From: Patrick Willay <
To:
Sent: Tuesday, July 2, 2013 1:52 PM
Subject: SONG CHI :Báo chí Việt Nam trong một chế độ độc tài
Báo chí Việt Nam trong một chế độ độc tài
Song Chi
Năm nào cũng vậy, cứ đến ngày Nhà Báo Việt Nam,
21 Tháng Sáu là báo chí truyền thông của nhà nước lại tràn ngập những thông
tin, hình ảnh các lãnh đạo tỉnh này, sở kia đến thăm, tặng hoa và chúc mừng báo
A, B, C... các quan chức, giới trí thức, doanh nhân... chúc mừng ngày nhà báo.
|
Việt Nam có hơn 700 cơ quan báo chí nhưng đều nằm dưới quyền
điều hành của một đảng Cộng Sản. (Hình: Hoang Dinh Nam/AFP/Getty Images)
|
Rồi những bài viết ca ngợi thành tựu của nền báo chí cách mạng,
phản bác những lời chỉ trích của thế giới về tình trạng không có tự do ngôn
luận, tự do báo chí ở Việt Nam.
Cứ như thể nghề báo thật sự được coi trọng, báo chí có thể làm đúng chức năng
phản ánh sự thật, là quyền lực thứ tư trong xã hội.
Thực tế ai cũng biết trong một chế độ độc tài độc đảng như ở Việt Nam, báo chí
chỉ là công cụ của nhà cầm quyền, hoạt động dưới sự quản lý và giám sát của Bộ
Thông Tin và Truyền Thông Việt Nam, và dưới sự định hướng của ban tuyên giáo
trung ương đảng Cộng Sản Việt Nam.
Do vậy, mặc dù ở Việt Nam có hơn 700 tờ báo in, 67 đài phát thanh-truyền hình
trung ương và địa phương, 34 báo điện tử, hàng ngàn trang thông tin điện tử
nhưng “chỉ có một tổng biên tập” mà thôi.
Việc phải luôn luôn viết trong tâm thế có thể bị bật đèn đỏ thổi phạt bất cứ
lúc nào khiến các nhà báo dần dần có thói quen tự kiểm duyệt, tự biên tập, né
tránh tất cả mọi đề tài bị nhà nước xếp vào loại “nhạy cảm”.
Bên cạnh đó, trong một môi trường mà đạo đức xã hội ngày càng tha hóa, đạo đức
nghề nghiệp của nhiều nhà báo dường như cũng ngày càng xuống thấp.
Xã hội đã lắm ung nhọt, rác rưởi, nhưng chính một số nhà báo, bằng những bài
viết vô lương tâm, vô trách nhiệm của mình, đã ném thêm rác vào đời sống tinh
thần của người đọc.
Loại rác rưởi dễ thấy nhất là những bài báo “lá cải”, chạy theo những đề tài,
yếu tố gợi dục, bạo lực để câu khách.
Trên một số trang tin, báo mạng và cả báo giấy, ngày nào cũng tràn ngập tin tức
về các vụ “cướp, giết, hiếp” các kiểu, trong và ngoài nước. Vấn đề không chỉ
nằm ở số lượng mà còn ở cách khai thác thông tin, từ cách giật tít nhằm câu
khách cho đến nội dung đi sâu quá chi tiết vào những vụ án, nhất là án tình,
hiếp dâm hoặc giết người man rợ.
Có những vụ án được báo chí khai thác liên tiếp hàng chục bài, từ lúc mới xảy
ra cho đến khi bắt được hung thủ, ra tòa, kết án, thậm chí khi hung thủ đã vào
trại giam một thời gian báo chí cũng xới lại.
Trong cách đưa tin của báo chí Việt Nam nhiều khi phải nói là rất thiếu lương
tâm. Những vụ bán dâm, hiếp dâm, giết người, kẻ phạm tội bị phơi bày tên tuổi
mặt mũi đã đành, còn nạn nhân, tuy cũng có để tên tắt, tên giả nhưng lại tiết
lộ thông tin về quê quán, nhà cửa, nơi học, nơi làm việc... nên nếu bà con làng
xóm, bạn bè quen biết với nạn nhân thì cũng dễ đoán ra.
Các nhà báo dường như không hề nghĩ đến chuyện nạn nhân hay kể cả người thân,
con cái của kẻ thủ ác sẽ sống tiếp cuộc đời của họ ra sao.
Ðời tư của các nghệ sĩ, giới biểu diễn cũng là một đề tài được báo chí lá cải
thường xuyên khai thác. Những thông tin kiểu ngồi lê đôi mách, dòm qua lỗ khóa,
rồi nào những hình ảnh “lộ hàng”, khoe thân...
Thật ra dân chúng ở đâu trên thế giới thì cũng thích tìm hiểu những thông tin
về giới nghệ sĩ, những người nổi tiếng, và báo chí lá cải ở đâu thì cũng rất
biết cách khai thác đề tài này. Nhưng ở các nước dân chủ pháp trị, có luật pháp
hẳn hoi, nếu báo chí đưa tin không đúng sự thật sẽ bị kiện ra tòa, có khi sập
tiệm.
Vấn đề của Việt Nam là báo chí cứ tha hồ viết, một số người nhiều khi bị đưa
tin không đúng hoặc bị xâm phạm đời tư quá đà cũng ít khi muốn kiện. Bởi vì
cũng đã có vài vụ nghệ sĩ kiện báo chí nhưng rồi mất thời gian, mệt mỏi mà cũng
chẳng đi đến đâu.
Ðó là chưa kể cứ đưa tin các người đẹp tậu xế hộp siêu sang, ở những ngôi nhà
lộng lẫy, mặc những chiếc váy hàng hiệu đắt tiền, cặp bồ với các đại gia... là
vô tình cổ xúy cho lối sống chạy theo vật chất, coi chuộng bề ngoài.
Nhưng đáng nói hơn là những bài viết có liên quan đến những nhân vật, những vụ
án có yếu tố chính trị, chẳng những không khách quan mà còn xuyên tạc sự thật,
bôi nhọ, vu khống đủ kiểu.
Từ những vụ biểu tình phản đối Trung Quốc cũng bị đài truyền hình nhà nước
xuyên tạc thành gây rối trật tự công cộng, đi biểu tình vì nhận tiền của các
thế lực thù địch xúi giục... cho đến những người yêu nước, bất đồng chính kiến.
Từ nhà văn Dương Thu Hương, Tướng Trần Ðộ, thượng tọa Thích Quảng Ðộ... trước
kia cho đến Luật Sư Lê Thị Công Nhân, Linh Mục Nguyễn Văn Lý, kỹ sư Trần Huỳnh
Duy Thức, Luật Sư Lê Công Ðịnh, thạc sĩ tin học Nguyễn Tiến Trung, các blogger
Ðiếu Cày, Anh Ba Sài Gòn, Công Lý và Sự Thật, sinh viên Nguyễn Phương Uyên,
sinh viên Ðinh Nguyên Kha... đều là nạn nhân của hệ thống báo chí truyền thông
làm theo lệnh đảng.
Báo chí bôi nhọ đời tư, xuyên tạc mục đích đấu tranh của họ vì yêu nước, vì
mong muốn Việt Nam sẽ thay đổi trở thành một quốc gia tự do, dân chủ, thoát
khỏi sự lạc hậu đói nghèo và nguy cơ xâm lược từ Trung Quốc. Trong khi họ hoàn
toàn không có điều kiện để tranh luận, chứng minh ngược lại.
Mới đây nhất là vụ tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ tuyệt thực để phản đối cách hành
xử của một số cán bộ, giám thị trại giam số 5 Thanh Hóa. Sau nhiều ngày im lặng
không đếm xỉa gì đến vụ tuyệt thực và yêu cầu của ông Vũ, khi thấy dư luận ngày
càng căng, cộng với phong trào tuyệt thực đồng hành cùng Cù Huy Hà Vũ lan rộng
trong và ngoài nước, nhà cầm quyền đã đối phó bằng cách cho báo chí, truyền
hình đồng loạt đưa tin ông Vũ không hề tuyệt thực, vẫn béo khỏe.
Báo chí “lề dân” đã nhanh chóng vạch trần những điểm không thuyết phục, phi lý,
chứng tỏ một sự cắt dán, xảo trá của những bài báo, clip nói trên. Nhưng những
thông tin do báo, đài của nhà nước tung ra cũng làm cho một số người dân, ngay
cả những người từng ủng hộ ông Vũ, hoang mang, nửa tin nửa ngờ.
Sự thật vẫn là sự thật. Cuối cùng lá thư của ông Cù Huy Hà Vũ tuyên bố kết thúc
cuộc tuyệt thực sau 25 ngày, khi trại giam số 5 Bộ Công An buộc phải ra văn bản
giải quyết đơn của ông đã chứng minh ông thật sự tuyệt thực.
Ông Cù Huy Hà Vũ cùng gia đình và những người ủng hộ đã hai lần chiến thắng nhà
cầm quyền và cả mạng lưới truyền thông “lề đảng” hùng hậu. Lần thứ nhất, nhà
cầm quyền định bôi nhọ ông bằng “2 bao cao su”, nhưng khi trò bẩn thỉu hèn hạ
này bị vạch trần thì chính họ cũng phải đánh bài lờ, không nhắc đến trong phiên
tòa xử ông Vũ. Và lần này, âm mưu bôi nhọ ông Vũ không tuyệt thực cũng đã thất
bại.
Không hiểu những “nhà báo” và cả những ông tổng biên tập, giám đốc của những tờ
báo, đài đã ra lệnh cho cấp dưới viết, làm những video clip xảo trá như vậy có
khi nào cảm thấy tự xấu hổ, nhục nhã? Và đội ngũ những dư luận viên, blogger
tay sai tư cách mạt hạng thi nhau bôi bác, cười cợt vụ tuyệt thực này nữa.
Thực tế, không phải nhà báo “lề đảng” nào cũng bán rẻ lương tâm. Vẫn còn đó
những nhà báo có thực tâm thực tài, đau đáu với vận mệnh đất nước, với thực
trạng xã hội nát bét và số phận còn quá thiệt thòi của dân tộc Việt Nam trong
một thể chế chính trị lạc hậu, sai lầm như hiện nay.
Có những người trong số họ đã chấp nhận bỏ báo để làm người viết lách tự do,
gia nhập hàng ngũ báo chí “lề dân”, hoặc nếu chưa thể bỏ nghề được vì miếng cơm
manh áo thì cũng cẩn trọng với ngòi bút, hoặc chọn những cách viết khiến người
đọc có thể hiểu được sự thật “giữa hai hàng chữ”.
Chế độ độc tài nào rồi cũng phải sụp đổ. Dù sớm dù muộn.
Nhân ngày Nhà Báo Việt Nam, chỉ muốn nhắn với tất cả những người mang danh nhà
báo nhưng không có lương tâm nghề nghiệp, hoặc chấp nhận làm bồi bút cho nhà
cầm quyền bôi nhọ những người yêu nước, kể cả những kẻ đến giờ này vẫn còn viết
lách, làm phim tiếp tục xuyên tạc sự thật lịch sử, bưng bô cho chế độ... Rằng
trong thời buổi công nghệ kỹ thuật tiên tiến này, không một bài báo, video
clip, bộ phim... nào đã đưa ra có thể xóa sạch không dấu vết.
Nếu không còn biết xấu hổ là gì thì cũng nên biết sợ cho điều này và tương lai
của chính mình.