Đài Saigon Radio phỏng vấn Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng

 

Xin bam vao attachment mau tim o cuoi cung (de nghe phan audio).

Cam on

 

---------- Forwarded message ----------
From: Nguyễn Chính Kết <
Date: 2017-02-22 12:03 GMT-06:00
Subject: Kính gửi anh NGUYỄN LÝ TƯỞNG audio cuộc hội luận
To: Lytuong Nguyen <

​Kính gửi Anh audio cuộc hội luận​ sáng nay trong attachment, mời Anh nghe lại.

Cảm ơn Anh rất nhiều đã nhận lời tham gia cuộc hội luận trên đài hôm nay. 

Dưới đây là một thính giả gửi message vào điện thoại của tôi nói về cuộc hội luận hôm nay:

"Kính anh KẾT

Sáng nay vô tình được nghe bài nói chuyện của anh & GS Nguyễn Lý Tưởng

Bài nói chuyện của 2 anh rất hấp dẫn và rất chính xác.  Mỗi người đều có 1 lý luận không sai. Nhưng thật sự lần đầu tiên nghe được GS Nguyễn Lý Tưởng nói về việc làm của Tổng thống Trump hiện nay. Nếu theo thiển ý  của tôi, tôi  rất đồng ý với ý kiến của GS Tưởng, Vì có lẽ chỉ có Tổng thống Trump  mới dám làm chuyện  này. Nhưng nếu cộng thêm ý kiến của anh vào nữa thì việc làm của ông Trump sẽ hoàn chỉnh & sẽ 0 bị ai chê trách. 

Lại thêm 1 chữ "nhưng " nữa ai là người có thể đưa thêm ý kiến của anh vào để thảo luận? ??

Anh có thế cho tôi biết giờ nào ngày hôm nay sẽ được nghe lại bài thảo luận này để tôi mở cho ông xã tôi nghe. 

Trân trọng cảm ơn anh

      Kính 

  Bao Tuyet"

Đài Saigon Radio phỏng vấn
Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng
Điện thoại: 714-653-5125 ● 714-897-8187

(6g30-7g10 sáng thứ tư [giờ Cali], ngày 22-02-2017)
(8g30-9g10 sáng thứ tư [giờ Houston], ngày 22-02-2017)

Kính thưa Quý Thính Giả,

Đây là đài Sàigòn phát thanh trên làn sóng 900 AM tại Houston, và 1600 AM tại Dallas, và trên hệ thống Internet toàn cầu qua địa chỉ daisaigoncom hoặc qua số điện thoại 641-552-5009. Tiếp theo đây là chương trình “Vấn đề hôm nay”, do Nguyễn Chính Kết phụ trách, xin trân trọng kính chào Quý Thính giả.

Trong chương trình “Vấn đề Hôm Nay”, người chúng tôi mời tham gia hội luận là Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng, 77 tuổi, hiện đang sinh sống tại Little Saigon, thủ đô của người Việt tị nạn Cộng sản. Như nhiều người đã biết, Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng từng là Giáo Sư Quốc Văn, Sử Địa và Sinh Ngữ tại Huế, Nha Trang, Sài Gòn, và từng là dân biểu VNCH đại diện cho cử tri tỉnh Thừa Thiên thời Đệ nhị Cộng Hòa. Sau 1975, ông từng ở tù cộng sản 14 năm, và tị nạn tại Hoa Kỳ từ năm 1994. Tại Hải ngoại, ông là một người đấu tranh cho tự do dân chủ và nhân quyền qua báo chí, truyền thanh, truyền hình và qua rất nhiều tác phẩm về thơ, truyện, hồi ký, nghiên cứu lịch sử... vvv

Trước hết, chúng tôi xin kính chào Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng, đồng thời xin Anh ngỏ lời với Quý Thính Giả của Đài Saigon tại Houston và Dallas đang theo dõi cuộc nói chuyện của chúng ta.

1)              Thưa Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng, đây là lần đầu tiên Anh nói chuyện trên đài này, xin Anh cho biết với tuổi 77 hiện nay thì sức khỏe của Anh thế nào?

2)              Thưa Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng, từng là một dân biểu thời VNCH, từng bị giam trong ngục tù cộng sản nhiều năm, và khi ra hải ngoại, từng đấu tranh chống độc tài Cộng sản, đặc biệt trong lãnh vực tự do tôn giáo và nhân quyền, và từng quan tâm rất nhiều đến những vấn đề chính trị, xin Anh cho biết Anh nhận định thế nào về ảnh hưởng của các vị Tổng thống Hoa Kỳ đối với cuộc đấu tranh chống cộng sản của cộng đồng người Việt Quốc gia Hoa Kỳ? Chúng ta có thể cậy nhờ vào sự giúp đỡ hay ủng hộ của họ đến mức độ nào trong cuộc đấu tranh của chúng ta?

3)              Anh đánh giá thế nào về sự giúp đỡ hay ủng hộ của chính quyền Obama trong hai nhiệm kỳ tổng thống của ông ta đối với cuộc đấu tranh cho tự do dân chủ và nhân quyền của người Việt tị nạn Cộng sản tại Hoa Kỳ?

4)              Thưa Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng, Hoa Kỳ vừa có một tổng thống mới với một đường lối chính trị, ngoại giao rất mới mẻ. Theo Anh thì đường hướng mới của Hoa Kỳ dưới sự lãnh đạo của vị tổng thống mới này là ông Donald Trump lợi hại thế nào đối với cuộc đấu tranh cho tự do dân chủ nhân quyền tại Việt Nam? Hay nói ở một khía cạnh khác, là đường lối này lợi hại ra sao đối với chế độ độc tài CSVN hiện nay?

5)              Một sự kiện ảnh hưởng rất nhiều đến cộng đồng Người Việt tị nạn tại Hoa Kỳ, đó là sắc lệnh liên quan đến vấn đề di dân của Tổng thống Donald Trump vừa ban hành. Là một người theo dõi rất sát sao tình hình chính trị Hoa Kỳ, xin Anh cho biết sắc lệnh này ảnh hưởng thế nào tới cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ?

6)              Thưa Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng, Chúng tôi nghe phong thanh rằng Tổng Thống Donald Trump vừa ký một Sắc Lệnh cho phép người Việt Nam vào Hoa Kỳ với tư cách đi du lịch không cần xin visa. Tin này làm chúng tôi rất ngạc nhiên, xin Anh cho biết là tin này có xác thực hay không? Nếu có thì theo Anh, tại sao ông Trump lại ưu đãi hay tỏ ra rộng rãi với Việt Nam như vậy?

7)              Cuối năm ngoài, vào ngày 23/12/2016, Tổng thống Obama đã ký đạo luật Magnitsky có mục đích chế tài lên phạm vi toàn thế giới đối với những cá nhân thuộc bất cứ quốc gia nào, đã có những hành vi giết người ngoài vòng pháp luật, hoặc tra tấn, hoặc có những hành động vi phạm nhân quyền một cách trầm trọng. Luật này cũng áp dụng cho những cá nhân tham nhũng, biển thủ hay những tội phạm khác. Và hình thức chế tài là cấm không cho những đối tượng bị chế tài được du lịch hoặc nhập cảnh vào Hoa Kỳ, hoặc sẽ phong tỏa vô điều kiện những tài sản cố định cũng như những tài khoản ngân hàng ở nước ngoài của họ, kể cả của thân nhân của họ.

Tổng thống Donald Trump dường như có khuynh hướng đi ngược lại với đường hướng của cựu Tổng thống Obama, cụ thể như việc cho phép người Việt Nam vào Hoa Kỳ với tư cách đi du lịch không cần xin visa. Vậy thì thưa Anh, liệu những đối tượng của Đạo luật Magnitsky, tức những người Việt Nam vi phạm nhân quyền một cách trầm trọng, có được vào Hoa Kỳ không?

8)              Thưa Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng, hiện nay, người Việt tị nạn rất quan tâm tới những chính sách nào của Tổng thống Donald Trump liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến Việt Nam, trong đó có chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ đối với Trung cộng. Trước đây, người Việt có vẻ rất hân hoan khi nghe ông Donald Trump tỏ ra cứng rắn đối với Trung cộng, nhất là có khuynh hướng thân với Nga để chống lại Trung cộng. Nhưng dường như sau khi tiếp xúc với Tập Cận Bình qua điện thoại, thì ông Trump đã thay đổi lập trường một cách quá nhanh chóng.

Thưa Giáo sư Nguyễn Lý Tưởng, Anh nhận định thế nào về chính sách ngoại giao của ông Trump đối với Trung cộng?

9)              Nhiều người thấy ông Trump thay đổi lập trường có vẻ như từ thái cực này đến thái cực khác, khiến họ nghĩ rằng ông Trump không có lập trường rõ ràng hoặc tính khí của ông Trump là thứ tính khí thay đổi thất thường, Anh nghĩ sao về những nhận định như vậy?

10)          Cho tới nay thì Tổng thống Donald Trump đã có thái độ rõ rệt nào đối với CSVN chưa? Thái độ của ông thế nào?

---

__._,_.___

View attachments on the web

---

Posted by: Lytuong Nguyen 

Một thời bát nháo (Kỳ 4)

Một thời bát nháo (Kỳ 3)

https://vulep.blogspot.com.au/2017/02/mot-thoi-bat-nhao-ky-3.html

Một thời bát nháo (Kỳ 4)

Nguyễn Đình Cống

7- TÔI ĐÃ LÀM CHUYÊN GIA NHƯ THẾ NÀO

Để đi làm chuyên gia tại Châu Phi, dư luận cho rằng Angiêri là hay nhất. Vì thế tôi đã mừng khi được phân đến đó, lại mừng hơn khi được phân về trường INES de Chlep, nơi có các bạn như Vũ Như Cầu, Nguyễn Lê Ninh, Ngô Phú An đã thành «ma cũ». Nhưng đến khi kết thúc, về nước, gặp các bạn đi Công gô, Mađagasca, Ăng gô la mới biết mình đã bị thiệt thòi nhiều. 

Lý do là ở Angiêri không có chế độ trả tiền làm thêm ngoài định mức tiêu chuẩn. Họ chỉ trả lương theo 3 cấp chức vụ. Các thầy cùng cấp, dù làm nhiều hay ít cũng hưởng lương như nhau. Thế mà do hoàn cảnh éo le gây nên tôi phải đảm nhận một khối lượng giảng dạy gấp từ 1,5 đến trên 2 lần so với các thầy khác. Làm việc như tôi, nếu ở các nước khác thì kiếm được khá bộn tiền vì rằng tiền làm thêm không phải nộp cho nhà nước (Ở Công gô, Mađagasca, mỗi giờ dạy thêm được trả 20 đô la).

Khi tôi đến INES de Chlep thì đã có 2 thầy người bản xứ dạy Kết cấu bê tông, Touahri là giảng viên và Setti là trợ giảng . Touahri tốt nghiệp Thạc sĩ ở Anh về, Setti là kỹ sư từ Pháp. Trường mới mở được 3 năm. Sinh viên khóa 1 đang học năm thứ 3, năm trước đã học một kỳ Kết cấu bê tông do Touahri dạy, tôi tiếp thu lớp đó để dạy tiếp và nhận thêm môn Vật liệu xây dựng của năm thứ nhất. Buổi đầu tiên tôi dùng 1 tiết để kiểm tra trình độ Tôi ra câu hỏi sau: Hãy trình bày một cách tóm tắt những kiến thức về Kết cấu bê tông đã học được. 

Chỉ có vài SV chép được một số khái niệm và công thức, còn đa số trả lời là không hiểu gì hoặc chỉ hiểu lơ mơ và không nhớ gì cả. Nhiều SV xin tôi dạy lại từ đầu. Tôi thấy yêu cầu đó là chính đáng nên chấp nhận và được cả lớp hoan hô. Tôi dạy đến đâu SV phấn khởi đến đó vì tôi vừa dạy Kết cấu bê tông vừa dạy lại những khái niệm cơ bản của môn Sức bền vật liệu. Tôi không dạy theo lối thầy đọc trò chép mà theo cách gợi mở để sinh viên tự chiếm lĩnh kiến thức.

Tôi bắt đầu nổi tiếng là thầy dạy giỏi. Trường INES de Chlep đã có thầy Nguyễn Lê Ninh nổi tiếng vì không những dạy hay mà còn hướng dẫn SV làm nghiên cứu khoa học, được giải thưởng toàn quốc. Năm ngoái, trường mới mở được 2 năm mà SV làm NCKH được giải thì đáng tự hào lắm chứ. Năm nay Hiệu trưởng đề nghị tôi hướng dẫn SV làm NCKH. Nhóm SV lại nhận được giải thưởng. Sự nổi tiếng mang lại cho cá nhân tôi uy tín nhưng đồng thời cũng thêm vất vả. Học kỳ 2 có thêm 2 lớp học Kết cấu bê tông. 

Ban đầu cả 2 lớp được phân cho Touahri và Setti, nhưng được 2 tuần thì SV một lớp bãi khóa đòi thay thầy giáo, họ yêu cầu Hiệu trưởng để tôi dạy. Tôi không nỡ từ chối mặc dầu tôi đã dạy 2 lớp, đã đủ khối lượng và biết rằng chẳng nhận được đồng nào do dạy thêm. Chưa hết, năm sau tôi còn được yêu cầu dạy môn Kết cấu bê tông ứng lực trước cho lớp cao học và hướng dẫn anh bạn Setti làm luận văn thạc sĩ, năm sau nữa, ngoài việc dạy 4 lớp còn hướng dẫn 6 SV làm đồ án tốt nghiệp. Như trên tôi đã viết, nếu những việc làm thêm ngoài định mức mà được trả công thì tôi kiếm thêm bộn tiền, có thể không cần buôn lậu và làm cửu vạn.

Vào cuối năm 1988, một hôm một sinh viên hỏi tôi: Thưa thầy, các bạn ở lớp khác nhờ em hỏi xem lớp ta có học về Quy tắc 3 chốt (Règle des trois pivots) không ạ, nếu học thì học vào khi nào. Tôi trả lời là sẽ học vào buổi tiếp theo. Buổi đó bỗng nhiên sinh viên ở đâu kéo đến khá đông. Hỏi ra thì sinh viên ở lớp khác đến nghe tôi giảng quy tắc 3 chốt. Họ có quyền vào nghe mà không cần xin phép hoặc thông báo trước. 

Họ vừa học vấn đề đó tuần trước, do thầy khác giảng, thầy giảng đi rồi giảng lại mất hơn 1 giờ mà cả lớp vẫn không hiểu, họ muốn đến nghe xem tôi giảng như thế nào. Tôi trình bày chưa đến 15 phút mà họ hiểu và vận dụng được ngay. Giờ nghỉ, họ đến gặp, cám ơn tôi. Tôi nói đây là vấn đề khó, nhờ việc họ đã được nghe giảng 1 lần trước rồi, nay nghe lại thì hiểu được dễ dàng hơn. Họ cãi lại là sinh viên của lớp tôi chỉ mới nghe lần đầu mà cũng hiểu được ngay.

Thành phố Chlep trước đó khoảng 6 năm bị một trận động đất lớn, nhiều công trình bị sập đổ, nhiều khu nhà mới xây dựng chưa có người ở, phải gia cố để chịu được động đất. Năm 1987 Ủy ban chống động đất Angiêri tổ chức Hội thảo toàn quốc về xây dựng trong vùng động đất. Tất cả có 12 báo cáo thì các chuyên gia giáo dục Việt Nam ở Chlep đóng góp 4, trong đó người tích cực tham gia là Nguyễn Lê Ninh, ngoài ra có báo cáo của Ngô Phú An về dự báo động đất, của Nguyễn Phúc Trí về sự hóa lỏng nền khi động đất và của tôi về biện pháp ứng lực trước trong việc gia cố kết cấu.

Năm 1988, ngay sau trận đông đất mạnh ở phía Nam Liên Xô (thành phố Lênin Acan) một nhóm các nhà khoa học Mỹ đã lập tức đến tận nơi khảo sát (Khi họ khảo sát xong, ra về thì các nhà khoa học của Liên Xô mới đến ). 

Biết việc này Chính phủ Angiêri mời các nhà khoa học Mỹ, trên đường về nước, ghé qua thủ đô Angiê trình bày kết quả nghiên cứu. Trường Đại học INES de Chlep nhận được 2 giấy mời. Hiệu trưởng đã cử người thứ nhất là Chủ nhiệm khoa Xây dựng Ezian, người thứ 2 , đáng ra là anh Ninh, nhưng không rõ vì bận việc gì không đi được nên tôi được thay vào. Trong buổi hôm đó tôi hiểu biết được nhiều điều lý thú và tôi nêu một câu hỏi cũng được các nhà khoa học và cử tọa quan tâm (một trong 3 câu hỏi hôm đó, tôi hỏi về sự hư hỏng công trình do dao động đứng).

Một hôm tôi lên Sứ quán trở về bằng tàu hỏa, ngồi cùng với một thanh niên bản xứ. Sau đây là câu chuyện giữa tôi và cậu ta (Cậu TN) mà tôi còn nhớ được nội dung.

Cậu TN – Xin lỗi, ông có phải là người Việt Nam, ông đi về đâu?

Tôi – Vâng, tôi là người Việt Nam, tôi về thành phố Chlep, tôi đang làm việc ở đó.

Cậu TN – Ở Chlep ông có biết thầy giáo người Việt Nam tên là Nguyễn Đình Cống không?

Tôi – Tôi có biết ông ta vì là đồng hương. Thế anh là sinh viên ở trường và biết ông ấy à.

Cậu TN – Tôi là sinh viên nhưng không ở trường Chlep, tôi không biết ông ấy, chỉ là nghe bọn bạn bè là sinh viên ở Chlep kể nhiều chuyện về ông ấy đến mức tôi nhớ tên ông ta.

Tôi – Thế à, chắc ông ta bị chê bai chứ gì. Tôi biết trình độ tiếng Pháp của ông ấy cũng như của đa số chúng tôi không được lưu loát lắm, mà tiếng Pháp không lưu loát thì khó mà dạy hay được.

Cậu TN – Không, không phải thế. Bọn bạn tôi khen ông ấy hết lời, phong ông ta là thầy giáo số 1 của trường, một vài đứa còn nói rằng từ bé đến giờ mới được học với một ông thầy dạy hay, dạy giỏi đến thế, mà lại rất tận tâm, rất thương yêu và công bằng với sinh viên. Chúng nó làm tôi phải ghen tị là chưa được học với những ông thầy như thế, dù là người Angiêri hay người nước ngoài.

Tôi – Cám ơn anh bạn trẻ đã có nhận xét tốt về người bạn đồng hương của tôi. Có dịp gặp tôi sẽ nói cho ông ấy biết đánh giá tốt của sinh viên.

Nghe khen thế thật sướng lỗ tai. Đây là lần thứ hai tôi được nghe sinh viên nói về mình mà họ không biết ai đang ngồi nghe. Lần trước, vào năm 1976, trên một chuyến tàu Hà Nội – Lao Cai (tôi chỉ đi đến ga Hương Canh), tôi cùng đi với một nhóm sinh viên trường Đại học Kiến trúc, họ sẽ xuống ga Phúc Yên để về Xuân Hòa. Họ kể chuyện cho nhau nghe và cười vui thích thú. Tôi hỏi: Các cậu kể chuyện gì mà vui vẻ thế. Trả lời: kể chuyện vui về thầy giáo.

 Tôi khen: Quá hay, bọn bác, lớn tuổi rồi, mỗi lần bạn học gặp nhau, kể chuyện bạn bè và thầy giáo cũ là rất thú vị. Các cậu có chuyện gì hay kể cho bác nghe với, kể lại chuyện vừa rồi cũng được. Thế là các cậu kể cho tôi nghe ba chuyện về một ông thầy, không nêu tên, chỉ khi thì gọi thầy ấy, khi gọi ông ấy. Nghe xong tôi hưởng ứng bằng mấy lời khen hay, tôi hỏi: Thầy mà các cậu vừa kể của trường Đại học Kiến trúc à. 

Trả lời: Không, đó là thầy của trường Đại học Xây dựng, cháu được bọn sinh viên Đại học Xây dựng kể cho nghe, thấy hay nên nhớ và kể tiếp cho bạn bè. Tôi hỏi, thế có biết tên thật ông thầy đó là gì không. Trả lời, hình như là ông Cống, đúng rồi, là Nguyễn Đình Cống. Tôi bảo, thế thì chuyện các cậu kể là chuyện bịa. Nếu các cậu không bịa thì bọn sinh viên Xây dựng bịa ra rồi kể cho các cậu nghe. Trả lời: Bọn sinh viên Xây dựng khẳng định là chuyện thật trăm phần trăm. Mà làm sao bác lại cho là chuyện bịa. Tôi nói: Thì bác đây chính là thầy giáo Cống trường ĐH XD chứ ai!

Trở lại với chuyện chuyên gia. Trong lớp cao học đầu tiên ở trường INES de Chlep, đợt đầu chọn ra 2 học viên làm luận văn thạc sĩ để rút kinh nghiệm. Đó là Ezian, trưởng khoa, do Nguyễn Lê Ninh hướng dẫn, đề tài về gia cố kết cấu chịu động đất, và Setti, trợ giảng môn Kết cấu bê tông, do tôi hướng dẫn, đề tài nghiên cứu tính toán cấu kiện bê tông cốt thép nén lệch tâm xiên. Chính tại đây tôi đã vừa hướng dẫn, vừa tự mình làm những thí nghiệm đầu tiên về cột bê tông cốt thép chịu nén lệch tâm xiên, khởi đầu cho các nghiên cứu sau này.

Nhân chuyện được gọi là chuyên gia tôi kể thêm chuyện, sau khi về hưu tôi được mời sang Lào dạy môn Kết cấu bê tông 2 lần cho các lớp được Pháp tài trợ. Dạy các lớp này đã để lại cho tôi những kỷ niệm đẹp về sư phạm. Trước khi dạy tôi xin trưởng khoa cho biết : (1) Những môn SV đã học và (2) Chương trình, yêu cầu của môn học. Ngoài ra tôi muốn tìm hiểu thư viện của trường xem các tài liệu có liên quan. Yêu cầu 1 được đáp ứng ngay, còn về yêu cầu 2 được trả lời như sau: Ông là giáo sư, xin ông cứ dạy cho SV những điều mà ông thấy cần thiết và có ích, chúng tôi không có yêu cầu gì thêm.

Lớp học chỉ có 18 SV, buổi đầu tiên tôi dẫn lớp đi xem các kết cấu bê tông cốt thép có trong khuôn viên trường, đặt ra một số câu hỏi và gợi ý, đưa tài liệu tham khảo để SV phô tô, giới thiệu các tài liệu có trong thư viện. Nhiều buổi học sau không phải diễn ra theo kiểu thầy giảng trò ghi mà cùng nhau thảo luận các vấn đề, các câu hỏi đã đặt ra và mới xuất hiện, trao đổi, giải đáp các vấn đề trong tài liệu. 

Cũng có kết hợp một số buổi dạy theo hình thức thuyết giảng theo PP Socrate. Chính ở Lào tôi mới có dịp vận dụng phương pháp dạy học hiện đại theo cách đặt và giải quyết vấn đề. Kết quả thành công tốt đẹp, vượt ngoài dự kiến. Thế mà ở Việt Nam tôi đã vài lần thực hành và truyền bá phương pháp nhưng chưa thành công.

hương châm: Thầy giáo không phải là người bán lẻ các kiến thức mà phải là người khơi dậy được trong lòng người học ngọn lửa nhiệt tình vươn tới Chân, Thiện, Mỹ, hướng dẫn họ phương pháp phát triển trí tuệ. Vào cuối đời tôi vẫn mong ước được đem phương pháp giảng dạy tiên tiến, hiện đại, có hiệu quả cao dùng cho các lớp đại học và cao học. Thế nhưng, trong lúc tôi vẫn còn sức khỏe và tâm huyết để thực hiện thì từ đầu năm 2016, sau khi tôi ra khỏi ĐCSVN, mọi hợp đồng giảng dạy với các cơ sở đào tạo đã bị đơn phương hủy bỏ, các buổi nói chuyện về phương pháp học tập và NCKH, dự định trình bày cho sinh viên bị ngăn cấm, việc mang sách để tặng hoặc bán cho sinh viên cũ về dự Hội của Trường bị xua đuổi. May mà vẫn còn một con đường FB để thỉnh thoảng cất tiếng khi sắp tàn hơi.

8- NỖI BUỒN CỦA KẺ LÀM THUÊ

Trong bài 6 (Dạy và học ở Angiêri) tôi đã viết về thân phận làm thuê và các coopérant Việt Nam có cuộc sống vật chất kham khổ nhất so với coopérant các nước khác và thầy giáo người bản xứ. Sự kham khổ thể hiện rõ nhất trong 2 việc: đi chợ mua thực phẩm và đi lại trong thành phố (đi từ nhà ở đến trường và trở về). Đi chợ hoặc vào các cửa hàng mua thực phẩm, rau quả thì các coopérant VN thường chọn mua những thứ rẻ tiền, ít có ai sờ đến những hàng chất lượng cao. Tôi có anh bạn, ở nhà nghiện thuốc lá, mấy lần định bỏ nhưng không thành công. Sang đến Angiêri vài tháng thấy anh ta bỏ được. Hỏi ra mới biết lý do chỉ vì muốn tiết kiệm ngoại tệ.

Về đi lại. Coopérant các nước có quyền được mua ô tô với giá ưu đãi, khá rẻ. Khi về nước không được mang theo, cũng không được bán lại cho người bản xứ, chỉ được bán lại cho các coopérant khác. Phần lớn các thầy giáo bản xứ cũng có ô tô riêng. Trong các coopérant người Việt (cho đến năm 1989) chỉ có 1 người là Nguyễn Kim Luyện mua xe với giá quá hời, chưa đến 500 đô la, nhưng hình như chỉ để tập lái, sau một thời gian bán lại cho người khác kiếm chút lời. Trong tình hình như vậy, các thầy khác đi đến trường chủ yếu bằng ô tô cá nhân, còn các coopérant VN chủ yếu đi xe Căng hải (cuốc bộ – xe Hai cẳng). 

Tại Chlep, chỗ chúng tôi ở cách trường trên 3 km. Thỉnh thoảng có thầy đi nhờ được xe của Xixê (Người Bờ biển Ngà), của Setti hoặc Rưbai (Angiêri). Nếu có giờ dạy đầu tiên có thể đi nhờ xe buýt của trường chở sinh viên đi học (xe buýt của trường mỗi ngày chỉ chạy vài chuyến lúc đầu buổi sáng). Phần lớn các thầy Việt Nam, trong phần lớn thời gian phải đi bộ. Các thầy được người địa phương chỉ cho một con đường tắt, đi qua đồi trồng Ô liu, qua cánh đồng cam, qua một con suối cạn (chỉ có nước khi mưa). Con đường đó, trước đây chỉ có bọn chó hoang qua lại, nay được mòn thêm nhờ các coopérant VN.

Thành phố thủ đô Angiê xây dựng trên các quả đồi gần biển. Đường phố thường uốn lượn, lên xuống theo chu vi đồi, ngoài ra có những đoạn đường đi bộ lên xuống theo chiều dốc. Tại Thủ đô có vài trường ở trên mức khá cao. Các thầy người Việt hàng ngày phải đi bộ, trèo dốc thở ra cả hơi tai. Trong một lần vài thầy ngồi cùng nhau uống rượu trong đêm giao thừa, đã tức cảnh làm thơ (Tôi được nghe GS Đoàn Định Kiến đọc, nay nhớ lại lỏm bỏm):

Thơ rằng: Ai đã đem ta đến chốn này/ Còng lưng leo dốc ngược trời mây/ Tin nhà biền biệt bao ngày tháng/ Trừ tịch cùng nhau chén vơi đầy.

Bài họa: Vì hám đô la đến chốn này/ Sá gì đồi núi phủ đầy mây/ Phải kiếp làm thuê đành chịu cực/ Mong kiếm cho con bát cơm đầy.

Một bài khác: Tạm biệt con thơ với vợ hiền/ Sang Phi há chẳng phải là điên/ Nay mai sống sót may về được/ Sờ túi xem ra đã có tiền.

Nhân câu «Nay mai sống sót…», xin kể về một số cái chết. Đầu tiên, vào năm 1985, thầy S. (trường ĐH Tổng hợp), trong một buổi sớm, trời còn tối, đi bộ băng qua đường tại thủ đô Angiê, bị ô tô tông chết. Đầu năm 1986, tại thành phố Chlep, bác sĩ K. bị đột tử vì cảm. Đầu năm 1987 thầy P. ( trường ĐH Bách khoa Hà Nội) chết ở thành phố Tiaret. Cuối năm 1987 thầy B. mất tích. Năm 1990, thầy N. bị bắn chết ở sân bay.

Việc thầy B. mất tích đã làm xôn xao dư luận. Tôi có quen biết anh từ 1985, khi còn ở Hà Nội. Anh có biết một vài thủ thuật chữa bệnh bằng xoa bóp, châm cứu. Nghe đâu đã chữa giúp một số các cô, các bà và bị các ông để ý. Sự mất tích của thầy B. đã được Sứ quán báo cho chính quyền sở tại và nhờ tìm kiếm, nhưng hơn 1 năm không tìm thấy dấu vết. Giữa năm 1989, một số thợ săn phát hiện trong rừng sâu có một xác người đã khô, treo cổ trên cây. Đó là xác thầy B. Tại sao có vụ treo cổ thì có một số giả thuyết nhưng tôi không biết được kết luận của cơ quan chức năng.

Vụ thầy N. bị bắn ở sân bay là do hồi đó ở Angiêri có bạo loạn. Quân nổi dậy chống chính phủ chiếm được sân bay, bắt một số hành khách làm con tin và xử bắn một số, trong đó Việt Nam bị dính một người.

Từ năm 1988 chúng tôi đã rục rịch nghe về các phong trào phản đối. Thỉnh thoảng ngồi bàn tán với nhau, nếu xảy ra bạo loạn thì tìm cách thoát như thế nào khi không thể sử dụng máy bay. Một trong các khả năng là tìm cách thoát bằng đường bộ sang các nước lân cận, rồi từ đó mới tìm cách bay sang Trung Đông hoặc Châu Âu. Chúng tôi lo trước cảnh mà sau này những người Việt lao động tại I Rắc, I Răng, Ly Bi, kể cả tại Angiêri phải chịu đựng.

Về sức khỏe, từ năm 1969, sau khi đến Liên Xô vài tháng, tôi bị một triệu chứng, không có bệnh gì rõ ràng, nhưng cứ vài tháng lại bị một đợt người bị mệt rã rời, trong khoảng trên dưới 1 tuần. Nhiều lúc không thuốc men, không chữa gì cả cũng tự khỏi. Sau khi tốt nghiệp về nước triệu chứng đó vẫn duy trì. Mặc dầu tôi đã được đi nghỉ dưỡng và nằm bệnh viện nhiều lần, kể cả ở Liên Xô, trong nước và cả ở Pháp nhưng không chữa dứt điểm được. Năm 1984, biết được Lương Y Nguyễn Than Tán chữa bệnh bằng Tác động cột sống, tôi đã vừa chữa, vừa theo học phương pháp. Gần suốt năm 1985 và sang 1986 tôi không bị triệu chứng mệt nữa, nghĩ rằng đã đủ sức khỏe nên mới đi sang Châu Phi.

 Không ngờ chỉ giữ được sức khỏe bình thường trong vòng trên 4 tháng, sau đó triệu chứng mệt trở lại. Cái cảnh làm thuê ở xứ người, bạn bè tuy có nhưng mỗi người ở một phòng riêng, ai cũng lo việc của mình, đến khi bị ốm đau, nằm một mình mới thấm thía. Có lần, vào hôm chiều thứ Năm, trên đường từ trường đi bộ về tôi bị mệt nặng. Về đến nhà, không kịp cởi dày và thay quần áo, cứ thế nằm vật ra giường. Đến sáng thứ 7 , sau gần 2 ngày không thấy mặt, bạn bè mới phát hiện ra tôi vẫn nằm liệt trên giường. Nguyễn Trọng Thao và Dương Học Hải vội tìm một người bạn là nữ bác sĩ Nguyệt Hồ, chuyên gia y tế. Chị Nguyệt Hồ mang đến và truyền cho một lọ đạm, tôi mới lấy lại được sức lực. 

Tôi tức cảnh, lẫy Kiều mấy câu sau:

Cửa người đày đọa tấm thân/ Chỉ vì đồng bạc xanh xanh đó mà/ Dặm nghìn nước thẳm non xa/ Biết đâu đến cảnh thân ta thế này/ Làm thuê thế yếu khó xoay/ Nhỡ khi xảy việc ai hay sự tình/ Nổi chìm chiếc bách lênh đênh/ Ngẫm mình mình lại thương mình xót xa/ Cũng liều cất bước cho qua/ Hết hợp đồng lại có ta với mình.

GS Nguyễn Phúc Trí, không làm thơ, nhưng lại ngâm nga một bài bằng tiếng Pháp: Partir c’ est mourir un peu. C’ est mourir en ce qu’ on aime… Tôi tạm dịch như sau: Ra đi là chết một phần/ Chết trong những cảnh, những tình mến yêu/ Hồn ta để lại ít nhiều/ Khắp nơi, khắp mọi sớm chiều lại qua/Như đùa, rồi vẫn cứ đi/ Mãi cho đến lúc phân ly vĩnh hằng/ Đem gieo những mảnh linh hồn/Gieo trên mỗi một bước đường gian truân/ Ra đi là chết một phần.

Chúng tôi, những người đã được Việt Nam phong Phó giáo sư, kể cả một số Giáo sư, sang Angiêri chỉ được xếp vào hàng Giảng viên. Chỉ có anh Nguyễn Phúc Trí được xếp là Giáo sư. Anh là người lớn tuổi nhất, ở VN lại nhiều năm làm Giám đốc một Viện Tư vấn Thiết kế lớn, thế mà lâm vào cảnh đi làm thuê chịu bao điều cay đắng. Anh đến Angiêri muộn hơn chúng tôi, cầm lệnh về Thành phố Tizi Udu, nhưng cơ sở không nhận, trả lại. Phải đợi chờ, mãi mới được phân về Chlep, loay hoay thế nào lại mất hộ chiếu, từ đó kéo theo nhiều rắc rối. Tôi đã dựa vào bài Nhớ Rừng (của Thế Lữ), làm một bài về anh.

Thơ về GS Nguyễn Phúc Trí: Gặp phải cảnh bất bình nơi Sờ Lép ( Chlep)/ Ta trông chờ cho ngày tháng dần qua/ Giận bọn kia dám ngạo mạn ngẩn ngơ/ Giương mắt bé diễu oai linh cao rộng/ Nay vì muốn đổi môi trường hoạt động/ 

Đi Châu Phi một chuyến thử chơi/ Chịu ngang hàng cùng Ninh, Cống dở hơi/ Với mấy đứa Hải, Vinh vô tư lự/ Càng ngẫm nghĩ càng căm chúng nó/ Tizi Udu không nhận ta phải chạy vòng quanh/ Mất hộ chiếu càng bị chúng nó hành/ Đã chậm hợp đồng lại chậm luôn xê đắc (*)/Chỉ vì phải làm hồ sơ xin Các (**)/ Bị mấy anh cảnh sát khinh nhờn/ Lại chỉ vì lỡ bước chậm chân/ Phải nhận dạy môn Quy hoạch/ Rồi những chuyện giấy tờ Ký túc/ Nhầm linh tinh làm ta phải trầm ngâm/ Ôi cuộc đời sao lắm gian truân/ Nhỡ một chút sa chân vào thế yếu… [(*)Xê đắc- CEDAC- từ viết tắt, Phiếu chuyển đổi tiền của Ngân hàng ; (**)Các- Carte de séjour- Phiếu lưu trú].

Số coopérant đến Chlep năm 1986 còn gặp một tai họa là đã làm việc 9 tháng nhưng chưa nhận được một đồng lương nào. Hàng tháng, để chi tiêu, phải mượn từ anh em cũ và của Sứ quán. Sắp đến đợt nghỉ hè về nước, thế mà chưa có lương để mua sắm thì xoay xở làm sao. Tiền đi mượn chỉ vừa đủ ăn hàng ngày. Xin tạm ứng cuả Sứ quán một số tiền đô la cho anh em trong đơn vị chuẩn bị nghỉ hè là một việc khó. Anh em họp lại, cử người thay mặt đi mượn. 

Tôi được tín nhiệm giao việc đó. Trên 50 tuổi tôi đã rút ra các kế sách để dùng trong những trường hợp cần đề đạt ý kiến với những người có quyền lực để làm một việc nào đó. Bước thứ nhất là dùng tình cảm. Bước thứ 2 là dùng lý lẽ. Nếu qua 2 bước này mà chưa đạt thì dùng bước 3 là dọa dẫm. 

Tôi đã có một số lần đạt thắng lợi ở bước này. Tuy vậy dọa trẻ con thì dễ, còn dọa người có chức quyền thì quá khó, phải biết được chỗ yếu của người ta, biết được họ đang sợ điều gì mà dọa đúng vào đó mới được. Lần này tôi đã nhờ kết hợp với anh Nguyễn Xuân Đặng (CB phụ trách chuyên gia của Sứ quán) mới dùng được mẹo dọa gián tiếp vị cán bộ phụ trách tài chính để mượn được cho mỗi người 200 đô la. Tôi mang về đưa cho anh em, nhưng sau đó ít lâu phải thu hồi trả lại cho Sứ quán vì đã nhận được lương.

Việc các coopérant VN có cuộc sống vật chất kham khổ có làm cho một số sinh viên, đồng nghiệp, người dân thông cảm, quý trọng, nhưng cũng có một số người, kể cả đồng nghiệp trong trường coi thường và tỏ ra khinh bỉ. Trong một lần họp các thầy giáo toàn khoa, một thầy giáo người Angiêri nêu một vài nhận xét về Cooperant VN có ý xúc phạm. Tôi và Nguyễn Lê Ninh hơi bị nóng mặt, nhưng chưa trả lời, còn chờ các anh lớn tuổi hơn, tiếng Pháp giỏi hơn lên tiếng (có 2 anh như vậy). Thế nhưng các anh ngồi yên. 

Tôi buộc phải lên tiếng bảo vệ lẽ phải. Nguyễn Lê Ninh đã tiếp lời tôi. 

Chúng tôi chỉ ra rằng, nhận xét về các coopérant thì quan trọng nhất là đánh giá công việc giảng dạy của họ, những đóng góp của họ vào thành tích và sự phát triển của khoa, của trường, tác dụng của họ trong việc giáo dục sinh viên. Xét về những việc đó thì chúng tôi xứng đáng được tự hào. Còn về sinh hoạt, chúng tôi có những khó khăn, ai biết đến chúng tôi cám ơn, ai không biết chúng tôi không trách.

(Còn tiếp)

N.Đ.C.

Tác giả gửi BVN

__._,_.___

---

Posted by: Dien bien hoa binh 

....Những cái mặt… Việt Nam nên che đi là những cái mặt của Đặng Xuân Hợp, Vũ Mộc Anh, Kiều Trinh, vì họ đại diện cho chính quyền Việt Nam. Cái mặt đáng thương những người phụ nữ vì xấu hổ cũng phải che đi, tủi thân vì số kiếp phụ nữ Việt Nam, nhưng quả đáng thương hơn những đảng viên luôn luôn trơ mặt làm liều.

Cờ đỏ sao vàng được minh họa cho hai chữ “ăn cắp.”

“Một người, một gia đình, một dòng họ hay một dân tộc, khi sự xấu hổ bị đánh cắp thì không còn gì để mất!”

 

Cái mặt Việt Nam Vì đâu nên nổi.

Huy Phương

Đã có lần bạn là người khách quý đến Honolulu, tại phi trường được một thiếu nữ xinh đẹp tươi tắn, choàng cho một vòng hoa sứ với câu chào Aloha cùng một nụ cười thân thiện. Nhưng không phải du khách nào trên thế giới cũng được sự chào đón như thế!

Tuần trước, báo chí lại loan tin, những người Việt Nam mang hộ chiếu nước Cộng Hoà Xả Hội Chủ Nghĩa Việt Nam , đồng bào của chúng ta, từ Sài Gòn đến phi trường Changi, Singapore, bị từ chối nhập cảnh, nói rõ ra là bị đuổi về.

Singapore là một trong 48 quốc gia mà người mang visa Việt Nam vào không cần thị thực, nhưng lần này mặc dù có đầy đủ giấy tờ tùy thân, nhiều hành khách Việt Nam, phần lớn là phụ nữ, vẫn bị nhà chức trách Singapore từ chối cho vào xứ của họ. Những người Việt này bị đối xử như tội phạm, bị đưa vào phòng riêng, kiểm soát chặt chẽ giấy tờ, bị phỏng vấn và bắt tự đếm số tiền mang theo trước mặt nhân viên sân bay. Những người khách này buộc phải trở lại Việt Nam trên các chuyến bay đưa họ đến, hay lưu lại những khách sạn gần phi trường mà hãng hàng không Việt Nam phải đài thọ chi phí.

Lối đối xử này của Singapore cũng na ná như lối đối xử của chính quyền Việt Nam đối với những nhà hoạt động chính trị, nghi ngờ có hoạt động chính trị hay bất đồng chính kiến về Việt Nam lâu nay, mà không hề nói lý do.

Chính quyền Singapore cũng không hề nói lý do họ không cho những người Việt này vào nước họ, nhưng cái lý do này thì những người trong cuộc, hay toàn thể “khúc ruột ngàn dặm” trên khắp thế giới đều biết rõ, đều cảm thấy xấu hổ và đau lòng.

Hãng Jetstar Pacific, một trong hai hãng máy bay rẻ tiền có những đường bay ngắn cho biết, khi hành khách bị nhà chức trách từ chối nhập cảnh Singapore, người đó sẽ phải trả tiền ăn ở, tại sân bay. Phía Singapore thường buộc hãng hàng không phải ứng trước  chi phí sau đó sẽ tính lại với hành khách. Chi phí cho mỗi khách bị từ chối nhập cảnh là khoảng hơn $200, chưa kể vé máy bay trở lại Việt Nam. Mỗi tháng, hãng này phải trả khoảng $20,000 cho những hành khách bị từ chối nhập cảnh tại Singapore.

Hãng Vietjet Air có hai chuyến bay Sài Gòn đi Singapore mỗi ngày. Trung bình mỗi tháng có 200 nữ hành khách bị Singapore yêu cầu quay về nước. Như vậy mỗi tháng Vietjet Air phải chi ra phí khoảng $750,000 cho những hành khách này mà không bao giờ đòi lại được tiền.

Phía Việt Nam mong phía Singapore cho họ biết danh sách những người Việt không được nhập cảnh vào Singapore để tiện việc ngăn chận, tránh sự tổn thất như trên, nhưng những người này đâu phải như những người làm chính trị có sổ đen của công an Việt Nam, mà chỉ là những cô gái, một ngày đẹp trời nào đó được rủ rê hay móc nối sang đây để… “đứng đường!” Trên các trang net, và ngay cả một phóng sự trên báo Thanh Niên trong nước, cũng công nhận rằng phần đông những cô gái đến với nghề này là hoàn toàn tự nguyện.

Chuyện không phải bây giờ mà cách đây vài năm Singapore đã loan tin cảnh sát tổng càn quét vào khu mại dâm Việt ở Geylang và Joo Chiat, bắt giữ hàng chục gái mại dâm người Việt lẫn bảo kê. Liên tục trong vòng một tuần, chỉ riêng tại khu Joo Chiat, 52 cô gái Việt đã bị bắt giữ. 

Các cô trang điểm diêm dúa, ăn mặc hở hang đón xe buýt hoặc xe taxi đến quán karaoke, vô từng bàn khách, ăn uống, rượu bia, lả lơi, ôm ấp, bán dâm tại bàn rượu hoặc đi ngủ đêm với khách, cố moi tiền bằng đủ mọi cách. Dân Singapore cho biết gái mại dâm Việt đã câu kéo khách bằng cách không mặc đồ lót và cho phép khách thoải mái sờ soạng. Sang Singapore là một nghề kiên trì, lần này bị đuổi lần sau lại lên máy bay sang nữa. Một cô gái cho biết cô đến rồi về nhiều lần, mỗi lần ở Singapore kiếm vài nghìn đô la.

Lối cấm cửa phụ nữ Việt Nam ở Singapore rõ ràng là nỗi đau đớn, nhục nhã. Rồi liệu, Bộ Ngoại Giao Việt Nam như lời yêu cầu có dám gửi công hàm đến Singapore để xin làm rõ trắng đen chuyện này không, hay nói ra chỉ thêm mất mặt! Làm người khác mất mặt cũng là một thứ làm nhục nhau. Ngày xưa làm nhục nhau thì kẻ sĩ thách nhau đấu súng hay rút gươm ra khỏi vỏ. Ngày nay, bị nhục thì đành ráng ngậm miệng mà đi.
Thể diện cũng có nghĩa là danh dự, ai làm mình mất thể diện là làm mất danh dự mình.
Nếu danh dự phụ nữ Việt Nam bị coi thường hay chà đạp là danh dự của cả dân tộc cũng bị coi thường. 

Ai có trách nhiệm trong việc đàn bà con gái Việt Nam bị cấm cửa và cái mặt Việt Nam trong thời gian gần đây, có thể nói xa hơn là dưới chế độ xã hội chủ nghĩa đã bị lấm lem đến mức tồi tệ.

Cái mặt Việt Nam ở Nhật mà đại diện là phi công, tiếp viên hàng không, người mẫu, du học sinh ăn cắp… không kể hết tên.
Cái mặt Việt Nam ở Thụy Điển rồi Anh, mà đại diện là Kiều Trinh, kẻ ăn cắp, đã rao giảng văn hóa trên truyền hình nhà nước, con cán bộ Trung Ương Đảng, đã được Bộ Y Tế Việt Nam chứng nhận là tâm thần và Tòa Đại Sứ Việt Nam can thiệp.
Cái mặt Việt Nam ở Phi Châu mà đại diện là nhân viên ngoại giao Vũ Mộc Anh, bí thư thứ nhất của Đại Sứ Quán Việt Nam tại Nam Phi, buôn lậu sừng tê giác.
Cái mặt Việt Nam ở Thụy Sĩ, ở Thái Lan mà đại diện là du khách ăn cắp.

Cái mặt Việt Nam ở Đài Loan mà đại diện là công nhân “xuất khẩu” ăn trộm chó làm thịt.
Cái mặt Việt Nam ở Nhật mà người Việt trộm dê làm thịt.
Cái mặt Việt Nam ở Malaysia: Khám phá một lần mà tống xuất 150 phụ nữ mại dâm về nước.

Cái mặt Việt Nam ở Nga, Tiệp Khắc, Ba Lan, Đông Đức với những nhóm băng đảng, buôn người có các tòa đại sứ Việt Cộng… chống lưng.
Chuyện mất mặt, bẽ mặt, xấu mặt hay mất thể diện thì cũng một nghĩa.
Hãnh diện thì ngẩng mặt, xấu hổ thì cúi mặt, vuốt mặt, quay mặt, giấu mặt đi.
Cái mặt chai lì, tê cứng, không biết xấu hổ, vô cảm là cái mặt mo, mặt mẹt, mặt trơ.

Những cái mặt… Việt Nam nên che đi là những cái mặt của Đặng Xuân Hợp, Vũ Mộc Anh, Kiều Trinh, vì họ đại diện cho chính quyền Việt Nam. Cái mặt đáng thương những người phụ nữ vì xấu hổ cũng phải che đi, tủi thân vì số kiếp phụ nữ Việt Nam, nhưng quả đáng thương hơn những đảng viên luôn luôn trơ mặt làm liều.

Quá đẹp là cái tên Việt Nam, hôm nay vang lừng khắp bốn biển năm châu.
Cờ đỏ sao vàng được minh họa cho hai chữ “ăn cắp.” (*)
Tiếng Việt được dùng để viết những thông báo răn đe người Việt chớ… ăn cắp.

Ai đã sáng tác ra cái câu nói dối trá, “Tôi mơ ước một buổi sáng thức dậy, thấy mình là người Việt Nam?” sẽ phải ân hận suốt đời.
Phần tôi, mỗi khi soi gương, tôi vẫn nhớ, “Tôi là người Việt Nam!” và cảm thấy thương cho tôi và thù ghét những con người đã làm cho hình ảnh Việt Nam xấu xa đi như hôm nay.

Cám ơn ký giả Xuân Dương ở trong nước với câu viết:

“Một người, một gia đình, một dòng họ hay một dân tộc, khi sự xấu hổ bị đánh cắp thì không còn gì để mất!”

Huy Phương

Góp ý :

“Nguyên nhân chẵng phải đào sâu

Thấy ngay thủ phạm, vàng sao lá cờ”

__._,_.___

---

Posted by: "Patrick Willay"

Quan Hệ Việt - Mỹ sẽ ra sao dưới thời Tổng Thống Donald Trump?

 

Quan Hệ Việt - Mỹ sẽ ra sao dưới thời Tổng Thống Donald Trump? 

Nguyễn Quốc Khải

22-2-2017

Hiện nay còn quá sớm để có một nhận định rõ ràng về quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ với chính quyền của Tổng Thống Donald Trump còn quá mới. Nhưng cũng không phải là quá sớm để bắt đầu theo dõi một cách nghiêm túc quan hệ này.

1. Tiếp súc dầu tiên giữa Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc và Tổng Thống Trump.

Sau gần một tháng cầm quyền, chính quyền của Tổng Thống Trump chưa có một chính sách nào rõ ràng đối với Việt Nam và Á Châu và cũng chưa một dấu hiệu cụ thể nào cho thấy quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ xấu đi hay tốt hơn trong bốn năm tới, nhưng chắc chắn nó sẽ thay đổi. Trong lần tiếp súc đầu tiên giữa Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc với Ô. Trump qua cuộc điện đàm nhân dịp ông này vừa đắc cử tổng thống cho nhiệm kỳ 2017-2020, hai nhà lãnh đạo Việt Nam và Hoa Kỳ đã cùng ngỏ ý muốn tăng cường quan hệ mật thiết giữa hai nước. Ô. Trump đã ca ngợi những thành quả mà Việt Nam đã đạt được cũng như những phát triển tích cực của mối liên kết song phương.

Cuộc tiếp súc đầu tiên này xem ra chỉ là một nghi thức ngoại giao. Chính quyền Trump đã tại chức chỉ được hơn ba tuần.  Chúng ta cần một thời gian để biết những thay đổi sắp đến. Tạm thời Ô. Ted Osius sẽ tiếp tục làm đại sứ tại Hà Nội vì ông là một nhà ngoại giao chuyên nghiệp nên đã không phải buộc bị từ chức như những vị đại sứ khác được bổ nhiệm như một chức vụ chính trị (political ambassador / non-career ambassador). Tuy nhiên Ô. Osius đã làm đại sứ ở Việt Nam đã trên hai năm kể từ ngày 16-12-2014. Nay đã đến lúc ông có thể được thuyên chuyển đi nơi khác.

2. Những biến chuyển gần đây liên quan đến Việt Nam và Hoa Kỳ.

Trong khi chờ đợi chúng ta cần theo dõi những biến chuyển liên quan đến Việt Nam để dự đoán quan hệ giữa hai nước.

Vào đầu tháng 10, 2016, lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh Việt Nam chấm dứt, hai tầu Hải Quân Hoa Kỳ, khu trục hạm USS John S. McCain và tầu ngầm trải giây cáp USS Frank Cable, đã tiến vào hải cảng quốc tế Cam Ranh nhân dịp hai nước kỷ niệm 21 năm tái lập bang giao. Giữa tháng 12, 2016 một chiến hạm thứ ba của Hoa Kỳ, khu trục hạm trang bị tên lửa USS Mustin, cũng đã viếng thăm hải cảng Cam Ranh, một dấu hiệu cho thấy sự hợp tác quốc phòng tăng cường giữa hai quốc gia.

Vào giữa tháng 1, 2017, đại công ty năng lượng Exxon-Mobil và công ty quốc doanh PetroVietnam đã ký kết một dự án khai thác khí đốt trị giá 10 tỉ Mỹ kim có tên là Cá Voi Xanh (Blue Whale). Mỏ này được ước tính chứa 150 tỉ thước khối khí đốt thiên nhiên. lớn gấp ba lần khối lượng khí đốt của dự án ở phía Nam đảo Côn Sơn đang được khai thác bởi Nga và Việt Nam.

Theo dự án Cá Voi Xanh, Exxon-Mobil sẽ xây một đường ống dài 88 km để dẫn khí đốt từ Biển Đông ngoài khơi tỉnh Quảng Nam vào nội địa. PetroVietnam sẽ xây bốn nhà máy sản xuất năng lượng và sẽ có khả năng cung cấp được 3 tỉ watts. Trong giai đoạn bành truớng dự án Cá Voi Xanh sẽ cung cấp một lượng khí đốt để sản xuất 5.7 tỉ watts và phó sản dầu hỏa như dầu xăng, dầu lửa, và dầu mỡ. Dự án Cá Voi Xanh sẽ cung cấp cho Việt Nam một số lợi tức khoảng 20 tỉ Mỹ kim.

Trước đây Exxon-Mobil đã hủy bỏ ý định thực hiện dự án Cá Voi Xanh vào năm 2011 sau khi Trung Quốc đe dọa những công ty khai thác trong vùng tranh chấp. Mặc dù mỏ dầu khí Cá Voi Xanh nằm trong vùng kinh tế đặc biệt của Việt Nam (exclusive economic zone – EEZ), nhưng nó cũng nằm trong khu vực chín đoạn mà Trung Quốc cho là của họ. Một số công ty đa quốc gia khác cũng đã bỏ dở các dự án với Việt Nam dưới áp lực của Trung Quốc vào thời điểm này.

Trước đó, vào 2007, cũng do áp lực của Bắc Kinh, tập đoàn dầu khí Anh Quốc British Petroleum (BP) đã ngừng việc thăm dò khảo sát địa chấn tại Nam Côn Sơn. Hai năm sau đó BP chính thức rút khỏi dự án khai thác nhiên liệu ở Biển Đông.

Trong khi đó, bắt chấp Trung Quốc đe dọa, Ấn Độ tiếp tục thăm dò và khai thác dầu ở Biển Đông từ nhiều năm qua. Vào tháng 9, 2014 Ấn Độ và Việt Nam đã thỏa thuận gia tăng hợp tác này nhân dịp Tổng Thống Ấn Độ Pranab Mukherjee viếng thăm Việt Nam. Công ty ONGC Videsh đang hoạt động trong khu 128 ngoài khơi Phan Thiết. 

Theo chân Ấn Độ, cựu Ngoại Trưởng John Kerry đã giúp hồi sinh dự án Cá Voi Xanh trước khi chính quyền Obama chấm dứt nhiệm kỳ. Trong lần viếng thăm Việt Nam lần cuối vào giữa tháng 1, 2017 với tư cách là ngoại trưởng, Ô. Kerry đã đạt được thỏa thuận với chính phủ Việt Nam về dự án Cá Voi Xanh.

3. Việc Hoa Kỳ rút ra khỏi TPP ảnh hưởng đến Việt Nam như thế nào?

Hiệp Định Hơp Tác Xuyên Thái Bình Dương (Trans-Pacific Partnership – TPP) giữa 12 nước trong đó có Việt Nam và Hoa Kỳ đã được chánh phủ của những nước này thỏa thuận vào tháng 2, 2016 sau 7 năm thương thuyết nhưng chưa được quốc hội hay nghị viện của các quốc gia thành viên ngoại trừ Nhật Bản chấp thuận. Nay Hoa Kỳ rút lui khỏi TPP, hiệp định này khó có thể thành hình dù tất cả 11 nước còn lại đồng ý vì Hoa Kỳ là một nước lớn có một nền kinh tế chiếm 62% của tổng số GDP của cả 12 nước. Nhật là nước lớn thứ hai với GDP chiếm 16%. TPP chỉ có hiệu lực khi các quốc gia còn lại có GDP chiếm ít nhất 85% GDP của 12 nước thành viên. 

Theo những cuộc nghiên cứu trước đây, TPP sẽ giúp kinh tế Việt Nam tăng 11% hay 36 tỉ Mỹ kim, xuất cảng tăng 28% trong vòng 10 năm từ 2015 – 2025 nhờ đầu tư đổ vào Việt Nam và giảm thuế nhập cảng. Nay TPP không thành hình, Việt Nam mất những cơ may này.  Việt Nam sẽ phải tiếp tục lệ thuộc vào kinh tế của Trung Quốc. Ngoài ra, vắng bóng TPP, Việt Nam sẽ không chịu áp lực để cải thiện công ty quốc doanh, môi trường, quyền lao động, cho phép công nhân thành lập công đoàn độc lập và quyền lập hội nói chung, một điều cơ bản của xã hội dân sự.

TPP không những giúp cho kính tế của 12 nước thành viên và thế giới phát triển mà nó còn tạo ảnh hưởng ngoại giao và chính trị tích cực trong vùng Á châu và Thái Bình Dương. Nay rút lui khỏi TPP, Hoa Kỳ sẽ đánh mất những ảnh hưởng này và tạo một khoảng trống cho Trung Quốc nhẩy vào thay thế. Thật vậy, các nước như Phi Luật Tân và Mã Lai gần đây đã có dấu hiệu tiến gần Trung Quốc hơn. Úc châu và Tân Tây Lan đã bầy tỏ hi vọng là có thể mời Trung Quốc và các quốc gia Á châu khác tham gia TPP. Chile đã mời các bộ trưởng TPP, Trung Quốc và Hàn Quốc để thảo luận về việc cứu nguy TPP.

Trong bài báo nhan đề “Hoa Kỳ có thể để mất Đông Á vào tay Trung Quốc” (U.S. may be losing East Asia to China), phổ biến trên tờ báo Japan Times, ngày 19-12-2016, Ô. Bob Savic, một chuyên gia nghiên cứu của Viện Nghiên Cứu Chính Sách Toàn Cầu (Global Policy Institute) Anh Quốc, nhận xét rằng thuyết giây truyền domino đang tiến hành tại Đông Á qua chiều hướng ngoại giao chuyển trục từ Hoa Kỳ qua Trung Quốc và ngay cả Nga ở mức độ ít hơn. Phi Luật Tân và Mã Lai theo chân Lào, Campuchia, Thái Lan ngả theo Trung Quốc và giữ khoảng cách với Hoa Kỳ.

Có thể do sự lo ngại “liệu các quốc gia trong khu vực còn có thể tin cậy Mỹ sẽ can thiệp giúp nếu các nước này bị đe dọa bởi Trung Quốc ngày càng mạnh” khiến cho các quốc gia này tìm cách xa lánh Hoa Kỳ. Đây là một câu hỏi Bà Carrie Gracie, một biên tập viên của BBC, đã nêu lên trong bài báo “U.S. Leaving TPP: A Great News Day for China” ngày 22-11-2016.

Trong bài “TPP is dead. What now?” phổ biến trong tạp chí The National Interest, ngày 25-1-2017, Kinh Tế Gia Samuel Rines bình luận rằng Hoa Kỳ không những mất tín nhiệm ở Á châu, một vùng đông dân nhất thế giới, mà còn ở những nước lân cận với Hoa Kỳ như Canada, Mễ Tây Cơ, Chile, và Peru. Hoa Kỳ tháo lui trong lãnh vực thương mại cũng như ảnh hưởng trên thế giới.

4. Ngoài TPP Tổng Thống Trump còn muốn duyệt lại những hiệp định thương mại đa phương khác như Hiệp Định Thương Mại Tư Do Bắc Mỹ (North American Free Trade Agreement – NAFTA). Ảnh hưởng của việc này như thế nào đối với thế giới và Việt Nam?

Với khẩu hiệu “America First”, Hoa Kỳ chủ trương giảm nhập cảng và tăng xuất cảng. Một trong những biện pháp giảm nhập siêu mà TT Trump đã đề cặp tới là tăng thuế nhập cảng và giảm thuế hay trợ cấp hàng xuất khẩu. Chính sách này được gọi là bảo hộ mậu dịch sẽ gây ảnh hưởng đến sự mua bán giữa các nước trên toàn thế giới, không riêng gì với Việt Nam. Nếu Hoa Kỳ theo chính sách bảo hộ thương mại. Nhiều nước cũng sẽ làm theo. Hậu quả là hàng nhập khẩu vào Hoa Kỳ sẽ đắt hơn và ngoại thương của thế giới sẽ giảm. Khẩu hiệu “America First” xem ra mua chuộc được cử tri Hoa Kỳ, nhưng lại gây bất lợi ngoại giao trên chính trường quốc tế.

Trong cuộc phỏng vấn của tờ báo Wall Street Journal, Ô. Trump nhận xét rằng đồng Mỹ kim quá mạnh làm cho hàng Mỹ đắt, khó cạnh tranh. Trường hợp ngược lại là Trung Quốc giữ đồng nguyên thấp khiến cho hàng Trung Quốc rẻ và trị giá hàng xuất cảng tăng gắp bội so với nhập cảng Do đó cán cân thương mại của Trung Quốc thặng dư với Hoa Kỳ và các nước rất lớn. Tuy nhiên cho tới nay, người ta chưa biết chính quyền Trump có chủ trương giảm trị giá của đồng Mỹ kim xuống không hay tiếp tục giữ cho đồng Mỹ kim mạnh như dưới các chính quyền trước đây.

 

5. Hoa Kỳ xem ra cứng rắn hơn với Trung Quốc về Biển Đông? Việc này ảnh hưởng tới Việt Nam như thế nào?

Tân Bộ Trưởng Ngoại Giao Hoa Kỳ Rex Tillerson, nguyên là chủ tịch và tổng giám đốc điều hành của Exxon – Mobile, đã từng đe dọa Trung Quốc về Biển Đông trong cuộc điều trần tại Thượng Viện Hoa Kỳ để được phê chuẩn làm ngoại trưởng. Ông tuyên bố sẽ bao vây những đảo nhân tạo Trung Quốc đã xây bất hợp pháp trong vùng biển tranh chấp để ngăn cấm Trung Quốc tiếp cận những đảo này. Cho đến nay Trung Quốc chưa có một lời phê phán chính thức nào về dự án Cá Voi Xanh, ngoại trừ một ý kiến đăng trên tờ báo China Daily lên án hành động này là “thiển cận”, “khờ khạo”, và “quái dị”.

Trước khi nhậm chức tổng thống, chính Ô. Trump cũng đã từng lên án Trung Quốc xây các căn cứ quân sự ở Biển Đông. Trong buổi họp báo đầu tiên, Phát Ngôn Viên Sean Spicer của Nhà Trắng đã tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ bảo vệ quyền lợi của mình ở Biển Đông.

Tân Bộ Trưởng Quốc Phòng James Mattis trong cuộc viếng thăm Nhật và Nam Hàn vào đầu tháng 2, 2017 đã kêu gọi Trung Quốc tôn trọng luật quốc tế và giải quyết những tranh chấp qua trọng tài thay vì áp bức. Ông Mattis tuyên bố “Chúng tôi đã theo dõi Biến Nam Hải bởi vì Trung Quốc đã làm đổ vỡ sự tin cậy của các quốc gia trong vùng, rõ ràng Trung Quốc muốn có quyền phủ quyết trên các vấn đề an ninh và kinh tế của các nước lân cận. Nếu chúng ta có tranh chấp, chúng ta cần trọng tài – chúng ta không giải quyết bằng vũ lực.”

Ô. Mattis gạt bỏ bất cứ “động thái quân sự sâu xa” (dramatic military maneuvers) nào về phía Hoa Kỳ, nhưng tái xác nhận quyền tự do đi lại trong hải phận quốc tế của các tầu hải quân hay thương mại cho dù Trung Quốc nghĩ trái ngược.  Theo kế hoạch chuyển trục qua Á châu, Hoa Kỳ sẽ điều động 60% lực lượng Hải Quân qua vùng Thái Bình Dương, trong đó có ít nhất 6 trong tổng số 10 hàng không mẫu hạm nguyên tử của Hoa Kỳ trong tương lai gần.

Vào lúc đang viết bài nhận định này, tác giả nhận được tin Tổng Thống Trump gửi thư cám ơn và chúc Tết Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 8-1-2017. Nhà Trắng cho biết thêm rằng Tổng Thống Trump trông đợi hợp tác với Chủ Tịch Tập Cận Bình để cùng phát triển mối quan hệ xây dựng có lợi cho cả hai nước. Nội dung lá thư này xem ra trái ngược hẳn với nhiều lời phát biểu chống Trung Quốc trước đây của Ô. Trump. Một ngày sau, trong cuộc nói chuyện lâu dài qua điện thoại, Ô. Trump đã đồng ý tôn trọng chính sách một Trung Quốc trái với lời đe dọa trước đây theo lời yêu cầu của Ô. Tập Cận Bình. Đôi bên hứa hẹn gặp gỡ vào lúc sớm nhất và thuận tiện nhất.

Trong buổi họp báo vào ngày 10-2-2017, sau khi Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump và Thủ Tướng Nhật Shinzo Abe họp chính thức lần đầu tiên tại White House, khi Ký Giả Nhật Takita của báo Sankei Shimbun hỏi về phản ứng của Hoa Kỳ trước lập trường cứng rắn của Trung Quốc về Biển Đông và Biển Nam Hải, Ô. Trump chỉ nhắc lại cuộc nói chuyện lâu dài và vô cùng ấm cúng giữa ông và Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào hôm qua. Ông Trump nói thêm rằng Hoa Kỳ cũng đang tiếp súc với nhiều đại diện khác nhau của Trung Quốc, mọi sự diễn tiến tốt đẹp và sẽ có lợi cho mọi người, kể cả Trung Quốc, Nhật, và Hoa Kỳ.

Tóm lại cả ba nhân vật diều hâu chủ chốt ấn định chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ nay đều đột nhiên dịu giọng với Trung Quốc. Phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao Trung Quốc lên tiếng cám ơn lá thư của Tổng Thống Trump và nói với các ký giả rằng “Hai nước chia sẻ nhiều quyền lợi chung và hợp tác là đường lối đúng duy nhất”.

 

Lập trường rõ ràng hơn của Hoa Kỳ của những nhà lãnh đạo Hoa Kỳ chắc hẳn làm cho Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á yên tâm hơn để biết cách đáp ứng. Việt Nam từng tuyên bố ủng hộ sự hiện diện của quân lực Hoa Kỳ ở Biển Đông, muốn dựa vào thế lực của Hoa Kỳ để bảo vệ quyền lợi của mình. Tuy nhiên Việt Nam xem ra không muốn rơi vào thế kẹt trong cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ và do đó sẽ tiếp tục chính sách mềm dẻo với Trung Quốc. Trong khi Ngoại Trưởng Hoa Kỳ John Kerry đang viếng thăm Việt Nam vào giữa tháng 12, 2017, Tổng Bí Thư CSVN qua thăm Bắc Kinh theo lời mời của Tổng Bí Thư kiêm Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong dịp này hai bên đã ra thông cáo chung và ký 15 văn kiện tăng cường hợp tác giữa hai nước về nhiều lãnh vực khác nhau.

Tuy nhiên việc thay đổi lập trường nhanh chóng của Ô Trump và những người phụ tá bị chỉ trích nặng nề. GS Amital Etzioni của George Washington University viết trong một bài bình luận phổ biến trên tạp chí The Diplomat rằng “Thế giới bây giờ nên làm quen với một ông tổng thống và chánh quyền nói trước và (có thể) sẽ suy nghĩ sau. Tổng Thống Donald Trump đã tạo dựng một hồ sơ gồm nhiều lời tuyên bố phản ảnh cảm tính nhất thời hoặc một điều phật ý hoặc dữ kiện tưởng tượng, nhưng không phải là chính sách được suy nghĩ chin chắn.”  Uy tín của Hoa Kỳ đã bị giảm khá nhiều trong chưa đầy một tháng qua. GS Etzioni hi vọng một khi ban tham mưu về ngoại giao của Ô. Trump thành hình sẽ nhận thức được rằng quyền lợi của Hoa Kỳ không nằm ở những hòn đảo ở Biển Nam Trung Hoa mà ở phương cách làm việc với Trung Quốc để kiềm chế khả năng bành trướng nguyên tử của Bắc Hàn, thay đổi khí hậu, nhóm khủng bố Jihadist, và giúp phát triển kinh tế thế giới. Rõ ràng đây không phải là ưu tiên của Việt Nam.

Trả lời cuộc phỏng vấn của đài truyền hình China Global Television Network vào ngày 23-1-2017, Ô. Kevin Rudd, Chủ Tịch của Asia Society Policy Institute, nguyên là Ngoại Trưởng và Thủ Tướng Úc, đã nhận định rằng qua chiến dịch tranh cử nặng về vấn đề nội bộ và kinh tế, Ô Trump sẽ nhìn Trung Quốc chủ yếu qua lăng kính kinh tế.

Trung Quốc là một nước láng giềng. Còn Hoa Kỳ nay đến mai đi không biết đâu mà lường. Bà Carrie Gracie, một biên tập viên của BBC, nhận xét như sau “Hoa Kỳ là một cường quốc Á châu khi nước này muốn, trong khi đó Trung Quốc là một cường quốc sẽ không bao giờ bỏ đi” (America is an Asian power when it wants to be, Beijing will suggest, while China is the power that never leaves). Môt điều làm cho Việt Nam đáng e ngại là chính quyền Trump còn mới, lại phải lo lắng quá nhiều về những chuyện quốc nội, và cá tính của nhà lãnh đạo lại xem ra bất thường.

6. Trump và nhân quyền

Quan sát cuộc tranh cử tại Hoa Kỳ vừa qua và thời gian cầm quyền tuy ngắn ngủi của Tổng Thống Trump, người ta có thể nhận ra rằng chính quyền này xem ra chú trọng nhiều về những vấn đề quốc nội và thương mại, cho nên sẽ không để ý mấy đến vấn đề nhân quyền. Với chủ trương “Nước Mỹ trước tiên” dĩ nhiên người ta e ngại rằng chính quyền Trump lại càng không màng tới tình trạng nhân quyền của các nước khác, trong đó có Việt Nam, khi những vi phạm không liên hệ gì đến quyền lợi vật chất của Hoa Kỳ. 

Thật vậy, chính quyền Trump xem ra ít nhậy cảm đối với ngay cả những vấn đề của phụ nữ, những người cư trú hợp pháp, quyền tự do báo chí ở Hoa Kỳ. Do đó mà chỉ trong chưa đầy một tháng, người ta đã thấy nhiều cuộc biểu tình chống đối Tổng Thống Trump trên khắp nước Mỹ.  Tổ chức Human Rights Watch (HRW) trong phúc trình hàng năm vừa phát hành vào giữa tháng 1, 2017 nhận định rằng trong thời gian tranh cử, phe của Ô. Trump đã tỏ ra khinh miệt phụ nữ, bài ngoại và kỳ thị chủng tộc. Cũng theo HRW, Tổng Thống Donald Trump là một đe dọa đối với quyền tự do của công dân Hoa Kỳ. Chủ trương hủy bỏ chương trình bảo hiểm y tế Obamacare có nghĩa là lạm dụng quyền con người.

Trong môi trường bất thuận lợi cho nhân quyền như trên, những người tranh đấu cho nhân quyền ở Việt Nam sẽ mất đi một hỗ trợ quý giá.

7. Tổng Thống Trump tiếp tục đường lối ngoại giao của Tổng Thống Obama đối với Việt Nam?

Ô. John Kerry trong chuyến viếng thăm Việt Nam lần cuối mới đây vào giữa tháng 1, 2017 với tư cách ngoại trưởng đã nói rằng, với chính quyền của ông Donald Trump, quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ sẽ không có gì thay đổi. Ông cho rằng bang giao giữa hai nước dựa trên lợi ích của đôi bên chứ không dựa trên cá nhân hay cá tính của người lãnh đạo. Tuy nhiên theo thiển ý của tôi, Ô. Kerry tuyên bố như trên cốt để trấn an Việt Nam. Những biến chuyển về mặt kinh tế và chính trị gần đây tại vùng Á Châu – Thái Bình Dương như đã trình bầy ở trên cũng sẽ ảnh hưởng ít hay nhiều đến bang giao giữa hai nước.

Tiếp theo hiệp định TPP tan vỡ, Ô. Donald Trump, một nhà lãnh đạo chính trị non nớt, được bầu làm tổng thống, và thiếu vắng đường hướng ngoại giao Hoa Kỳ sẽ theo đuổi, Việt Nam đang phải kết thân với những đồng minh mới là Nhật, Ân Độ, và Pháp. Thủ Tướng Nhật Abe, trong lần thăm viếng Hà Nội vào giữa tháng 1, 2017, đã tuyên bố Nhật sẽ cung cấp thêm cho Việt Nam sáu tuần tiễu duyên hải và ký kết một số dự án đầu tư.

Thủ Tướng Ấn Độ Narendra Modi viếng thăm Việt Nam vào tháng 9, 2016 đã đạt được một thỏa hiệp an ninh với Việt Nam. Theo đó, Ấn Độ sẽ huấn luyện phi công tác chiến Việt Nam và đang thương lượng để bán hệ thống hỏa tiến cho Việt Nam. Cách đây hai năm, Ấn Độ cũng đã tài trợ cho Việt Nam $100 triệu Mỹ kim dưới hình thức một món nợ dài hạn với lãi suất 2% để chi dùng vào mục tiêu quốc phòng. Cũng vào tháng 9, 2016, Tổng Thống Pháp Francois Hollande đã đến Việt Nam để thảo luận về một hiệp định thương mại với Liên Hiệp Âu Châu. Hiệp định này sẽ có hiệu lực trong năm tới.

8. Kết luận

Vào thời điểm này chưa thể có một kết luận nào về quan hệ Việt-Mỹ cho cả bốn năm tới. Trong một tương lai ngắn hạn, đối với Việt Nam Hoa Kỳ có thể sẽ tiếp tục đường lối ngoại giao của cựu Tổng Thống Obama vì quyền lợi cốt lõi của Hoa Kỳ sẽ không thay đổi dù với Obama hay Trump. Còn Việt Nam, vì thiếu tin tưởng vào Hoa Kỳ, qua việc hủy bỏ TPP, một chính quyền non nớt về chính trị, bản chất bất thường, chú trọng về vấn đề thương mại và quốc nội, nên sẽ đẩy mạnh chính sách ngoại giao đa phương với Nhật, Ấn Độ, Úc, và Pháp. Việt Nam sẽ cảm thấy thoải mái hơn với chính quyền Trump, một khi chính quyền này lơ là về vấn đề nhân quyền.

Tham khảo:

1. Chris Blake, John Boudreau, “Vietnam recalibrates after Trump-Duterte combo upsets strategy,” Bloomberg, January 12, 2017.

2. Kathleen Cavanaugh. Mark Levin, “Human rights: from Obama to Trump,” Aljazeera, January 22, 2017.

3. Helen Clark, “Exxon-Vietnam gas deal to test Tillerson’s diplomacy”, Asia Times, January 23, 2017.

4. Brett Davis, “Death of TPP trade deal a blow for Vietnam’s promising economy,” Fobes, November 22, 2016.

5. Alexandra DeSanctis, “Human Rights Watch’s alarmist stance toward Trump,” National Review Institute, January 17, 2017.

6. Hoang Do, “Trump’s Triumph and what it means for Vietnam,” International Policy Digest, December 5, 2016.

7. Amitai Etzioni, “Tillerson, Trump and the South China Sea,” The Diplomat, January 28, 2017.

8. Carrie Gracie, “US leaving TPP: a great news day for China,” BBC, November 22, 2016.

9. Jeffrey Hornung, “Mattis’ mission in Japan, South Korea,” CNN, January 31, 2017.

10. James Hookway, “China – U.S. rivalry spurs Vietnam to look for new comrades,” The Wall Street Journal, January 17, 2017.

11. Vu Trong Khanh, Nguyen Anh Thu, “Vietnam, India to expand oil exploration in contested South China Sea,” The Wall Street Journal, September 15, 2014.

12. Hana Kusumoto, Yoo Kyong Chang, “Mattis to Japan, S. Korea: we still have your back,” Febuary 5, 2017.

13. Tom Phillips, “Trump agrees to support ‘one China’ policy in Xi Jinping call,” The Guardian, February 10, 2017.

14. Samuel Rines, “TPP is dead. What now?” The National Interest, January 25, 2017.

15. Richie Santosdiaz, “The future of 14 free trade agreements America has under Trump,” Fobes, December 7, 2016.

16. Bob Savic, “U.S. may be losing East Asia to China,” The Japan Times, December 19, 2016.

17. Sophie Tatum, “Rights group: rise of Trump, far right leaders puts human rights system at risk,” CNN, January 14, 2017.

18. Carlyle A. Thayer, “Background briefing - Vietnam: Exxon Mobil signs agreements to develop Vietnam’s largest gas project,” January 16, 2017.

19. The Economist, “The Collapse of the Trans-Pacific Partnership,” November 23, 2016.

20. VOA, “Kerry expects no changes in US – Vietnam relations under Trump,” VOA News, January 13, 2017.

21. Tian Wei, “An ‘overwhelmingly domestic president’ Donald Trump sees China through economic lens - Kevin Rudd on CGTN,” China Global Television Network, January 23, 2017.

22. White House, “Remarks by President Trump and Prime Minister Abe of Japan   in Joint Press Conference,” Office of Press Secretary, January 10, 2017.

oo0oo

"The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing" Edmund Burke.

"When Journalists are silenced, people are silenced" Anonymous.

__._,_.___

View attachments on the web

---

Posted by: Minh Nguyen