Nói thật không sợ mất lòng (kỳ
17)
Hữu
Minh
Câu chuyện thứ 17: Tiếp tục bạch hóa những điều trái
khoáy đến kỳ lạ trong cái thể chế tự phong “Dân chủ đến thế là cùng”!
Liên tiếp trong những tuần qua, trên chính trường trước, trong và
sau Đại hội XII, dồn dập diễn ra các trò chơi (thủ đoạn) chính trị vừa thâm độc,
vừa xảo trá, vừa lưu manh, lại vừa trơ trẽn, lố lăng. Thế mà trên các diễn đàn
chính thống của Đảng và Nhà nước thì lại vẫn cứ tiếp tục rùm beng cái điệp khúc
“Đại hội đã thành công rất tốt đẹp”, “Dân chủ đến thế là cùng”, …
Với thói quen nghề nghiệp, chúng tôi tiếp tục cất công lục tìm những bài viết
mới nhất về chủ đề này trên các loại báo chí, nhằm góp phần phản bác những luận
điệu ngụy biện, lừa mỵ của bọn họ, góp phần thức tỉnh một bộ phận người dân
đang bị mê hoặc và ngộ nhận. Sau đây là vài kết quả thu lượm được mà chúng tôi
vừa biên tập lại.
1- Cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước
Ai cũng đều biết Nhà nước là Trung tâm quyền lực của mọi thể chế
xã hội thông thường. Thế nên xu hướng của Đảng lãnh đạo ở Việt Nam là cố tìm
cách thâu tóm, chi phối, thao túng mọi quyền lực, mà quan trọng nhất và trước
hết là quyền lực nhà nước. Và họ gán cho cái tham vọng đó các mỹ từ rất dễ
nghe: lãnh đạo đúng định hướng, chỉ đạo sát sao, phối hợp hiệu quả, giúp đỡ tận
tình, …!
Mặt khác họ vẫn ra sức tuyên truyền để người dân phải hiểu đó là yêu
cầu tất yếu của sự lãnh đạo, nhằm bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa, phát huy
quyền làm chủ của nhân dân. Họ cố tạo ra cho được sự đồng thuận giữa dân với
Đảng, để dân không nhận ra “tim đen” của họ là tiếm quyền, lạm quyền, độc tài toàn
trị.
Trong những năm đổi mới, giới nghiên cứu lý luận đã rất chú ý đến vấn đề dân chủ hóa đời sống chính trị trong Đảng và
ngoài xã hội. Một trong những nội dung mới nổi lên của chủ đề này là cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước. Tạp chí
Cộng sản trong hai số đầu
năm 2016 (số tháng 2 và số tháng 4) đã đăng tải liên tiếp hai bài nghiên cứu
của các nhà lý luận của Đảng (trong đó có một GSTS).
Nội dung chủ yếu của các
bài viết đó là các tác giả muốn chứng minh cho rõ những đổi mới về nhận thức và
chủ trương của Đảng trong việc xây dựng và thực hiện cơ chế kiểm soát quyền lực
nhà nước, nhằm làm cho quyền lực nhà nước không bị tha hóa, bộ máy nhà nước
luôn trong sạch, vững mạnh, hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp ngày càng
hiệu quả. Nội dung vấn đề rõ ràng là rất hợp lòng dân!
Họ nói có vẻ chân thành rằng, nhận thức của Đảng đã thực sự đổi
mới, từ chỗ không xem kiểm soát quyền lực nhà nước là một tất yếu khách quan đến
chỗ đã thừa nhận Nhà nước pháp quyền, trong đó kiểm soát quyền lực nhà nước là
một yếu tố không thể thiếu vắng trong tổ chức và hoạt động của nhà nước.
Họ nhắc lại những quy định của Hiến pháp 2013, như: Nhà nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, của nhân
dân, do nhân dân, vì nhân dân, do nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước
thuộc về nhân dân; quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp,
kiểm soát giữa ba quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp,…
Họ điểm lại những nội dung chính trong cơ chế kiểm soát quyền lực
nhà nước ở Việt Nam đã được đề ra để thực thi, như:
– Các hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội, của các cơ quan của
Quốc hội và của các đại biểu Quốc hội, và do đó Quốc hội đã được xem là một thiết chế quan trọng nhất trong cơ chế kiểm
soát quyền lực nhà nước.
– Công tác thanh tra, kiểm tra trong bộ máy hành pháp là sự kiểm
soát quyền lực nhà nước thường xuyên từ bên trong.
– Báo chí được coi là một thành tố cấu thành cơ chế kiểm soát
quyền lực nhà nước, ở bên ngoài bộ máy nhà nước, …
Nhưng chúng ta thử nhìn lại xem thực chất của những luận giải trên
là thế nào.
Thừa nhận Nhà nước pháp quyền nhưng phải thêm cái đuôi xã hội
chủ nghĩa, tức không phải là nhà nước pháp quyền theo nghĩa phổ quát! Thừa nhận
quyền lực nhà nước có ba quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp, nhưng lại buộc
phải thống nhất, có phân công, phối hợp, kiểm soát (của ai?), tức không phải
“tam quyền phân lập” như thế giới văn minh! Quốc hội được coi là một thiết chế
quan trọng nhất trong cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước, nhưng thực tế là
Quốc hội không hề có thực quyền, mà chỉ là một thiết chế “bù nhìn”, làm theo
gậy chỉ huy từ trên xuống (của ai?)! Và thử hỏi các hoạt động giám sát của Quốc
hội đã đóng góp được bao nhiêu trong việc ngăn chặn sự tha hóa quyền lực nhà
nước, ngăn chặn độc quyền, lạm quyền, tham nhũng, …? Còn báo chí do không có tự
do nên thông tin trên hơn 700 tờ báo các loại chỉ có một giọng điệu xuôi chiều,
chỉ là bóp méo và bưng bít sự thật, chỉ là dối trá, … vì tất cả chỉ có một Tổng
Biên tập (của ai?)!
Nhìn thẳng vào sự thật đang hiện hữu, chúng ta thử đánh giá thẳng thắn
xem Nhà nước này có phải là Của Dân, Do Dân, Vì Dân không. Họ đại diện cho
quyền lợi của ai chứ đâu phải cho Dân! Họ tự bầu chọn nhau, chứ có do Dân bầu
chọn ra đâu. Hoạt động của họ đã mang lại lợi quyền gì cho Dân? Làm mất đi lợi
quyền gì của Dân? Họ phấn đấu vì Dân hay vì Đảng? Trong thể chế chính trị hiện
hữu thì đâu có chuyện “Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân”, Nhân dân
đâu có được làm chủ, mà đang làm đầy tớ đúng nghĩa.
Và cũng rất lạ là trong cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước không
thấy nói đến vai trò thực sự của nhân dân,
mặc dù nhân dân luôn được cho là chủ thể số một của xã hội, quyền lực cao nhất
là quyền lực của nhân dân. Họ nói vai trò của dân trong cơ chế này chính là vai
trò của Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp, vì các cơ quan này là do dân cử.
Nhưng ai mà chả biết ở Việt Nam ta, Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ
là cơ quan dân cử “bù nhìn”, không có thực quyền, bao gồm toàn là người của
Đảng.
Họ đã cố chứng minh đó là những sáng tạo của Đảng, phù hợp với quy
luật phát triển và xu hướng chung của thế giới. Nhưng hầu như tất cả các lập
luận chỉ là một thuật ngụy biện bằng các chiêu thức đánh tráo khái niệm, cắt
xén nội hàm và né tránh thực tiễn!
Và, điều quan trọng nhất mà
bạn đọc trông đợi các tác giả sẽ nói ra, nhưng tuyệt nhiên họ đã im re! Đó là, trong thể chế toàn trị này, quyền
lực tối cao không thuộc về nhân dân, cũng không thuộc về nhà nước, mà là thuộc về Đảng lãnh đạo. Đó là Quyền lực Đảng, một thứ Siêu quyền
lực, đứng trên quyền lực của nhân dân, đứng trên quyền lực nhà
nước, đẻ ra quyền lực nhà nước, đứng trên Hiến pháp và pháp luật, đẻ ra Hiến
pháp và pháp luật.
Đã đặt ra cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước thì sao lại không cần có cơ chế kiểm soát
Siêu quyền lực, cái quyền lực gốc đó? Vậy thì ai kiểm soát Siêu
quyền lực? Và nếu không kiểm soát được Siêu quyền lực mà chỉ kiểm soát quyền
lực nhà nước thôi thì mục đích đặt ra cho kiểm soát quyền lực nhà nước sẽ là vô
nghĩa, sẽ bị vô hiệu hóa và trở thành trò cười!
Hiến pháp 2013 đã có điều 4 mà
lại không có điều khoản về khuôn khổ pháp luật của việc thực thi điều 4 đó, và
chờ mãi cũng không thấy Luật cụ thể về điều 4 đó (sự lãnh đạo của Đảng)! Đảng tự cho mình có quyền lãnh đạo nhà nước và
xã hội, nhưng Đảng phải chịu trách nhiệm như thế nào về chất lượng lãnh đạo đó?
Đảng đề ra đường lối, chủ trương sai (rất nhiều rồi đấy) thì Đảng có phải chịu
trách nhiệm trước Nhà nước và xã hội không, có phải chịu kỷ luật không, ai được
giao quyền xử lý những sai phạm của Đảng? … Đúng là một lỗ hổng rất lớn trong tư duy lý luận của các tác
giả! Đó là một thiếu sót vô tình do trình độ non kém, hay là một sự cố ý quên?
(Và cũng có thể nêu thêm một lỗ hổng nhỏ hơn trong các bài viết
trên, đó là cơ chế kiểm soát quyền lực của Quốc hội – cơ quan lập pháp cao nhất
(tuy là danh nghĩa). Chất lượng làm luật của Quốc hội thì do ai kiểm soát?).
Lỗ hổng lớn trong tư duy lý luận nêu trên chính là biểu hiện đương
nhiên của cái lỗ hổng lớn trong thực tiễn kiểm soát quyền lực ở thể chế này.
Và, đây là chỉ dấu quan trọng nhất, gốc rễ nhất của cái bản chất phi dân chủ
hiện nay ở nước ta, dưới sự độc quyền toàn trị của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thế
mà TBT vẫn cứ rất tâm đắc ca hoài cái điệp khúc “Dân chủ đến thế là cùng”!
2- Đảng có quyền đứng ngoài và đứng trên
pháp luật
Chỉ cần nghe lại một vài mẩu chuyện đi kèm với lời bình, trong
muôn vàn chuyện thường ngày, của người dân mà chúng ta bắt gặp ở bất cứ đâu, cũng
đủ cảm nhận được nỗi bức xúc đang bị dồn nén của xã hội, trước sự thao túng
quyền lực từ phía Đảng.
Này nhé:
– Chuyện tuyên thệ trước Quốc hội của ba trong bốn vị “tứ trụ” làm
cho công luận phải bật ra câu hỏi: Tại sao vị thứ tư có quyền lực cao nhất và trách nhiệm lớn nhất
lại không phải tuyên thệ trước nhân dân? Hay là vì hoạt động lãnh đạo của Đảng
không phải là vì dân vì nước? Nếu như tuyên thệ là một quy định mới của luật
pháp Việt Nam thì tại sao lại có ngoại lệ đó? Phải chăng cách hành xử trịch
thượng đó của Đảng và TBT là một minh chứng nữa về sự coi thường dân, coi
thường pháp luật, tự cho mình có quyền đứng ngoài và đứng trên pháp luật, từ
phía Đảng lãnh đạo? Như thế mà dám gọi là bình đẳng trước pháp luật à? Mà dám
coi là dân chủ, công bằng và văn minh à?
– Chuyện Thiếu tướng Phó giám đốc Công an Tp HCM giải trình lý do ngành
Công an phát hiện và điều tra được quá ít các nghi phạm tham nhũng so với thực
trạng, là do chỉ thị 15 của BCT
đang tạo ra rào cản lớn, chưa tháo gỡ ra được.
Trong chỉ thị này có quy định khi phát hiện được một nghi can tham nhũng (hoặc
bất cứ tội danh nào) mà là đảng viên thì Công an không được phép điều tra, nếu chưa có sự
trao đổi và được sự đồng thuận của cấp ủy Đảng đang quản lý đảng viên đó. Công
an được giải thích đó là biện pháp cần thiết để bảo vệ Đảng!
Đúng là chỉ thị đó
đã như trói tay Công an lại, bởi vì chỉ có đảng viên là quan chức mới có thể
tham nhũng, mà không cho điều tra chính là né tránh, là ngăn trở việc bắt giữ
và xử lý. Công luận còn cho biết thêm, trước đó BCT cũng đã từng ban hành các
chỉ thị có nội dung tương tự, đó là các chỉ thị 68, 86, 52. Nếu sự thật là như vậy
thì quả là một thái độ ngạo ngược của Đảng, dám ngang nhiên xéo giẫm lên pháp
luật, tự tạo ra cho đảng viên của mình một thứ đặc quyền bất chính!
Vậy thực hư
thế nào, xin TBT và Đảng của ông hãy trả lời và lý giải cho dân được rõ!
– Rồi lại chuyện xử án, rất nhiều vụ án tương tự giữa bị can là
dân thường và bị can là đảng viên mà mức án lại rất khác nhau, một bên nặng và
một bên rất nhẹ, thậm chí chỉ là án treo hoặc xử phạt hành chính. Như vậy dù
Đảng có luôn mồm nói “Phải bình đẳng trước pháp luật”, nhưng thực tế lại là
“Nói dzậy mà không phải dzậy”!
Phải chăng Đảng đã công nhiên bao che cho đảng
viên phạm tội, chống lại yêu cầu bình đẳng trước pháp luật? Và, đó lại cũng là
dấu hiệu của một thể chế xã hội dân chủ, công bằng, văn minh sao, thưa TBT?
3- Thử liên tưởng đến chuyện “Nhất thể hóa Đảng – Chính quyền”?
Lâu nay dân ta vẫn toàn nghe nói đến sự lãnh đạo của Đảng, và Hiến pháp 2013 cũng
chỉ ghi rõ là Đảng lãnh đạo nhà nước và xã
hội. Gần đây chúng ta lại nghe nói Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền.
Phải chăng là Đảng sẽ thay đổi chức năng từ Lãnh đạo sang Cầm quyền, tức là
trực tiếp quản lý nhà nước, cầm nắm quyền lực nhà nước, trực tiếp quản lý đất
nước bằng bộ máy hành pháp? Ai cũng hiểu chức năng lãnh đạo khác với chức năng
quản lý, lãnh đạo khác với cầm quyền, về nội dung công việc, về phương thức làm
việc, về mối quan hệ ngang dọc, trên dưới, … Sự thay đổi này, nếu có, thì nhằm
mục đích gì, mang lại lợi ích gì cho dân cho nước, mà dân lại chưa được nghe lý
giải tường minh và thấu đáo?
Mới đây nhất, trong Đại hội Đảng XII và kỳ họp
cuối Quốc hội khóa XIII, hình như đã có nhiều ý kiến nêu ra phương án đổi mới
này, từ kinh nghiệm thí điểm của Quảng Ninh, và theo mô hình giống như Trung
Quốc. Người dân chỉ được hiểu mang máng và nôm na là sẽ có sự đồng nhất Bí thư
– Chủ tịch, sẽ có sự đồng nhất các cơ quan Đảng và chính quyền có chức năng gần
nhau, ví như Ban Tổ chức Đảng – Bộ (Sở, Phòng) Nội vụ, …. Cái lợi có thể thấy
trước mắt là giảm nhẹ biên chế, tiết kiệm chi tiêu, khắc phục sự chồng chéo, giẫm
chân nhau trong công việc, … Còn những cái lợi khác sâu xa hơn, cơ bản hơn là
gì nữa, và đi kèm là những cái bất lợi gì đây, thì dân chưa rõ? Có người cho
rằng đây là một bước đột phá trong cải cách thể chế chính trị theo hướng gọn
nhẹ, hiệu quả (và dân chủ hóa nữa chứ), nhưng chưa thấy Đảng lý giải rõ ràng?
Nhưng theo suy nghĩ chủ quan của một số người quen thói chịu nghĩ xa, thì có thể dẫn đến một hệ quả
như sau: Xu hướng của Đảng Cộng
sản Việt Nam muốn thâu tóm mọi quyền lực, muốn nắm thật chặt bộ máy chính
quyền, muốn tự biến mình từ lãnh đạo thành cầm quyền, sẽ thành hiện thực. Việc bầu
chọn nhân sự các cấp chỉ cần làm một lần trong nội bộ Đảng, việc bàn định chủ
trương chính sách chung đều do Đảng làm như lâu nay và chỉ cần một lần. Còn dân
thì cứ yên tâm mà nghe theo và làm theo như thời phong kiến, thực dân! Và, đến lúc đó có thể không cần phải có Quốc
hội và Hội đồng Nhân dân các cấp nữa, cũng không sao.
Lâu nay Đảng bảo Đảng chỉ
lãnh đạo thôi mà dân đã khốn khổ đến thế rồi, bây giờ Đảng lại trực tiếp cầm
quyền thì chắc là dân sẽ khốn nạn gấp hai, ba lần, vì họ không còn chút quyền
tự do, dân chủ nào nữa hết, không còn các thiết chế đại diện cho quyền lực và
lợi quyền của dân nữa! … Rồi còn gì gì nữa tiếp sau đó, chưa ai lường hết được
(nhưng làm như vậy thì có trái với Hiến pháp 2013 không?).
Tuy nhiên, đây mới chỉ là một luồng ý kiến để tham khảo thôi, chứ chưa
chắc đã đúng. Hơn nữa, giữa các nhóm lợi ích trong tập đoàn quyền lực Đảng, đâu
có dễ thống nhất và chấp nhận?
Rất mong các nhà khoa học, các bậc lão thành hãy phát huy bản lĩnh
và nhân cách (bao gồm trí tuệ và đạo đức) của mình, để nghiên cứu vấn đề, cân
nhắc kỹ xem đấy có phải là một chủ trương đúng đắn không, rồi góp ý phản biện
với Đảng và Nhà nước. Dân yêu cầu Đảng và Nhà nước đừng nóng vội triển khai khi
chưa có kết luận khoa học chuẩn xác. Rất không nên làm “thí nghiệm” trong hoạt
động chính trị, vì cách làm đó là phiêu lưu, dễ đưa đến thất bại, khiến dân
khổ, và đất nước thì vẫn tiếp tục trì trệ, không ổn định và tụt hậu! …
Và còn nhiều, rất nhiều nữa, những điều trái khoáy
đến kỳ lạ trong thể chế xã hội hiện nay ở Việt Nam, một thể chế
“ưu việt nhất trong lịch sử tiến hóa của loài người”, một thể chế “dân chủ gấp
vạn lần” so với xã hội tư bản, một thể chế “dân chủ đến thế là cùng” đấy, các
bạn ạ! …
Rất buồn! …Rất lo! …Rất xấu hổ! …
Tháng 4 năm 2016
H. M.
Tác giả gửi BVN.
__._,_.___
