Tàu: một Tân Đế quốc thực dân hay thời Xuân Thu Chiến quốc

Tàu: một Tân Đế quốc thực dân hay thời Xuân Thu Chiến quốc

Nguyễn văn Trần

Từ nhiều năm nay, tuy tự thừa nhận là quốc gia đang phát triển, Tàu không dấu thái độ hóng hách, kiêu căng do mức phát triển với 2 số liên tục suốt trong thời gian dài . Nhiều nhà phân tách đã không bỏ qua trường hợp nước Tàu để tìm hiểu và dự đoán tương lai .

Người ta đang theo dỏi thế giới thay đổi sâu xa và khủng hoảng tài chánh sẽ góp phần làm gia tăng ảnh hưởng của tốc độ sự vận hành của thế giới . Sức mạnh kinh tế của những quốc gia kỷ nghệ phát triển xưa đang suy thoái để nhường chổ cho những nước đang phát triển, trong đó có Tàu đứng đầu . Tình hình này, theo nhiều nhà kinh tế học, sẽ còn kéo dài trong nhiều năm nữa . Tuy nhiên cũng có không ít những nhà kinh tế học khác lại quả quyết sự cầm cự của những quốc gia đang phát triển chống lại tình trạng khủng hoảng chung sẽ không kéo dài được lâu . Trong số những nhà kinh tế này, Ông Nouriel Roubini, nhà chuyên môn dự báo những thảm họa quốc gia, hồi tháng 4 vừa qua, đã lên tiếng nhận xét về mô hình phát triển trung quốc. Theo ông,«Trung quốc không thể đứng vững được lâu hơn và sẽ sụp đổ, rất có thể sau năm tới 2013». Vì không có một nước nào trên thế giới có thể sản xuất để đem 50 % sản lượng nội địa đưa vào đầu tư mà không tạo ra những quá tải đối với khả năng sản xuất và không đẻ ra những tín dụng xấu .

Ông Francis Fukuyama, nhà chánh trị học, xã hội học và triết học của mỹ, tiên đoán một cách quả quyết hơn « Tôi nghĩ cái hệ thống ở Tàu sẽ nổ tung một lúc nào đó » vì theo ông, « tương lai nước Tàu không có gì chắc chắn . Sự cứng rắn của hệ thống chánh trị càng ngày sẽ đụng chạm mạnh với sự nhanh chóng của tin tức qua những mạng xã hội » . Mà đụng chạm thì phải bùng vở thôi .

Như trong năm rồi, tai nạn xe lửa cao tốc xảy ra, nhà cầm quyền Bắc kinh theo thói quen dấu dân chúng, cho chôn dấu tất cả vết tích của vụ việc . Nhưng dân chúng dồn dập đưa tin với cả đầy đủ hình ảnh . Nhà cầm quyền Bắc kinh sau cùng phải thừa nhận sự thật tệ hại đó .

Nhà cầm quyền ở Bắc kinh cũng biết rỏ những khó khăn và nguy hiểm sanh tử cho chế độ độc tài của họ nên họ nổ lực tìm giải pháp khắc phục để tồn tại .

Chúng ta sẽ xem qua những khó khăn và khả năng đối phó để duy trì chế độ độc tài của Bắc kinh . Trong bài này, chúng ta thử thấy Tàu có phải là một thứ Đế quốc thực dân kiểu mới hay không ?

Chánh sách đối ngoại của Bắc kinh

Chưa bao giờ chỉ trong hai năm mà những trao đổi ngoại thương giửa Tàu và Phi châu gia tăng lên tới 89 %, một kỷ lục mới . Bắc kinh, đồng thời, cũng tuôn hàng hóa, có chất độc nhiều ít không biết, tràn ngập qua Phi châu đen . Mục đính là để thu về nhiên vật liệu cung ứng cho nhu cầu sản xuất của Tàu . Để bảo đảm nguồn năng lượng, Bắc kinh còn đầu tư mạnh vào các nước Phi châu có dự trử nhiên liệu để khai thác . Khi đẩy mạnh chánh sách này, Bắc kinh không quên trấn an các quốc gia Phi châu, vốn cựu thuộc địa của Tây phương, là Bắc kinh không bao giờ muốn thiết lập chế độ thực dân như trước kia .

Tại Diển đàn Hợp tác kỳ 4 giửa Tàu và Phi châu tổ chức ngày 19 tháng 7 tại Bắc kinh, Hu Jintao tuyên bố để xác định chánh sách đối ngoại của Tàu « Tàu là một trong những nước lớn nhứt của thế giới đang phát triển, và Phi châu là một lục địa lớn gồm nhiều quốc gia . Nhơn dân Trung hoa và phi châu thắc chặc những mối quan hệ bình đẳng, thật lòng, hữu nghị và cùng yểm trợ nhau trong sự phát triển chung » .

Năm 1979, Đặng Tiểu Bình thay đổi đường lồi cộng sản hướng về phát triển kinh tế . Ngày nay, nhà cầm quyền ở Bắc kinh giử ưu tiên cho tăng trưởng kinh tế . Để bảo đảm nguồn nhiên liệu không bị gián đọan, Bắc kinh không ngần ngại quan hệ ngoại giao với những chánh quyền độc tài và tham những . Họ còn yểm trợ những chánh quyền này như trước đây các chánh quyền thực dân đã dựng lên và nuôi dưởng . Vì những chánh quyền này còn thì nguồn cung cấp nhiên liệu còn . Vã lại, xưa nay, ngưu tầm ngưu, mã tầm mã, có gì lạ !.

Hơn nữa, cộng sản vốn là con đẻ của Đế quốc tư bản . Vào đầu thế kỷ trước, các công ty lớn các nước tư bản thắc chặc mối quan hệ với giới lãnh đạo các nước có tài nguyên thiên nhiên như dầu hỏa, khoán sản, cao su, …

Phải chăng thật lòng không muốn dẩm lên những bước chân thực dân củ mà Hu Jintao đã cho các nước Phi châu quan hệ với Tàu vay 20 tỷ đô-la trong 3 năm để mở mang nông nghiệp, hệ thống hạ tần cơ sở và xí nghiệp nhỏ . Lúc nào giới chức Bắc kinh cũng tuyên bố là không hề can thiệp vào nội bộ các quôc gia bạn . Theo dự tính, tới năm 2035, Tàu phải cần 11, 6 triêu thùng dầu / ngày và qua 5 năm sau, mức tiêu thụ sẽ tăng lên bằng Huê kỳ trong lúc đó, Tàu chỉ có khả năng tự túc nhiên liệu cho ¼ nhu cầu . Nhu cầu nhiên liệu ngày trở thành sanh tử cho giới lãnh đạo Bắc kinh . Ông Le Yucheng, Thứ trưởng Ngoại giao, không dấu diếm mối lo ngại lớn của nhà cầm quyền « Bổn phận của nước Tàu là đảm bảo một đời sống đàng hoàng cho 1, 3 tỷ người dân của mình . Quí vị có thấy đó là cái thách thức vô cùng lớn không và là cái áp lực vô cùng nặng nề đè lên chánh phủ không . Tôi không thấy có gì khác là đáng kể hơn . Tất cả phần còn lại chỉ phụ thuộc vào cái ưu tiên quốc gia này » . Tức vì nhu cầu nhiên vật liệu để phát triển, Tàu phải tăng cường quan hệ ngoại giao với các nước Phi châu, Nam Mỹ, khối cựu Liên-xô và Trung đông . Đó là mục tiêu hàng đầu của chánh sách đối ngoại hiện nay .Mục tiêu ngoại giao này, để bảo đảm nguồn cung cấp không bị gián đoạn vì nội chiến, sự thay đổi chế độ ở đó, được đảng và Chánh phủ, Ngân hàng Nhà nươc và cả Quân đội yểm trợ . Riêng về nguồn dầu hỏa, Chánh phủ chỉ thị các Công ty Quốc doanh gấp rút đầu tư khai thác các mỏ dầu ở ngoại quốc .

Việc đầu tư luôn luôn đi kèm với những khoản cho vay rẻ, giúp xây dựng cơ sở thể thao, giải trí, những bửa chiêu đải huy hoàng tại Bắc kinh và cả quân sự nửa . Các nước như Angola, Venezuela, Soudan, Zimbabwe đều được hưởng những lợi lạc này khi bắt tay « làm ăn » với Tàu . Họ nhận từ 2 tỷ tới 20 tỷ đô-la vay rẻ hoặc sự yểm trợ quân sự .

Như vậy làm sao hiểu được lời tuyên bố của Hu Jintao là Tàu ngày nay không thiết lập chế độ thực dân như Tây phương trước đây khi họ ngày càng can thiệp sâu vào nội tình các nước cung cấp nhiên vật liệu cho họ để bảo vệ quyền lợi của họ nơi đây ? Trong mục đích này, Tàu không ngần ngại yểm trợ những chế độ độc tài, tham những vừa quân sự vừa ngoại giao cấp Liên Hiệp quốc . Iran là một trường hợp cụ thể . Với những nước khác, Bắc kinh chủ trương bắt lấy vài người trong Chánh quyền hoặc cả Chánh quyền bằng mua chuộc . Những người trong Chánh quyền thì giàu nhờ tiền của Tàu nhưng dân chúng thì không hưởng được gì qua cách ngoại giao này . Như ở Angola, người dân chỉ sống không quá 2 đô-la / ngày . Ở Zimbabwe, khi ủng hộ chế độ độc tài đàn áp dân của Robert Mugabe, giúp huấn luyện và tổ chức an ninh để bảo vệ chế độ, Tàu nhằm tậu đất đai trồng trọt và khai thác khoán sản, đá quí . Cách Tàu có mặt ở Phi châu không khác gì họ đang tung hoành ở Việt nam qua đảng cộng sản hà nội . Đảng viên cộng sản giàu có nhờ bán đất đai, khoán sản cho Tàu trong lúc đó dân chúng Việt nam ngày càng nghèo thêm . Đất nước sẽ không còn của Việt nam nữa .

Tàu có phải Đế quốc thực dân kiểu mới ?

Tổng thống Nam Phi nhận định rỏ « cách ngoại giao của Tàu như vậy không thể tồn tại được về lâu về dài ».

Theo báo cáo của Ủy Ban Phát triển Âu châu, Tàu đổ xô đầu tư vào Phi châu, khai thác đất đai nông nghiệp, khoán sản, xây dựng hạ tầng cơ sở, …cho mọi người cảm tưởng Phi châu đang hưởng phúc lợi . Bắc kinh đang giúp giựt dậy nền kinh tế Phi châu và Phi châu bắt đầu phát triển . Năm 2005, một nghiên cứu khác đưa ra một hình ảnh Phi châu tương phản . Mười bốn nước sản xuất dầu hỏa và khoán sản bán cho Tàu có được thặng dư về ngoại thương . Ba mươi nước khác, trái lại, buôn bán bị thua lô vì thị trường của họ tràn ngập hàng hóa tiêu dùng rẻ tiền của Tàu, giết chết những nhà sản xuất nội địa . Đây cũng là hình ảnh của Việt nam ngày nay .

Trong trao đổi giửa Tàu và Phi châu, cái hố ngăn cách giửa nước được và nước thua thiệt ngày càng thêm khoét sâu và rộng ra không tránh khỏi gây ra ở đây đó sự bất mản trong dân chúng . Bản báo cáo kết luận « Với đa số các quốc gia Phi châu, lời tuyên bố của nhà lãnh đạo Bắc kinh đem lại hi vọng rất lớn, nhưng thực tế chẳng có gì hết vì không tạo ra được những điều kiện phát triển thật sự » nhằm phúc lợi cho dân chúng vốn nghèo đói triền miên của vùng kém mở mang .

Khi Tàu tới Phi châu hay những nơi khác chỉ nhằm tìm nguyên vật liệu, ủng hộ những chế độ độc tài tham nhũng địa phương để sai khiến chúng bảo vệ quyền lợi của mình, không nghĩ tới quyền lợi thật sự của dân chúng ở những nơi đó thì cách ứng xử này không thể bênh vực cho Tàu không phải là Đế quốc thực dân giống như các thế lực thực dân Tây phương trước kia .

Riêng ở Việt nam, Tàu kết hợp với đảng cộng sản Hà nội thành một thế lực thực dân kiểu mới đàn áp, bốc lột nhơn dân Việt nam cực kỳ dã man, cướp của dân tới từng cộng rau muống cuới cùng . Thế lực mới này, không có tên nào khác chính xác hơn để gọi, đó là bọn hán ngụy .

Nguyễn văn Trần

_______________________________________________________

*** Những số liệu và trích dẩn mượn ở tác giả Micheal T. Klare, Le Monde Diplmatique, số 9/2012, Paris

 

 

Phổ biến Bạch Thư về Nước Úc trong Thế Kỷ Châu Á

 

 

 

Phổ biến Bạch Thư về Nước Úc trong Thế Kỷ Châu Á

 

Ngọc Hân

Thủ tướng Úc Julia Gillard

Sydney, - Ngày chủ nhật vừa qua tại Viện Nghiên Cứu Chính Sách ‘The Lowy Institute’ ở Sydney, Thủ tướng Julia Gillard đã phổ biến Bạch Thư về Nước Úc Trong Thế Kỷ Châu Á - Australia in the Asian Century Whiter Paper - nhằm trình bày lộ trình cho Australia khai thác sự phát triển của Châu Á để biến Australia trở nên giàu mạnh hơn trong vòng 15 năm sắp tới.

Tài liệu này dài 300 trang và do một nhóm chuyên viên soạn thảo từ đầu năm nay 2012. Tiến sĩ Ken Henry, Cựu Tổng Thư Ký Bộ Ngân Khố Australia và là một kinh tế gia có tiếng, đã làm trưởng ban soạn thảo. Điều này giải thích trọng tâm về mặt kinh tế tại Châu Á của Bạch Thư.

Tuy rằng chính phủ Lao Động Gillard dự trù sẽ phổ biến trong năm 2013 một Bạch Thư khác về an ninh quốc phòng trong Vùng Châu Á Thái Bình Dương, văn phòng Thủ tướng Julia Gillard lo ngại Bạch Thư 2012 thiếu vắng vai trò của Hoa Kỳ, nên bản thảo Bạch Thư đã phải được điều chỉnh và bổ túc khi ông Allan Gyngell, Tổng giám đốc Cơ quan Thẩm định Tình báo Quốc gia - Office of the National Assessment - và là một chuyên viên về an ninh, được bổ sung vào Ban soạn thảo. Sự kiện vai trò của Mỹ phút chót mới được ghép vào văn bản Bạch Thư có lẽ không làm hài lòng Washington.

Trong “Lời Tựa” của Bạch Thư, Thủ tướng Julia Gillard nói rằng Thế Kỷ 21 mang lại sự trỗi dậy của Châu Á, bất kể là những gì khác mà Thế Kỷ này có thể đem lại.

Theo bà Julia Gillard, sự chuyển biến của khu vực Châu Á thành một nguồn lực kinh tế của thế giới là một sự chuyển biến chẳng những không thể chặn lại được, mà còn diễn ra ở một tốc độ nhanh chóng. Trong thế kỷ này, khu vực mà nhân dân Australia sinh sống sẽ là nơi mà phần đông tầng lớp trung lưu của thế giới cư ngụ. Khu vực Châu Á sẽ là nơi sản xuất hàng hóa và dịch vụ lớn nhất trên thế giới và là nơi tiêu thụ lớn nhất những hàng hóa và dịch vụ này. Lịch sử cho thấy rằng khi sức nặng kinh tế dịch chuyển, thì sức nặng chiến lược cũng dịch chuyển.

Bà Julia Gillard nói:
 

Châu Á sẽ là nơi cư ngụ của tầng lớp trung lưu lớn nhất thế giới...

Thủ tướng Australia Julia Gillard

"Châu Á sẽ là nơi cư ngụ của tầng lớp trung lưu lớn nhất thế giới. Australia sẽ phải cạnh tranh với Hoa Kỳ, với các nước Châu Âu về mặt sản xuất hàng hóa và dịch vụ có phẩm chất cao để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của Châu Á. Australia phải tận dụng vị trí địa dư gần gũi với vùng này."

Hình ảnh quen thuộc của Châu Á nghèo khổ trước kia sẽ không còn đúng với thực tế trong vòng thập niên sắp tới. Sự phồn thịnh của Châu Á đòi hỏi Australia phải có một kế hoạch rõ ràng để khai thác cơ hội kinh tế mới và đối phó hữu hiệu với các thử thách. Thủ tướng Julia Gillard nói tiếp:

"Bạch Thư này phác họa kế hoạch dài hạn, thảo luận những chính sách để đưa đẩy Nước Úc vào vị thế nắm bắt những cơ hội của Thế Kỷ. Những chính sách mới nầy sẽ thay đổi nước Úc và sẽ giúp nước Úc có khả năng và kiến thức về Châu Á."

Bạch Thư vạch ra mục tiêu cho Australia trong 13 năm tới đến năm 2025 để bảo đảm nuoc Úc sẽ thực hiện được ước vọng và cạnh tranh hiệu quả trong khu vực châu Á, bao gồm các kỳ vọng chính sau đây:

Vào năm 2025, tổng sản lượng nội địa GDP sẽ nằm trong nhóm 10 quốc gia đứng đầu thế giới, từ vị trí thứ 13 hiện nay. Australia hiện có dân số 23 triệu và hi vọng lợi tức bình quân theo đầu người sẽ gia tăng từ 62 ngàn đô la Úc trong năm nay 2012 lên 70 ngàn đô la Úc, tương đương với 72 ngàn đô la Mỹ, vào năm 2025.

Vào năm 2025, hệ thống giáo dục tại Australia sẽ đứng vào nhóm 5 quốc gia dẫn đầu, và 10 Viện Đại học Úc sẽ vào nhóm 100 đại học đứng đầu thế giới. Hiện nay, Australia có 19 viện đại học trong nhóm 400 viện đại học đứng đầu thế giới, trong số này có 8 viện đại học trong số 200 viện đại học đứng đầu thế giới, và 6 trong số 100 viện đại học đứng đầu thế giới, theo bảng xếp hạng toàn cầu của The Times University Rankings.

Sáu viện đại học Úc nổi danh này là: Viện Đại Học Melbourne, Viện Đại Học Quốc Gia Uc ANU tại Canberra, Viện Đại Học Sydney, Viện Đại Học Queensland ở Brisbane, Viện Đại Học New South Wales ở Sydney và Viện Đại Học Monash ở Melbourne.

Trên toàn cầu, Australia sẽ được xếp vào nhóm 5 quốc gia dễ giao dịch kinh doanh nhất và hệ thống sáng tạo của Úc sẽ được xếp vào 10 quốc gia dẫn đầu thế giới.

Chương trình giảng dạy ngôn ngữ nước ngoài ưu tiên sẽ gồm: tiếng Mandarin Quan thoại, tiếng Hindi Ấn độ, tiếng Bahasha Indonesia và tiếng Nhật.

Giới lãnh đạo thương nghiệp Australia sẽ có nhiều kiến thức và khả năng châu Á hơn, với một phần ba thành viên quản trị của 200 công ty và các cơ quan Liên bang hàng đầu chính thức của Úc sẽ có kinh nghiệm và kiến thức sâu sắc về châu Á.

Mạng lưới ngoại giao của Australia sẽ đặt nền móng rộng khắp châu Á, hỗ trợ mạnh mẽ và sâu rộng hơn, sự liên minh với các quốc gia châu Á. Úc sẽ đạt quan hệ ngoại giao toàn diện hơn với các quốc gia trọng yếu trong khu vực như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Nhật và Hàn Quốc - và sẽ mở rộng ngoại giao với các nước khác, từ Mông Cổ đến Việt Nam và các nước khác nữa.

Ở thế đối lập, Liên Đảng Tự Do Quốc Gia ủng hộ một cách tổng quát các hoài bão và kỳ vọng của chính phủ Lao Động như đã thể hiện qua Bạch Thư mà Thủ tướng Julia Gillard vừa phổ biến.

Lãnh tụ Tony Abbott cũng nêu lên những nét chính trong chính sách của Liên Đảng Tự Do Quốc Gia, trong thế chính quyền cũng như khi ở thế đối lập.

Cá biệt, ông Tony Abbott đã nhắc lại chính sách ngoại thương mà Phó thủ tướng kiêm Lãnh tụ Đảng Quốc gia John McEwen đã mở đầu khi phát động giao thương với Nhật Bản hồi đầu thập niên 1950. Cũng vào đầu thập niên 1950, ngoại trưởng Percy Spender trong chính phủ bảo thủ Robert Memzies của Australia đã có sáng kiến thiết lập chương trình học bổng Colombo để huấn luyện ở cấp đại học tại Australia hàng chục ngàn sinh viên ưu tú từ Đông Nam Á, kể cả từ Việt Nam Cộng Hòa.

Ngày nay, ảnh hưởng của chương trình học bổng Colombo vẫn còn được nhìn thấy tại các thủ đô Đông Nam Á. Tại Jakarta chẳng hạn, ngoại trưởng Indonesia Tiến sĩ Marty Netalagewa đã theo học bậc hậu-cử-nhân tại Viện Đại Học Quốc Gia Úc ANU.

Ông Tony Abbott nói:

Tôi nghĩ chúng tôi coi trọng Châu Á hơn là chính phủ Lao Động...

Ông Tony Abbott

"Chúng tôi Liên Đảng Tự Do Quốc Gia coi trọng Châu Á. Tôi nghĩ rằng chúng tôi coi trọng Châu Á hơn là chính phủ Lao Động. Vì vậy mà tôi thường phát biểu rằng Australia cần nhiều Jakarta và ít Geneva trong chính sách đối ngoại của chúng ta."

Theo ông Abbott, trong thập niên 1960, khoảng 40% học sinh Úc Châu học một ngoại ngữ trong khi ngày nay chỉ có 10% học sinh tại Austrlaia học một ngoại ngữ. Vì vậy ông Tony Abbott đã phổ biến chính sách của Liên Đảng hồi năm 2011 nhằm tái lập sĩ số học ngoại ngữ trở lại mức 40% tại Australia.

Tuy nhiên, lãnh tụ đối lập Tony Abbott chỉ trích chính phủ Julia Gillard là đã nói nhiều về lý thuyết và kỳ vọng nhưng lại không có chính sách cụ thể và nhất là không có ngân sách quốc gia để thực thi những chính sách này:

"Chính phủ đáp ứng với chính sách của Liên đảng về Châu Á là điều tốt, nên Liên Đảng ủng hộ Bạch Thư một cách tổng quát. Bạch Thư có nhiều kỳ vọng và đáng được khen ngợi, nhưng lại không có chính sách cụ thể và chắc chắn là không có cam kết gì về ngân sách để thực hiện.”

Thủ tướng Julia Gillard nói rằng mọi công dân Úc, các giới chức thương nghiệp, giáo dục, kỹ thuật, truyền thông…tức là mọi giai tầng xã hội Úc Châu – cho không phải chỉ có chính phủ – đều nên đóng góp vào việc thực hiện những kỳ vọng mà Bạch Thư “Nước Úc Trong Thế Kỷ Châu Á” đã ghi nhận và nêu lên. Nói chung, các giới bên ngoài chính trường cũng đã lên tiếng ủng hộ Bạch Thư này.

 

 

Hồ sơ Biển Đông : Pháp nhập cuộc

 

Hồ sơ Biển Đông : Pháp nhập cuộc

Thủ tướng Jean-Marc Ayrault đã là lãnh đạo cao cấp đầu tiên của Pháp viếng thăm Philippines ngày 19/10/2012.

Reuters

Đức Tâm

Vài ngày trước khi tổng thống Pháp François Hollande tới Lào để dự Hội nghị Thượng đỉnh Á-Âu (ASEM), được tổ chức ngày 05 và 06/11, ở thủ đô Viêng Chăn, chính quyền Manila thông báo mua 5 tàu tuần dương của Paris. Theo giới quan sát, cử chỉ này của Pháp chắc chắn mang tính chính trị.

Do thủ tướng Đức Angela Merkel và thủ tướng Anh David Cameron không có mặt, tổng thống Pháp F.Hollande đương nhiên là người chủ xuớng, đại diện cho châu Âu tại Thượng đỉnh Á-Âu lần này.

Trên trang web Asie Info, nhà báo Pháp Jean Claude Pomonti cho rằng điều này cũng hợp lý, vì Hội nghị Á-Âu được đưa ra vào năm 1996, theo sáng kiến của tổng thống Pháp Jacques Chirac, với sự ủng hộ mạnh mẽ của Singapore.

Câu hỏi được đặt ra là Pháp làm gì trong khu vực này ? Giữa tháng 10 vừa qua, thủ tướng Pháp Jean-Marc Yarault công du Singapore, một đối tác chiến lược của Paris và đặc biệt là ông đã tới Philippines để thúc đẩy việc bán vũ khí. Philippines đang trong quá trình tái thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, rất lo ngại việc Trung Quốc muốn chiếm giữ các đảo và bãi đá ở Biển Đông mà Manila khẳng định thuộc chủ quyền của mình. Hơn nữa, Manila còn chính thức đặt tên cho vùng biển này là biển Tây Philippines.

Manila tuyên bố là việc mua tàu tuần duyên của Paris không có liên quan gì đến những lo ngại về tranh chấp biển đảo. Một chuẩn đô đốc hải quân Philippines cho báo chí nước này biết, tổng giá trị hợp đồng lên tới 90 triệu euro và chiếc tàu đầu tiên sẽ được giao vào năm 2014.

Trong bối cảnh Nga đóng tàu ngầm cho Việt Nam, Đức bán xe bọc thép cho Indonesia, theo nhận định của nhà báo Jean Claude Pomonti, đương nhiên qua hợp đồng bán tàu tuần duyên nói trên, Paris không chỉ tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang ở Đông Nam Á. Pháp biết rõ là điều này làm cho Trung Quốc khó chịu, nhưng bỏ ngoài tai những cảnh cáo của Bắc Kinh. Theo báo Le Monde, sau những chao đảo, thất bại trong quan hệ với Trung Quốc dưới thời tổng thống Nicolas Sarkozy, hiện nay, điện Elysée (phủ tổng thống Pháp) và bộ Ngoại giao Pháp đang nghiên cứu một chính sách mới trong quan hệ với Bắc Kinh, bao gồm ba yếu tố chính tạo cơ sở cho sự ổn định trong quan hệ song phương. Những yếu tố này là « Tôn trọng lẫn nhau, Trách nhiệm và Có đi có lại ». Theo tiếng Pháp, đây là công thức 3 R : Respect mutuel, Responsabilité, Réciprocité.

Liên quan đến Nhật Bản, báo Le Monde nhắc lại rằng đây là một trụ cột trong quan hệ của Paris với khu vực. Trong cuộc gặp các đại sứ Pháp vào cuối tháng Tám năm nay tại Paris, tổng thống F.Hollande đã coi quan hệ với Nhật là một ưu tiên. Theo ông, Nhật Bản, « nền kinh tế đứng hàng thứ ba thế giới », « đã không có được sự chú ý tương xứng trong những năm qua ». Tổng thống Pháp khẳng định, Nhật Bản sẽ là nước đầu tiên trong chuyến công du của ông trong năm 2013 nhằm thúc đẩy quan hệ song phương với các nước châu Á.

Theo giới phân tích, các sáng kiến của Paris cho thấy tổng thống F.Hollande đã hiểu rõ vai trò của châu Á trong thế kỷ 21, nơi mà các doanh nghiệp Pháp ngày càng hiện diện đông đảo, kể cả trong khu vực Đông Nam Á.

Vấn đề « Trách nhiệm », yếu tố thứ hai trong chính sách đối ngoại của tổng thống Pháp có nghĩa là « mỗi quốc gia cần phải hành động phù hợp với vị trí và khả năng của mình ». Có thể diễn giải điều này như sau : Trung Quốc phải tuân thủ các quy định trong tư cách một cường quốc lớn. Tương tự, Pháp cũng sẵn sàng thực hiện trách nhiệm của mình.

 

Trận thế Trung Ðông thay đổi

 

 

Trận thế Trung Ðông thay đổi

Ngô Nhân Dụng

Cuộc khủng hoảng ở Syria sắp bước qua một giai đoạn mới. Một hội nghị ở tiểu vương quốc Qatar trong tuần tới sẽ tập họp những lực lượng chống chế độ độc tài của Bashar al-Assad để tiến tới một “chính phủ lâm thời chuyển tiếp.”

Ðây là lần đầu tiên các giới lãnh đạo cuộc nổi dậy bắt đầu từ Tháng Ba năm 2011, ở trong và ngoài nước Syria sẽ nối kết thành một lực lượng chung; với sự thúc đẩy và hỗ trợ của Mỹ.

Hai nước Nga và Trung Quốc vẫn ủng hộ Assad đang bị gạt ra ngoài bàn cờ ở Syria; hoàn toàn mất uy tín trong cả vùng Trung Ðông. Hậu quả quan trọng hơn nữa là vì cuộc khởi nghĩa ở Syria mà cả trận thế trong vùng này đang thay đổi. Liên minh chống Mỹ của Iran đang suy yếu dần, cùng với chế độ Assad mà họ bảo trợ. Chính sách Mỹ đã lợi dụng được thế đối lập giữa hai ngành chính trong Hồi Giáo là phái Shi A và phái Sun Ni; hai tông phái từng xung đột đẫm máu từ hơn ngàn năm trước ở trong vùng này.

Trong 19 tháng qua, từ khi cuộc khởi nghĩa bắt đầu Nga vẫn tiếp tục cung cấp vũ khí cho nhà độc tài Bashar al-Assad để giết dân Syria. Chính quyền Assad đã tàn sát trên 30,000 thường dân và quân khởi nghĩa trong thời gian đó. Maskva và Bắc Kinh đã ba lần bỏ phiếu phủ quyết các quyết nghị của Hội Ðồng Bảo An Liên Hiệp Quốc nhằm ngăn cản các hành động tàn ác của chế độ Assad.

Ngay từ đầu chính phủ Mỹ vẫn giữ một thái độ dè dặt, ít nhất là ở bên ngoài. Mỹ tuyên bố không cung cấp vũ khí cho quân khởi nghĩa, mà chỉ trợ giúp nhân đạo cho các nạn nhân chiến cuộc. Nhưng đằng sau thái độ “không can thiệp” đó, các nước trong vùng đã được vận động để hỗ trợ cho các tổ chức chống Assad, vì quyền lợi tinh thần và an ninh của chính họ. Những nước đồng minh của Mỹ như Á Rập Sau Ði, Qatar đều giầu có nhờ dầu lửa, đã tích cực hơn trong việc hỗ trợ quân khởi nghĩa, bằng tiền bạc và vũ khí. Một nước láng giềng của Syria là Thổ Nhĩ Kỳ đã đứng về phía quân nổi dậy, vừa ngấm ngầm vừa công khai. Liên minh Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Sau Ði giúp quân cách mạng; không những chống Assad mà còn đối đầu với Iran, quốc gia láng giềng khác đang ủng hộ Assad về mọi mặt.

Iran là quốc gia Hồi Giáo đông người theo phái Shi Ai nhất trên thế giới. Chính quyền Assad cũng nằm trong tay một phái Shi Ai nhỏ (gọi là Alawite) và trong nửa thế kỷ qua nhóm này đã thống trị đa số dân Syria theo phái Sun Ni. Ða số các nước Á Rập theo phái Sun Ni, dù trong mỗi nước đều có một thiểu số dân theo đạo Shi A; mà các nhóm Shi Ai này cũng thường được Iran hỗ trợ tiền bạc. Vì lý do đồng đạo, Iran đang viện trợ hàng tỷ đô la và là nguồn cung cấp vũ khí lớn cho chính quyền Assad đàn áp dân chúng, theo phái Sun Ni. Tiền bạc và vũ khí của Iran cũng được chuyển qua ngả Syria tới nước Lebanon, để giúp cho tổ chức Hezbollah, vừa là một đội dân quân vừa là một đảng chính trị. Hezbollah từng ủng hộ các cuộc nổi dậy của dân Tunisia, Egypt, Yemen, Libya và Bahrain chống các chế độ độc tài, nhưng nay lại ủng hộ Assad chống lại quân khởi nghĩa. Nhóm này đã nhận được nhiều tỷ đô la Mỹ từ Iran kể từ khi thành lập, 30 năm trước đây. Hezbollah tập hợp những người theo phái Shi A và hiện đang chiếm đa số trong chính quyền Lebanon.

Ngoài Hezbollah lâu nay Iran cũng cấp tiền và vũ khí cho cả nhóm Hamas, tổ chức chính trị quá khích đang cai trị vùng Gaza và giữ thế đối lập với chính quyền Palestine. Trên bàn cờ Trung Ðông, cuộc nổi dậy ở Syria tạo khung cảnh cho các người theo phái Shi A (Iran, Syria, và nhóm Hezbollah) đối đầu trực tiếp với phái Sun Ni (Sau Ði, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ). Tổ chức Hamas bị đặt vào thế khó xử. Họ được Iran tài trợ vì lập trường của họ là chống Israel kịch liệt; nhưng họ bắt buộc phải phản đối chính quyền Assad tàn sát những người Sun Ni đồng đạo. Nếu chống Assad mạnh quá thì họ lo sẽ không còn được Iran tài trợ nữa; tuy nhiên khi Iran yêu cầu nhóm Hamas tuyên bố ủng hộ chính quyền Assad thì họ đã phải từ chối.

Trận thế này bắt đầu thay đổi. Trong tuần qua, vị tiểu vương (emir) của Qatar trở thành người lãnh đạo đầu tiên của một quốc gia Á Rập đến thăm vùng Gaza và được nhóm Hamas tiếp đón long trọng. Biến cố này chứng tỏ Qatar sẵn sàng thay thế Iran viện trợ cho Hamas, và cũng gia tăng uy tín của tổ chức này để khuyến khích họ ôn hòa hơn. Từ đây, Hamas không còn quá lệ thuộc vào Iran nữa, có thể hoàn toàn đứng về phía quân nổi dậy ở Syria. Iran đã mất một đồng minh nữa trong liên minh chống Mỹ tại vùng Trung Ðông. Việc Iran ủng hộ Assad đến cùng đã khiến các nước Á Rập và theo phái Hồi Giáo Sun Ni coi Iran là một kẻ thù.

Trong tương lai, khi chế độ Assad sụp đổ, Iran càng bị cô lập và suy yếu hơn. Iran bị các nước Tây phương cấm vận, gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế; số thu nhập nhờ bán dầu lửa xuống thấp, đồng tiền Iran có tuần lễ bị mất một phần ba giá trị so với Mỹ kim. Thứ Ba vừa qua, bộ trưởng Quốc Phòng Israel mới tiết lộ tin tình báo cho biết chính quyền Iran đã phải chuyển hướng, giảm bớt bớt việc tinh luyện uranium để chế bom nguyên tử; khiến khả năng chế tạo bom của họ bị trì hoãn thêm từ 8 đến 10 tháng. Sau khi chính phủ Israel tìm cách thúc đẩy Mỹ phải ủng hộ việc tấn công ngay vào các cơ sở nguyên tử ở Iran nhưng không thành công, lời tiết lộ của ông Ehud Barak cho thấy chính quyền Israel đã phải lùi bước, chính thức công nhận cuộc cấm vận đã có hiệu quả.

Trong khi đó thì tại Syria Mỹ đã chuyển sang thái độ tham dự tích cực hơn vào việc hỗ trợ các nhóm nổi dậy. Không những thế, sau 19 tháng đứng ngoài, nay Mỹ lại trực tiếp can thiệp vào việc lãnh đạo cuộc khởi nghĩa ở Syria. Ngoại Trưởng Mỹ Hillary Clinton vừa mới kêu gọi cần phải “tổ chức lại” cơ cấu lãnh đạo cuộc nổi dậy ở Syria, bằng cách mời những người đang lãnh đạo mặt trận trong nước tham gia, mà bà ca ngợi là những người “đang chiến đấu và sẵn sàng chết để được sống tự do.” Bà chỉ trích tổ chức lãnh đạo hiện nay chỉ gồm những lãnh tụ đối lập sống ở ngoại quốc, “những người không hề đặt chân trên đất Syria từ 30, 40 năm qua” như bà nhấn mạnh trong lúc đang công du ở nước Croatia. Và việc kết hợp này sẽ được thực hiện trong hội nghị ở Qatar trong tuần tới. Trước khi một chính quyền chuyển tiếp thành hình, bà Clinton cũng nhấn mạnh giới lãnh đạo sắp tới của Syria phải loại bỏ những thành phần quá khích: “Không để cho những nhóm quá khích cướp quyền lãnh đạo” cuộc cách mạng ở Syria. Bà tiết lộ, trong tháng trước Mỹ đã bí mật giúp đưa một số người lãnh đạo quân khởi nghĩa ra khỏi nước Syria, sang họp với nhau ở New York, để thảo luận việc tham gia vào tổ chức lãnh đạo sắp ra đời.

Tiết lộ trên, cùng những lời kêu gọi thay đổi thành phần lãnh đạo cuộc khởi nghĩa ở Syria cho thấy chính quyền Mỹ chịu đóng một vai trò tích cực trong việc lật đổ chế độ Assad, mặc dù bên ngoài họ vẫn nói không tiếp tế vũ khí cho quân cách mạng. Giống như chính sách áp dụng trong thời gian dân Lybia nổi dậy vào năm ngoái, Mỹ đã để cho các nước đồng minh đóng vai chủ động trên mặt trận, còn nước Mỹ chỉ hỗ trợ đàng sau. Tại Lybia, máy bay và quân đội các nước Âu Châu như Pháp, Ý đóng vai chính trong việc hỗ trợ quân cách mạng. Hành động công khai duy nhất của Mỹ là phóng 112 chiếc hỏa tiễn Tomahawk từ Ðịa Trung Hải. Nhờ hệ thống vệ tinh gián điệp xác định vị trí, các mũi tên lửa đắt tiền này tấn công vào 20 căn cứ quân sự thiết yếu của chế độ Gadhafi, như hệ thống phòng không, giàn radar báo động, các trung tâm truyền tin đầu não, vân vân. Nhờ thế, quân nổi dậy và máy bay của các nước Âu Châu được tự do hành động. Mỗi chiếc hỏa tiễn Tomahawk tốn hàng triệu đô la, nhưng một đợt tấn công tốn vài trăm triệu này đã xoay chuyển cuộc chiến, cuối cùng chế độ Gadhafi bị lật đổ.

Trong trường hợp Lybia năm ngoái, việc can thiệp được chính thức hóa với một nghị quyết của Liên Hiệp Quốc cho phép. Còn tại Syria năm nay, Nga và Trung Quốc ngăn cản đến cùng, đã ba lần phủ quyết các quyết nghị làm áp lực trên chế độ Assad! Mỹ chỉ can thiệp gián tiếp, dựa vào hai đồng minh Á Rập giầu có và Thổ Nhĩ Kỳ, nước láng giềng phía Tây Bắc của Syria, dân cũng theo Hồi Giáo nhưng không thuộc giống Á Rập. Nga, Trung Cộng và Iran không thể nào ngăn cản các nước Hồi Giáo trong vùng Trung Ðông chống Assad để cứu những người đồng đạo.

Trong 19 tháng qua, đằng sau bề ngoài “không can thiệp, chỉ trợ giúp nhân đạo” Mỹ đã liên lạc bí mật với các nhóm dân quân nổi dậy trong nước Syria, để có thể lựa chọn và đưa một số lãnh tụ khởi nghĩa từ bên trong Syria tới họp với nhau ở New York trong tháng trước. Sau khi đã đạt được thỏa thuận với nhóm này và đưa họ tới Thổ Nhĩ Kỳ gặp gỡ giới lãnh đạo của liên minh hải ngoại chống Assad, bà Clinton mới lớn tiếng yêu cầu nhóm cầm đầu phe khởi nghĩa, phải bao gồm đại diện của những người đang chiến đấu trong nước, và phải loại trừ những thành phần quá khích. Bà Clinton còn trình bày ý kiến một cách “trắng trợn,” nói công khai rằng: “Chúng tôi đã đề nghị tên các nhân vật và các tổ chức phải có mặt trong thành phần lãnh đạo tương lai!”

Mặt trận vùng Trung Ðông đang biến chuyển. Nước Mỹ có vẻ đã khôn ra. Họ đang chiếm được lợi thế mà không phải chi tiêu tốn kém cũng như không thiệt hại nhân mạng như khi can thiệp trực tiếp vào Iraq trước đây 11 năm.