----- Forwarded Message -----
From: MINHHA PHAM <
To:
Sent: Wednesday, February 17, 2016 4:20 PM
Subject: Mật mã hạnh phúc
Mật
mã hạnh phúc
Đầu tháng 1/2016, tại Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE),
người dân ở đây được giới thiệu bộ Hạnh phúc, do bà Ohood Al Roumi làm bộ
trưởng, mà theo như chính quyền thông báo, thì bộ này có quyền hạn bổ sung, lèo
lái các chính sách chung nhằm đem lại “niềm vui và sự thoả lòng” của dân chúng
trong đời sống hiện tại.
Những thập niên đầu của thế kỷ 21, lịch sử nhân loại ghi nhận rất
nhiều những thành công về kinh tế, khoa học… của loài người đến mức vượt bậc.
Hôm nay con người có thể thay ghép thân thể cho nhau, có thể mơ đến việc chống
lại tự nhiên, kéo dài tuổi thọ… nhưng tranh cãi và băn khoăn vô cùng về cách
làm sao để hạnh phúc.
Hạnh phúc, quả có một hạnh phúc cho mỗi cuộc đời con người trên
trần thế, nhưng mong manh và hư ảo làm sao. Thậm chí con người vẫn luôn lầm
tưởng rằng mình đang hạnh phúc, với những nhu cầu được biện giải giản đơn của
trần thế như tiền bạc, xác thịt, danh vọng…
Hạnh phúc vẫn có thể bị lãng quên hoặc lạc nơi xó xỉnh nào đó giữa
những nhu cầu con người ngày càng phức tạp, đến mức Liên Hiệp Quốc phải ấn định
ngày 20.3 hàng năm là ngày International Day of Happiness để mỗi người tự xem
lại đời mình đã thật sự có phút giây hạnh phúc nào chưa?
Tuy nhiên, vùng đất Hồi giáo rất hà khắc UAE này không phải là nơi
đầu tiên nghĩ ra việc biến một khái niệm trừu tượng thành cơ sở hoạt động hành
chính cụ thể. Năm 2013, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cũng đã tuyên bố
thành lập một thứ trưởng phụ trách “hạnh phúc xã hội tối cao” là ông Rafael
Rios.
Nhân vật được phó thác đi tìm hạnh phúc của quốc gia này nói với
tờ NPR rằng lý tưởng của chính phủ là sẽ tạo ra số tiền thu nhập lớn nhất để
đem lại hạnh phúc cho con người. Freddy Ehlers, bộ trưởng ngôi sao truyền hình
và du lịch, thì nói đơn giản hơn: “buen vivir”. Hạnh phúc”, một cụm từ mà nôm
na là “sống tốt”, vậy thôi.
Ngay cả cách nói “sống tốt”, tưởng chừng là dễ hiểu, cũng rất mông
lung. Báo cáo của Human Rights Watch năm 2015 cho biết tất cả những lao động
của Bắc Triều Tiên đưa ra nước ngoài lao động tập thể bị chính quyền lấy đi hết
70% lương mỗi tháng, nhưng khi được báo chí hỏi đến, họ đều nói là “rất hạnh
phúc”.
Nhà văn lừng danh của Nga M. A. Solokhov (1905 – 1984) khi bị mật
vụ Nga tố tập 2 của bộ tiểu thuyết Họ đã chiến đấu vì tổ quốc “có vấn đề”, ông
buộc phải đốt bản thảo này, và trả lời với an ninh văn hoá rằng “tôi hạnh phúc
với miếng bánh mì của mình”.
Liệu một quốc gia sẽ mạnh miệng tuyên bố mình là đất nước hạnh
phúc như thế nào, với khái niệm quá ư ảo diệu này? Và một chính phủ có thể điều
chỉnh suy nghĩ về hạnh phúc của dân chúng như thế nào?
Năm 1972, vua Jigme Singye Wangchuc của Bhutan đã từng gợi ý rằng
nước này sẽ đặt ra một chỉ số đánh giá mang tên “Tổng hạnh phúc quốc gia”
(Gross National Happiness/GNH) và coi trọng hơn hoạt động kinh tế của mọi chính
sách công.
Tuy không có cấp bộ nhưng Ủy ban hạnh phúc quốc gia Bhutan được
giao nhiệm vụ khảo sát mức độ hạnh phúc hàng năm trong cả nước. Các thông tin
mà họ thu thập được sau đó được sử dụng bởi các chính phủ để đưa ra các chính
sách quyết định.
Ấy vậy mà, dựa theo hoạt động của chính Bhutan, báo cáo của Liên
hiệp quốc về Hạnh phúc thế giới gần đây nhất, Bhutan chỉ đứng thứ 79 ra trên
158 quốc gia. Hiện định kiến về vấn đề giới tính, một người bị tố cáo là gay sẽ
phải chịu án giam từ một tháng đến một năm, có lẽ chỉ số hạnh phúc của Bhutan
với thế giới trong năm nay sẽ còn giảm nữa.
Trong khi đó, Hà Lan, Thuỵ Sĩ, Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy… rất “vô
danh” trong những hoạt động có tên gọi xây dựng hạnh phúc nhưng lại nằm trong
top 10 những quốc gia Hạnh phúc thế giới, với chú thích rằng người dân ở đây
khi được hỏi, họ nói rằng họ cảm thấy mình đủ quyền của một con người, và hơn
hết, là tự do.
Tự do, lại thêm một khái niệm gây tranh cãi. Nhưng rõ ràng hạnh
phúc và tự do rất gần nhau, đặc biệt, khi người được hỏi có quyền tự do diễn
đạt mình có hạnh phúc hay không mà không lo ngại gì. Những phụ nữ bị buộc phải
lấy chồng là chiến binh ISIS ở Syria cũng luôn nói rằng mình hạnh phúc, cho đến
khi đào thoát được sang vùng đất khác.
Trên Twitter, Người ta bắt đầu thấy những câu bình luận được đánh
dấu “If_you_were_the_happiness_minister” để chế giễu về việc áp đặt và nhận
dạng hạnh phúc của người khác. Những câu bình luận cho mục nói trên (nếu như
tôi là bộ trưởng bộ Hạnh phúc) có thể dành cho bất cứ ai, bất cứ quốc gia nào
một cách nghiêm túc dù phải nở chút đỉnh nụ cười.
Nếu tôi là bộ trưởng Hạnh phúc, tôi sẽ làm gì? Công việc của tôi
chắc là nhiều lắm, nhưng để làm vài việc đầu tiên, chẳng hạn, tôi sẽ đến U
Minh, Cà Mau để hỏi xem người dân bị cưỡng chế đập nhà để xây cầu, né không làm
hại nhà của chị ông chủ tịch thị trấn có hạnh phúc không?
Tôi sẽ tìm đến các luật sư của em thiếu niên Nguyễn Mai Trung Tuấn
để hỏi họ có hạnh phúc không, khi mọi chứng cứ buộc tội em bị báo chí bóc trần
là cố ý sai lệch, vu cáo… nhưng toà án tỉnh Long An vẫn khư khư cố chấp? Hoặc
tôi sẽ đến Sơn La, nơi các học sinh phải bắt chuột để ăn khi tết này rực pháo
hoa hàng trăm tỉ vô nghĩa – rằng các em có hạnh phúc không?
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng viết rằng “khi đất nước tôi thanh
bình, tôi sẽ đi thăm”… Chúng ta hãy cùng nhau đi thăm mọi nơi, và nhớ ghi chú
rằng “hạnh phúc không nằm trong chỉ số”.
Hạnh phúc là nơi gương mặt con người, nơi tự do và lời nói về cuộc
đời mình đang có. Hạnh phúc không rõ ràng như thấy ở đám đông vui cười mặc
veste, đi xe hơi và nói tiền tỉ. Hạnh phúc có thể nằm ẩn sâu trong những đôi
mắt im lặng nhìn chúng ta, những cái nhìn có thể làm chúng ta thao thức.
__._,_.___
Posted
by: Phu Van <
