jordani. Nước này hoàn toàn không có dầu lửa. Đó là
điều bất hạnh đối với Jordani do vị trí địa lý. Từ nhiều năm qua, ai cũng biết
là dầu lửa Irak hoặc Syria được vận chuyển một cách gian lận và thông qua ngả
Jordani.
Cần phải đặt ra câu hỏi là nước Pháp muốn chống tổ chức Nhà nước
Hồi giáo như thế nào và nước Pháp muốn hợp tác với ai để chống Daech. Hiện nay,
Thổ Nhĩ Kỳ và Jordani không chỉ là đồng minh của Pháp trong cuộc chiến chống
khủng bố. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên NATO. Còn Jordani là nơi mà đa số máy bay
của Pháp xuất kích để tấn công các mục tiêu của khủng bố. Như vậy, rõ ràng là
cần phải tái lập trật tự bên trong hàng ngũ đồng minh chống khủng bố. Thổ Nhĩ
Kỳ và Jordani phải ngăn chặn nguồn dầu lửa này của Daech".
Trở lại với vai trò và đường dây tiêu thụ dầu hỏa cho Daech qua
ngả Thổ Nhĩ Kỳ, Jordani, chuyên gia Brisard cho biết thêm :
"Tổ chức Nhà nước Hồi giáo nắm giữ khoảng hai chục khu vực
khai thác dầu lửa và mỗi năm thu được khoảng 600 triệu đô la từ nguồn nhiên
liệu này. Thế nhưng, Daech cũng chiếm được nhiều mỏ khí đốt, tiến hành sản xuất
phosphate, trồng lúa mì, đại mạch, bông…Tổng cộng, khoảng 60% thu nhập của
Daech là do khai thác, bán các tài nguyên thiên nhiên và 40% còn lại nhờ vào
các hoạt động tội ác như tống tiền, bảo kê…. Như vậy, mỗi năm, Daech có một
nguồn thu nhập khoảng 2,9 tỷ đô la. Tất cả các sản phẩm này đều có thể được
tiêu thụ trên thị trường quốc tế, thông qua các đối tác trung gian, các hệ
thống phân phối « đen », bất hợp pháp. Mặt khác, các sản phẩm này được bán với
giá rẻ so với giá thị trường và nhờ vậy, dễ dàng tìm được người mua".
Câu hỏi then chốt nhất là quốc tế có những biện pháp gì để ngăn
chặn nguồn thu nhập của Daech ? Chuyên gia nghiên cứu về nguồn thu nhập của các
tổ chức khủng bố Jean Charles Brisard trả lời :
"Một trong những biện pháp có thể thực hiện được là thiết lập
cấm vận đối với các vùng lãnh thổ do Daech chiếm giữ được, để ngăn chặn không
cho các sản phẩm tuồn ra bên ngoài. Để làm việc này, cần phải có một lực lượng
quốc tế. Nhưng cho đến nay, quốc tế mới chỉ dừng lại ở các biện pháp trừng phạt
kinh tế, không đủ để ngăn chặn các nguồn thu nhập của Daech".
Ngoài các hoạt động khai thác dầu hỏa và khí đốt, phần còn lại thu
nhập mà Daech có được là nhờ vào các khoản như thuế đánh vào các loại xe tải từ
Jordani hay Syria đi ngang qua nhũng vùng đất tổ chức này đang làm chủ. Bên
cạnh đó tổ chức Nhà nước Hồi giáo còn có những nguồn thu nhập phi pháp khác như
bán phụ nữ làm nô lệ hay bắt con tin để đòi tiền chuộc, buôn lậu tượng cổ ...
Daech vẫn "nghèo" với hàng ngàn tỷ đô la
Dù vậy theo ông Jean Charles Brisard khối tiền hàng ngàn tỷ đô la
tổ chức có được cũng không đủ để trang trải các chi phí tốn kém về quân sự và nhất
là chu cấp cho 10 triệu dân sống trên một diện tích bằng phân nửa nước Pháp do
tổ chức Nhà nước Hồi giáo này lãnh đạo
Bởi vì dù là một tổ chức khủng bố giàu có nhất thế giới với gần 3 ngàn tỷ đô la trong tay, nhưng số tiền đó không đủ để Daech thực sự
đóng vai trò của một nhà nước. Thu nhập trung bình hàng năm của tổ chức này lên
tới gần 3 tỷ đô la nhưng mặt khác Daech phải chi ra ít nhất là 2,6 tỷ cho các
phí tổn chiến tranh. Điều đó có nghĩa là tổ chức này không có phương tiện trợ giúp
xã hội cho người dân.
Đó là chưa kể Daech không bảo đảm được nước ngọt và an
ninh cho 10 triệu con người sống dưới ách của « Nhà
nước Hồi giáo ».
Trong khi đó để khẳng định là một tổ chức khủng bố đủ sức gieo rắc
kinh hoàng tại khắp mọi nơi, Daech đã phải chi ra rất nhiều để trang bị bũ khí
và trang thiết bị quân sự hạng nặng từ xe bọc thép đến hỏa tiễn …
Dù sao đi chăng nữa theo phân tích của nhà báo đài RFI Toufik
Benaichouche, sau loạt khủng bố nhắm vào Paris vừa qua, quốc tế - mà đứng đầu
là Châu Âu bắt buộc phải tăng cường các cơ chế kiểm soát các kênh tài chính của
tổ chức Nhà nước Hồi giáo.
"Hoa Kỳ đã có truyền thống chống khủng bố, cho dù chính sách
của Mỹ trong khu vực có thể gây tranh luận. Từ 10 năm nay, Mỹ đã lập ra một cơ
quan chịu trách nhiệm truy lùng phát hiện mạng lưới nguồn tài chính chu cấp cho
khủng bố. Châu Âu không làm việc này. Nước Pháp cũng không làm việc này. Cần
phải nhanh chóng thành lập một cơ quan như vậy. Tiền là vấn đề cốt lõi của cuộc
chiến chống khủng bố.
Cần phải đặt câu hỏi là ai muốn gì. Ả Rập Xê Út hay Qatar vốn tài
trợ cho các tổ chức khủng bố - vậy hiện nay, họ muốn gì ? Họ đang phải hứng
chịu về các hành động đã làm trong quá khứ vì Daech quay lại chống họ. Nhưng
vẫn có những khoản tài chính lớn, những khoản tiền hậu hĩnh do các hoàng tử chu
cấp, trong mạng lưới tư nhân.
Việc phát hiện các nguồn tài chính khó khăn hơn,
nhưng hoạt động này vẫn diễn ra hàng ngày. Theo logic này, ông Bruno Le Maire,
một chính khách Pháp, vào năm 2012, khi Daech chiếm được những vùng lãnh thổ
rộng lớn, đã đề nghị Quốc hội lập một tiểu ban điều tra về mối quan hệ giữa Qatar
và nguồn tài chính của khủng bố. Thế nhưng đề nghị này đã bị bác bỏ".
Và trong cuộc chiến nhắm vào các đường dây tài chính của Daech,
Thổ Nhĩ Kỳ là một mắt xích quan trọng, bởi vì theo như phân tích của một cựu
nhân viên tình báo Hoa Kỳ CIA, John Kiriakou, tới nay, Daech đã dễ dàng tiêu
thụ được các nguồn dầu hỏa có được nhờ vào cả mua chuộc được các quan chức
trong các chính quyền ở cấp địa phương phía tây nam Thổ Nhĩ Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ là
một trạm trung chuyển quan trọng, là cửa ngõ để đưa dầu hỏa của Daech ra thế
giới bên ngoài.
__._,_.___
