Người VN 'bi quan hơn về tham nhũng'

Cập nhật: 15:14 GMT - thứ ba, 9 tháng 7, 2013

• Facebook
• Twitter
• Google+
• Delicious
• Digg
• Gửi cho bạn bè
• In trang này

Cảnh sát là lĩnh vực bị xem là chịu tác động nhiều nhất bởi tham nhũng, trong khi người dân Việt Nam năm 2013 bi quan hơn về tham nhũng, theo một khảo sát mới.

Được công bố hôm 9/7, Phong vũ biểu Tham nhũng Toàn cầu của tổ chức Transparency International là khảo sát lớn nhất thế giới, tiến hành với 114,000 người ở 107 quốc gia.

Tại Việt Nam, khảo sát được nói là thực hiện với 1000 người ở 15 tỉnh thành cuối năm 2012.

Đa số người Việt được hỏi cho rằng tham nhũng tăng lên trong hai năm qua, và hiệu quả chống tham nhũng của chính phủ giảm sút.

Chưa đầy một phần tư số người được hỏi cho rằng nỗ lực của chính phủ có hiệu quả.

Các đối tượng tham nhũng

Cảnh sát, y tế và dịch vụ đất đai là những lĩnh vực có mức độ tham nhũng cao nhất, trong khi truyền thông, các tổ chức tôn giáo và tổ chức phi chính phủ được cho là ít tham nhũng nhất.

37% người được hỏi nói ngành cảnh sát và quản lý đất đai là “cực kỳ tham nhũng”, cao nhất trong khảo sát.

Tiếp theo là dịch vụ y tế (26% người nói cực kỳ tham nhũng),

cán bộ hành chính công (21%),

tư pháp (19%),

giáo dục (15%),

doanh nghiệp (10%),

đảng chính trị (8%),

quân đội (8%),

quốc hội (7%),

truyền thông (5%),

tổ chức phi chính phủ (5%),

và tổ chức tôn giáo (3%).

Gần một phần ba số người được hỏi đã phải đưa hối lộ trong năm qua. Lý do phổ biến nhất của việc đưa hối lộ là để giải quyết công việc nhanh hơn, trong khi số người đưa hối lộ vì đó “là cách duy nhất để được phục vụ” cũng tăng lên

Khi được hỏi lần gần đây nhất bạn đưa hối lộ cho cảnh sát là lĩnh vực nào, 90% người nói đó là cảnh sát giao thông, 8% nói là công an hộ khẩu/phường, 1% công an kinh tế.

Bi quan

Bấm vào để xem kết quả khảo sát

·        

Mức độ sẵn sàng tham gia vào phòng, chống tham nhũng.

·        

Những lĩnh vực bị xem là chịu tác động nhiều nhất bởi tham nhũng

·        

Nhận thức về hiệu quả những nỗ lực chống tham nhũng của chính phủ

·        

Giá trị trung bình của những khoản hối lộ, theo lĩnh vực

·        

Lý do đưa hối lộ ở Đông Nam Á

·        

Mức độ sẵn sàng tố cáo tham nhũng

·        

Tỉ lệ người đưa hối lộ ở Đông Nam Á

·        

Lý do không tố cáo tham nhũng

·        

Hậu quả của việc không đưa hối lộ

Nguồn: Phong vũ biểu Tham nhũng Toàn cầu của tổ chức Transparency International, 2013

Trong 15 tỉnh được khảo sát, nhìn nhận tiêu cực nhất về tham nhũng thuộc về người dân Lạng Sơn (69%), Hà Nội (53%), Đà Nẵng (43%) và thành phố Hồ Chí Minh (35%).

36% số người được hỏi cho rằng Chính phủ hoàn toàn hoặc phần lớn bị “chi phối bởi một số nhóm lợi ích”.

Chưa đầy một phần tư số người được hỏi (24%) cho rằng những nỗ lực chống tham nhũng của Chính phủ là có hiệu quả.

Ngược lại, 38% cho rằng những nỗ lực đó không hiệu quả hoặc rất không hiệu quả. 39% nhận định những nỗ lực này không rõ hiệu quả hay không hiệu quả (bình thường).

Ngoài ra, khi so sánh với các nước lân cận trong khu vực Đông Nam Á, nhận thức của người dân Việt Nam cũng có vẻ trở nên bi quan hơn theo thời gian.

Trong vùng, năm 2010, người dân Việt Nam có một cái nhìn khá tích cực về những nỗ lực của Chính phủ, chỉ đứng sau Campuchia về tỉ lệ phần trăm những người cho rằng những nỗ lực đó là có hiệu quả. Năm 2013, Việt Nam lại là nước có tỷ lệ người dân được hỏi đánh giá những nỗ lực chống tham nhũng của Chính phủ có hiệu quả hoặc rất hiệu quả gần thấp nhất (24%), chỉ trên Indonesia (16%).

Ở các nước khác, tỷ lệ này đều cao hơn như Campuchia (57%), Malaysia (31%), Philippines (41%) và Thái Lan (25%).

Đưa phong bì là hối lộ hay cảm ơn?

Liệu có thể xác định ranh giới giữa quà cảm ơn hay tiền hối lộ khi đưa phong bì trong dịch vụ y tế tại Việt Nam?

Xemmp4

Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

Bấm vào đây để tải Flash Player mới nhất

Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

60% số người được hỏi ở Việt Nam tin rằng người dân bình thường có thể tạo ra sự khác biệt trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Cư dân nông thôn có quan điểm tích cực nhất với 65% số người được hỏi đồng ý hoặc rất đồng ý rằng người dân bình thường có thể tạo ra sự khác biệt so với chỉ 47% ở cư dân đô thị.

Tuy nhiên, khi so sánh những con số này với các nước được khảo sát trong khu vực Đông Nam Á, những người được hỏi ở Việt Nam lại là những người bi quan nhất về khả năng có thể tạo ra thay đổi của mình.

Tính trung bình, 76% số người được hỏi ở Đông Nam Á tin rằng người dân bình thường có thể tạo ra sự khác biệt, trong đó người dân Malaysia là những người lạc quan nhất (87% tin rằng người dân bình thường có thể tạo ra sự khác biệt).

Ngay ở Thái Lan, nơi đứng thứ 2 về số người có nhìn nhận bi quan, cũng có tới 71% số người được hỏi tin rằng người dân bình thường có thể tạo ra sự khác biệt.

Transparency International so sánh kết quả khảo sát tại 5 thành phố Việt Nam 2010 và 2013 thì thấy rằng năm 2013 số người tán thành ít hơn hẳn khi được hỏi liệu người dân bình thường có thể tạo ra sự khác biệt trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng.

Sự bi quan ngày càng tăng (về việc người dân bình thường không thể tạo ra sự khác biệt trong phòng, chống tham nhũng) cũng có nghĩa là ý thức tự nguyện của người dân về việc trực tiếp tham gia đấu tranh chống tham nhũng cũng hạn chế.

Trong khi 60% số người được hỏi sẵn sàng ký vào một bản kiến nghị yêu cầu Chính phủ phải nỗ lực nhiều hơn để phòng, chống tham nhũng, thì chỉ chưa đầy một nửa cho biết sẵn sàng tham gia vào bất kỳ hoạt động phòng, chống tham nhũng nào khác.

Không sẵn sàng

Bệnh viện Việt Nam: y tế bị than phiền về tham nhũng nhiều nhất

Tỷ lệ người Việt Nam được hỏi sẵn sàng tham gia đấu tranh chống tham nhũng dưới mọi hình thức hành động đều thấp hơn mức trung bình của các nước Đông Nam Á. Trong mỗi trường hợp, ý thức tự nguyện của người dân Việt Nam tham gia vào các hành động chống tham nhũng đều đứng thấp nhất hoặc gần thấp nhất (sau Indonesia).

Về lý do tại sao người dân Việt Nam miễn cưỡng tố cáo tham nhũng, hơn một nửa số người được hỏi cho biết đó là vì việc tố cáo của họ “chẳng thay đổi được gì”.

So với các nước trong khu vực Đông Nam Á, số người Việt Nam coi đây là lý do chính để không tố cáo tham nhũng cao hơn khá nhiều so với bất kỳ nước nào khác.

Lý do phổ biến thứ hai mà những người Việt Nam được hỏi đưa ra là họ “sợ gánh chịu hậu quả”.

Theo khảo sát, người dân Việt Nam “có thể và cần phải tham gia tích cực hơn vào cuộc đấu tranh chống tham nhũng”.

Các tác giả ghi nhận trong khu vực, người Việt Nam ít có khả năng từ chối nhất khi bị đòi hỏi phải đưa hối lộ.

Tuy nhiên, khảo sát nói, thực tế là hơn ba phần tư số người từng từ chối đưa hối lộ không phải chịu hậu quả bất lợi gì hoặc có gặp phải một số vấn đề nhưng vẫn có thể được phục vụ.

Vì vậy, họ khuyến nghị người dân Việt Nam có thể tạo ra sự khác biệt trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng bằng cách kiên quyết chấm dứt đưa và từ chối đưa hối lộ.

 

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2013/07/130709_corruption_viet_survey.shtml

 

 

 

 

Áp dụng "gương đạo đức bác H " chỉ tăng tốc tham nhũng!

Tôi đi chống tham nhũng'

Cập nhật: 11:51 GMT - thứ ba, 9 tháng 7, 2013

• Facebook
• Twitter
• Google+
• Delicious
• Digg
• Gửi cho bạn bè
• In trang này

Bà Lê Hiền Đức từng được tổ chức Minh bạch Quốc tế trao giải thưởng hồi năm 2007

Đấu tranh chống tham nhũng là một quá trình kéo dài, gian nan mà kết quả không phải lúc nào cũng như mong đợi.

Điều này đúng không chỉ trong các vụ lớn mà cả trong các vụ tưởng như rất nhỏ, rất rõ ràng.

Bà Lê Hiền Đức, một trong những gương mặt chống tham nhũng nổi tiếng ở Việt Nam, kể rằng bà đã mất nhiều năm đấu tranh chống tình trạng Bấm bớt xén tiền ăn trưa của các cháu học sinh ở một trường tiểu học tại Hà Nội.

Nói chuyện với BBC Tiếng Việt, bà cho biết bà đã điều tra phát hiện được số tiền ăn trưa của các cháu ở ngôi trường thuộc khu vực nghèo của quận Cầu Giấy đã bị ăn bớt hơn 20% nhằm phục vụ những chi tiêu riêng của hiệu trưởng trường.

Tuy nhiên, quá trình tự điều tra thu thập chứng cứ và đấu tranh của bà kéo dài từ năm 2005 tới năm 2009 đã "không thể đem được người tham nhũng này ra ánh sáng" mà chỉ đạt được mức độ "đưa ra công luận biết được một con sâu trong ngành giáo dục" và việc người hiệu trưởng bị thuyên chuyển sang một trường tiểu học khác.

'Một mình tôi đi chống tham nhũng'

Bà Lê Hiền Đức kể về quá trình bà theo đuổi chống nạn bớt xén tiền ăn của học sinh tại một trường tiểu học.

Nghemp3

Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

Bấm vào đây để tải Flash Player mới nhất

Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

Bà Lê Hiền Đức nói tuy bà đã làm việc với các cấp lãnh đạo địa phương như Phòng Giáo dục, Phó chủ tịch quận, Chủ tịch, Bí thư đảng ủy của Quận Cầu Giấy để đấu tranh yêu cầu làm rõ các sai phạm, với tổng đơn từ hồ sơ tố cáo lên tới 17kg, nhưng cuộc đấu tranh của bà đã không đem lại "một văn bản nào cảnh cáo hay phê bình hay khai trừ" đối với cá nhân bị cho là có sai phạm đó.

Bà nói đây chính là kết quả của sự "bao che cho nhau, từ trên xuống dưới" của giới chức địa phương.

Bà Lê Hiền Đức từng được tổ chức Minh bạch Quốc tế trao giải thưởng hồi năm 2007 vì những nỗ lực dũng cảm đấu tranh chống tham nhũng.

Những năm gần đây, bà Lê Hiền Đức cũng được nhiều người biết đến về các hoạt động hỗ trợ dân oan khiếu kiện đất đai ở nhiều tỉnh thành trên cả nước.

Trung Quốc khủng hoảng tín dụng ?

 

 

Thứ ba 09 Tháng Bẩy 2013

Trung Quốc khủng hoảng tín dụng ?

Nghe (13:13)

Thêm vào danh mục của tôi

Tải về

Embed

 

Tài chính Trung Quốc trước nguy cơ khủng hoảng

Reuters/路透社

Nguyễn Xuân Nghĩa / Thanh Hà  RFI

Kịch bản Trung Quốc phải đương đầu với khủng hoảng tài chính và ngân hàng càng cận kề. Trong tuần lễ thứ ba của tháng 6/2013, tin đồn Nhà nước khóa van tín dụng đẩy lãi suất lên cao. Những tuyên bố áp dụng một « chính sách tiền tệ thận trọng » của chính quyền Bắc Kinh khiến thị trường tài chính và ngân hàng Trung Quốc hoảng loạn. Chỉ số chứng khoán Thượng Hải mất giá.

Trong tuần lễ thứ ba của tháng 6/2013, ngành tài chính-ngân hàng Trung Quốc lên cơn sốt.  Lãi suất cho vay liên ngân hàng trong một ngày có lúc lên tới gần 30 %.

Trước đó, vào đầu tháng 6/2013, ngân hàng đầu tư Everbright, lớn thứ 11 trên toàn quốc, tuyên bố mất khả năng thanh toán khoản nợ đáo hạn gần 1 tỷ đô la. Việc chính quyền « bỏ rơi » một ngân hàng Nhà nước châm ngòi cho các tin đồn chính quyền siết lại chính sách tiền tệ, và Trung Quốc có nguy cơ bị thiếu hụt tiền mặt – credit crunch.

Ngày 20/06/2013 các doanh nghiệp tư nhân cỡ nhỏ ở Ôn Châu phải đi vay tín dụng với lãi suất 23 % một tháng. Ôn Châu là nơi, trong sáu tháng vừa qua đã có 80 chủ doanh nghiệp tự vẫn hoặc tuyên bố vỡ nợ.

Trong thông cáo đề ngày 17/06/2013 nhưng chỉ được công bố một tuần lễ sau đó, Ngân hàng trung ương Trung Quốc khẳng định là khối lượng tiền mặt của hệ thống ngân hàng nước này vẫn ở mức « hợp lý ». Trung Quốc không bị thiếu tiền mặt hay thiếu tín dụng. Vấn đề chỉ là « các khoản tín dụng không được sử dụng đúng chỗ » mà thôi.

Nhưng sau đó, thì cũng định chế tài chính trung ương này đã khẳng định là « sẵn sàng can thiệp trong trường hợp cần thiết » tức là nếu như thị trường tài chính Trung Quốc bị khan hiếm tiền mặt. Động thái này nhằm trấn an các nhà đầu tư.

Theo một số các nhà phân tích, những thông tin trái ngược nhau của Ngân hàng trung ương Trung Quốc cho thấy Bắc Kinh còn đang lúng túng vì một bài toán nan giải : nên kiểm soát các luồng tín dụng cấp cho các doanh nghiệp, tránh để thổi phồng thêm quả bóng đầu cơ (tài chính và địa ốc), hay là nên bảo vệ các định chế tài chính của nhà nước, tránh để ngành ngân hàng bị sụp đổ khi kinh tế đang có dấu hiệu bị chựng lại. Nhiều chuyên gia cho rằng, ban lãnh đạo mới Bắc Kinh tuy ý thức được về những hậu quả tai hại nếu cứ để cho quả bóng đầu cơ phình to thêm. Dù vậy, sẽ không có chuyện Trung Quốc khóa van tín dụng để tạo ra một cuộc « khủng hoảng tín dụng » như mọi người lo ngại.

Giới hạn của mô hình phát triển Trung Quốc

Nhưng có lẽ thực chất của vấn đề đối với Trung Quốc là mô hình phát triển của nền kinh tế thứ nhì trên thế giới này đang cho thấy những giới hạn của nó.

Vào lúc các vòi tín dụng còn đang mở thì đã có tới 97 % trên tổng số 42 triệu doanh nghiệp nhỏ phải đi vay chợ đen với lãi suất « cắt cổ » hơn 10 % hàng tháng.

 

Cả nền kinh tế lớn thứ nhì trên thế giới đi về đâu khi các tập đoàn ngân hàng Nhà nước « áp dụng chính sách tiền tệ thận trọng » ? Do vậy nhiều nhà quan sát cho rằng những tuyên bố « thắt chặt chính sách tiền tệ » của Bắc Kinh với mục đích « lành mạnh hóa » các hoạt động của ngành tài chính, ngân hàng sẽ chỉ là những tuyên bố suông.

Trong khi đó, cốt lõi của vấn đề là các hoạt động tài chính « không chính thức » tại Trung Quốc đã chiếm trọng lượng quá lớn : theo thẩm định của ngân hàng Mỹ JPMorgan Chase, các khoản cho vay « chợ đen » hiện tương đương với 69 % GDP của Trung Quốc. Khi kinh tế không còn tăng trưởng với tốc độ thần kỳ từ 8 tới 10 % các « con nợ » sẽ phải xoay sở thế nào để trả lãi suất trên 10 % hàng tháng ?

Trả lời ban Việt ngữ đài phát thanh quốc tế Pháp RFI, chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa phân tích về những yếu tố cho thấy nguy cơ Trung Quốc thiếu tín dụng đang cận kề và những hậu quả của một cuộc khủng hoảng đối ngành ngân hàng nước này. Nhưng trước hết ông trở lại với sự kiện ngân hàng nhà nước Everbright tuyên bố mất khả năng thanh toán hôm 06/06/2013

RFI: Đầu tháng 6/2013 ngân hàng Everbright của Trung Quốc bị phá sản vì không thanh toán nổi một khoản nợ đáo hạn trị giá tương đương với 980 triệu đô la. Các thị trường quốc tế đều rúng động vì vụ nỡ nợ và ngạc nhiên là không thấy chính quyền có biện pháp cấp cứu. Qua chuyện này, Bắc Kinh bắn ra những tín hiệu nào?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Theo lối ví von của giới kinh tế, ta vừa chứng kiến hiện tượng gọi là "chim hoàng yến chết dưới mỏ than bị khí độc" – nó báo hiệu một tai họa còn nguy ngập hơn.

Hãy nói về con chim hoàng yến vừa chết là Everbright hay Đại Quang : đây là ngân hàng đầu tư đứng hạng 11 của Trung Quốc về ngạch số tài trợ, và là vệ tinh của tập đoàn Đại Quang, cơ sở quốc doanh thuộc hệ thống Hối Kim Trung Ương, Central Huijin, là chi nhánh của Công ty Đầu tư Trung Quốc CIC, tập đoàn tài chánh do Hội đồng Chính phủ Trung Quốc quản lý qua Bộ Tài chánh.

 

Như vậy, ta thấy ra cả chuỗi doanh nghiệp nhà nước lồng vào nhau và tập đoàn Hối Kim xưa nay từng có nhiều nghiệp vụ lỗ lã vì làm ăn bất cẩn. Lần này, chủ nợ của khoản tiền gần một tỷ đô la bị thiếu là Industrial Bank Co. hay Hưng Nghiệp Ngân hàng tại Phúc Kiến bị vạ lây, không trả được nợ, nôm na là cũng mấp mé vỡ nợ. Nhiều trường hợp tương tự đã xảy ra mà bên ngoài chưa thấy hết. Tức là con chim hoàng yến bị chết vì thán khí dưới hầm mỏ, nhưng mức độ nhiễm độc nặng nhẹ ra sao thì chưa ai rõ.

Đào thêm một nấc trong căn hầm tối thì lồng trong vụ Đại Quang vỡ nợ, hệ thống ngân hàng Trung Quốc lại thiếu thanh khoản, vay nhau không được, khiến lãi suất tăng vọt và cổ phiếu Thượng Hải mất giá nặng nề. Biến cố ấy manh nha từ cuối tháng Năm, nhưng khi ngân hàng khát vốn kêu cứu nhà nước thì hôm 18/06/2013, Quốc vụ viện của Bắc Kinh ra giọng cứng rắn, rằng cơ bản thì kinh tế vẫn ổn định, nhà nước quyết tâm cải cách theo quy luật thị trường dù điều ấy có thể làm giảm đà tăng trưởng. Và họ nhất quyết duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, tức là không bơm tiền cấp cứu ngân hàng như đã từng làm trước đây.

RFI: Chuyện bỏ rơi Everbright, phải chăng Trung Quốc gặp nguy cơ nghẹt mạch tín dụng khi lãnh đạo quyết tâm « áp dụng một chính sách tiền tệ thận trọng »? Tại sao các thị trường tài chính quốc tế lại rúng động trước rủi ro Trung Quốc bị «credit crunch»?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Trước mắt thì ngân hàng và doanh nghiệp bị ách tắc tín dụng và thiếu hiện kim trong ngắn hạn nên nhiều cơ sở có thể vỡ nợ. Nhưng nhìn vào cơ cấu và trong lâu dài thì từ năm năm nay, Bắc Kinh ào ạt bơm tín dụng để kích thích sản xuất khi thế giới bị Tổng suy trầm từ năm 2008.

Rốt cuộc thì lượng tín dụng từ chín ngàn tỷ đã lên tới 23 ngàn tỷ, hơn gấp đôi Tổng sản lượng và tăng nhanh gấp đôi đà tăng trưởng kinh tế, tức là phân nửa lượng tín dụng không đóng góp cho sản xuất mà chỉ thổi lên bong bóng đầu cơ và gây lãng phí.

 

Trong số này, có nhiều khoản nợ bị ung thối, không sinh lời và sẽ mất, mà mất tới cỡ nào thì không ai biết. Vì thế lãnh đạo không muốn can thiệp vào một yêu cầu ngắn hạn, là bơm tiền cấp cứu các ngân hàng làm ăn bất cẩn vì lại duy trì thói tật cũ. Khi họ nói là cẩn trọng về tiền tệ và quyết chí cải tổ theo quy luật tự do thì đấy là tín hiệu cho thấy họ hiểu ra mối nguy trong trường kỳ. Vì thế, chuyện Everbright phá sản hay cả nguy cơ vỡ nợ dây chuyền cần được nhìn trong bối cảnh rộng lớn và trầm trọng hơn.

RFI: Như vậy có phải là Trung Quốc bị ách tắc tín dụng trong ngắn hạn và gặp mối đe dọa còn nghiêm ngặt hơn trong dài hạn ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Ta không thể quên bối cảnh chung là Trung Quốc, và cả Việt Nam, đều đang mắc nợ quá nhiều, kể cả số nợ của tư nhân nay đã vượt quá Tổng sản phẩm nội địa GDP. Quy luật có vay có trả khiến Trung Quốc sẽ vào chu kỳ trả nợ, tương tự Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ hay nhiều nước châu Âu trước khi bị khủng hoảng. Nhưng khi lâm nạn thì mỗi nước lại giải quyết một cách. Hoa Kỳ bị suy sụp và tài sản mất giá nặng ngay trong năm 2008 rồi đụng đáy và lên dần. Hàn Quốc thời 1998 thì cần Quỹ Tiền tệ Quốc tế cấp cứu nhưng ba năm sau đã phục hồi. Châu Âu thì mất năm năm kể từ vụ khủng hoảng 2008 và đến nay chưa chạm đáy. Nhật Bản bị khủng hoảng từ 1990 và hai chục năm sau vẫn chưa thoát hiểm. Chi tiết đáng chú ý là khác với Trung Quốc, ngần ấy quốc gia đều có hệ thống chính trị dân chủ.

Nhìn lại kinh nghiệm quốc tế thì ta có thể suy ra Trung Quốc sẽ trải qua một thời đen tối khi phải trả nợ, bị mất nợ và cần cải cách từ cơ chế đến chính sách. Nhanh hay chậm, nặng hay nhẹ, có bị động loạn hay chăng thì chưa ai biết được, nhưng nếu họ cải cách thành công thì đà tăng trưởng của năm năm tới không thể là 9-10% một năm như trong 20 năm trước hoặc 7,5% như họ trù tính cho năm nay. Thực tế thì sẽ chỉ là từ 4 đến 5% mà thôi. Trong khung cảnh dài hạn cực kỳ u ám đó ta mới nói đến chuyện ách tắc tín dụng của ngắn hạn.

RFI: Anh vừa nhắc đến kinh nghiệm khủng hoảng của các nước vay mượn quá nhiều thì xứ nào cũng nhất thời bị thiếu tín dụng ngân hàng. Trường hợp Trung Quốc lại đáng quan ngại hơn cả vì núi nợ quá lớn mà vòi tín dụng của các ngân hàng nhà nước còn đang mở, trong khi lãi suất chợ đen đã lên tới mức «cắt cổ» là 25 %. Chìm trong núi nợ lại còn có loại tín dụng gọi là "ngoài ngân hàng" hay "finance de l'ombre" là hiện tượng "shadow banking" khá mờ ảo nữa. Như vậy tình hình sẽ ra sao?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Tình hình sẽ nguy ngập hơn những gì đã thấy ở xứ khác. Các nước đều có hình thái tài trợ ngoài ngân hàng, do công ty đầu tư hay tài chánh đảm nhiệm, nhưng shadow banking Trung Quốc lại có màu sắc không chỉ mờ ảo mà còn mờ ám.

Đó là các quỹ đầu tư, loại "quản lý tài phú", wealth management, nhà cầm đồ, cơ sở cho vay lãi trên thị trường đen, v.v... Đặc tính chung của loại hình này là thiếu sổ sách phân minh, mơ hồ khi thẩm định rủi ro nên bị ung thối nặng. Lý do bành trướng của khu vực chui là lãi suất ký thác quá thấp khiến ai cũng muốn tìm mức lời cao với rủi ro lớn hơn ở bên ngoài. Một nguyên do khác là tư doanh khó vay tiền từ ngân hàng nên vay thị trường đen với nhiều lớp lãi suất cắt cổ từ những kẻ thần thế có thể vay tiền rẻ trên thị trường chính thức do nhà nước quản lý.

Khi núi nợ sụp đổ thì biến động dây chuyền từ vòng ngoại vi sẽ dội vào cốt lõi là các ngân hàng, theo lối tư doanh chết trước, nhà nước chết sau. Bắc Kinh khó để ngân hàng vỡ nợ dây chuyền nên cố đắp vốn như họ đã từng làm trước đây. Với dự trữ của ngân hàng và dự trữ ngoại tệ của nhà nước thì họ có chừng bảy ngàn tỷ đô la để chữa lửa. Nhưng ngần ấy có đủ không?

RFI: Câu hỏi cuối cùng về kịch bản kinh tế Trung Quốc đổ dàn. Thưa anh, hậu quả cho đối tác thương mại Đông Nam Á của Trung Quốc ?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Tôi nghĩ rằng kinh tế Trung Quốc sẽ suy trầm, thậm chí suy thoái và các nước xuất cảng nguyên nhiên vật liệu cho thị trường này sẽ bị ảnh hưởng bất lợi. Các quốc gia gọi là "thân hữu" được họ viện trợ hay đầu tư vào dự án xây dựng hạ tầng thì rơi vào ảo vọng. Các nước cạnh tranh với Trung Quốc để thu hút đầu tư và xuất cảng thì có cơ hội và ưu thế khác. Quan trọng nhất, mô hình kinh tế Trung Quốc hết là mẫu mực và người ta sẽ đánh giá lại khả năng bành trướng và sự uy hiếp của một xứ chưa giàu đã già và chưa leo tới đỉnh đã lao xuống vực. Chúng ta sẽ có vài năm để kiểm nghiệm lại biến động này.

Các dự phóng kinh tế Trung Quốc chựng lại và sẽ chỉ tăng trưởng dưới 6 % hàng năm không còn là những kịch bản xa vời. Việc các ngân hàng Trung Quốc từng bước giải quyết « nợ xấu » là một điều hiển nhiên. Nguy cơ Trung Quốc thiếu thanh khoản, Bắc Kinh trực diện với một « cuộc khủng hoảng về tín dụng » đến một lúc nào đó sẽ không chỉ còn là những « tin đồn ».

Đương nhiên, trong trường hợp của Trung Quốc, khi Nhà nước đóng vai trò chủ đạo và kiểm soát toàn bộ kinh tế và ngành tài chính, ngân hàng, thì Ngân hàng trung ương có thể can thiệp bất cứ lúc nào và ở bất kỳ mức độ nào. Câu hỏi đặt ra đối với các nhà lãnh đạo tại Bắc Kinh là liệu « lực có tòng tâm » hay không. Khi Trung Quốc đã trở thành nền kinh tế lớn thứ nhì trên thế giới, những khó khăn kinh tế của nước này cũng là những khó khăn chung của nhân loại.

Vì sao bà Đỗ Thị Thiêm bị tạt a-xít?

Vì sao bà Đỗ Thị Thiêm bị tạt a-xít?

Nguyễn Ngọc Lan

9giờ 30 ngày 4/7/2013, khi đến nhà người thân tại 88 đường Yên Phụ, TP Hà Nội, bà Đỗ Thị Thiêm bị hai kẻ lạ mặt đón đường, tạt a-xít vào người. Bị bỏng rát, bà vừa kêu cứu, vừa xé áo chạy vội vào ngõ, nhảy vào bể nước của một gia đình để đỡ đau. Sau đó nhiều người đưa bà đi Bệnh viện Xanh Pôn cấp cứu. Bà bị bỏng nặng từ cằm trở xuống, đang điều trị.

Khi chúng tôi đến bệnh viện thăm, bà kể: Nhân dân khu phố Trịnh Nguyễn, thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh không đồng ý vị trí xây dựng Nhà máy xử lí nước thải gần khu dân cư, đã đề nghị chuyển vị trí xây dựng đến cuối cánh đồng Lỗ Vó. Chính quyền thị xã Từ Sơn và chủ đầu tư nhất quyết không di chuyển vị trí xây dựng, ép dân phải nhận tiền đền bù. Bà Thiêm cùng nhân dân đấu tranh, không nhận, hướng dẫn mọi người viết đơn gửi các cơ quan chức năng.

Bà cho biết, có ngày 17 – 18 anh Công an thị xã đến nhà bà vận động. Anh công an Nguyễn Thanh Dung, con trai Bí thư Thị ủy Từ Sơn nói với bà: Cô nhận tiền đi, nếu cô không nhận thì rồi cô sẽ phải ân hận suốt đời đấy! Bà trả lời: Đây là việc của nhân dân khu phố Trịnh Nguyễn, không phải việc của cá nhân tôi.

Bà Đỗ Thị Thiêm tại bệnh viện.

Vận động trực tiếp không được, Công an và chính quyền chuyển sang hướng khác. Bà có người con trai là Dương Xuân Lai, sinh năm 1984 bị tàn tật, Công an nhiều lần đến đề nghị bà đưa con đến Trung tâm Dạy nghề nhân đạo và tạo việc làm cho trẻ em khuyết tật thuộc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam để được giúp đỡ. Thoạt đầu bà không tin, nhưng Công an nói mãi, anh Lai gọi điện theo số Công an cung cấp để kiểm tra thì thấy Trung tâm này là có thật. Anh đồng ý để Công an đưa lên xe sang thăm Trung tâm, nhưng vì bà Thiêm không đi cùng nên sau đó Công an lại đưa anh Lai về nhà. Ngày 4/7/2013, bà Thiêm rời khỏi nhà với hy vọng con mình sẽ được giúp đỡ, kết quả lại là bà bị tạt a-xít vào người.

Theo người dân chứng kiến sự việc, hai kẻ lạ đeo khẩu trang kín mặt, một tên to béo mặc áo đỏ, một tên thấp hơn đã tạt a-xít vào bà. Chúng tôi đến gốc cây, nơi bà Thiêm bị tạt a-xít còn thấy vệt a-xít trắng xóa. Ai gây ra tội ác ghê rợn này và với mục đích gì thì vẫn là câu hỏi treo trước công luận? Sau khi sự việc xảy ra, Cơ quan Công an đã cử cán bộ, chiến sĩ đến tìm hiểu vụ việc. Báo Người cao tuổi để nghị Cơ quan CSĐT sớm khởi tố vụ án, điều tra làm sáng tỏ vụ việc, đưa kẻ phạm tội ra Tòa án xét xử theo quy định của pháp luật.

N.N.L.

Nguồn: http://nguoicaotuoi.org.vn/Story.aspx?lang=vn&zoneparent=0&zone=8&ID=10046

 

 

Đã đến lúc lật bài ngửa với Trung Quốc chưa?

 

Đã đến lúc lật bài ngửa với Trung Quốc chưa?

Vũ Duy Phú

Để bàn nghiêm chỉnh và có cái gì đó mới về câu chuyện “Trung Quốc và Phần còn lại của thế giới”, trước hết xin được nói về một số cái chuẩn để trên cơ sở đó có thể bàn luận.

1. Đặt vấn đề

Nước ta, Philippines, lãnh thổ Đài Loan, ngay cả Nhật, cũng cần phải dựa vào Mỹ để chống trả lại Trung Quốc đang “côn đồ hoá” – theo cách nói của một số nhà nghiên cứu phương Tây (lấy thịt đè người, bất chấp luật pháp quốc tế, và nhân đạo). Như vậy có nghĩa là chúng ta (Phần còn lại của thế giới) đang vô tình chấp nhận bàn vấn đề tranh chấp với Trung Quốc trên cơ sở sức mạnh vật chất thuần tuý của đôi bên? Nhưng trước khi đi vào chi tiết của phương pháp luận “sức mạnh” này, ta hãy rà lại xem, có đúng là Trung Quốc đã đuối lý chưa? Có nghĩa, hãy rà lại phương pháp luận dựa trên “chính nghĩa và phi nghĩa”, “phù hợp pháp luật quốc tế hay vi phạm pháp luật quốc tế”.

2. Về cái lý

Trong thời kỳ mà toàn thế giới còn sống dưới chế độ phong kiến (không tự do dân chủ, tất cả thần dân là nô lệ của vua) thì quả thật cần thừa nhận, Trung Quốc có nền văn minh phong kiến hàng đầu thế giới về mọi mặt. Như vậy có nghĩa, người TQ “thông minh” hơn hầu hết các dân tộc khác khi họ đều cùng sống trong/ở trong cái thể chế độc tài mất tự do dân chủ. Do cái đặc điểm ấy (thông minh hơn trong chế độ không có tự do dân chủ, trong cuộc sống nô lệ, không có luật pháp của số đông) nên người TQ muốn tồn tại được phải rèn rũa để trở thành bản lĩnh cá nhân và cả dân tộc cái sở trường thâm thuý, mưu kế, xảo quyệt, thậm chí gian giảo đến tàn bạo (có thể đọc lại các sách cũ cuả TQ mà xem, điển hình nổi tiếng thế giới là “mưu Tào Tháo; “đánh nhau mà thắng, đã là tài, không đánh mà thắng còn tài hơn”, bao nhiêu mưu mẹo, xảo quyệt, xấu xa, vô nhân đạo… đều giở ra hết!).

Khi đa số các nước Phương Tây đã chuyển sang chế độ Tư bản (tự do dân chủ, cạnh tranh và sáng tạo công khai minh bạch trong luật pháp tư sản), còn Trung Quốc vẫn trụ lại trong chế độ phong kiến (không tự do sáng tạo và cạnh tranh, không luật pháp hiện đại), thì TQ dần dần trở nên một nước lạc hậu và hèn kém so với Phương Tây (chứng cớ là thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, TQ đã bị các nước tư bản xâu xé, trở thành nửa thuộc địa). Từ nửa sau của thế kỷ 20 trở đi (mới hơn nửa thế kỷ), TQ mới thực sự thoát khỏi chế độ phong kiến, nên cái văn minh, cái khách quan công khai minh bạch của luật pháp thì TQ chưa hấp thụ được, còn những tàn tích phong kiến cũ, trong đó có cái bản lĩnh dân tộc thâm thuý đến mức xảo quyệt, thâm cung, bí mật vẫn chưa bị phai nhạt đi, thậm chí còn được tận dụng, khai thác tối đa, bù vào những mặt yếu kém hơn của nước mình. Đó là lý do vì sao trong bang giao quốc tế, TQ luôn luôn tránh né dùng lý, dùng luật, tránh công khai, và cứ khăng khăng đòi “đàm phán tay đôi” (đồng thời cố gắng gặp bí mật riêng, coi như một thành công) để dễ bề vận dụng cái sở trường dùng mẹo, dùng thủ đoạn gian giảo để ăn người –  “ăn” những người quen sống theo luật pháp, công khai, minh bạch, thẳng thắn, nhân đạo.  Chứng cứ: Tại sao TQ là một nước lớn, đàng hoàng như vậy, mà cứ né tránh việc đa phương hoá, công khai hoá (sợ đưa ra toà án quốc tế)? Đó phải chăng là, trong vấn đề “TQ và Phần còn lại của Thế giới”, chính TQ đã tự thấy cái lý của mình nó đã bị đuối.

Ở đây xin mở ngoặc: nếu đa phương hoá, TQ sợ mình thiểu số vì chỉ có một phiếu. Vậy anh hãy chia theo nguyện vọng tự quyết của các dân tộc lớn trên lục địa Trung Hoa, thì anh sẽ có số phiéu nhiều hơn, ít nhất là 5, thậm chí 6 phiếu ngay! Vậy anh không nên chỉ giữ cái gì có lợi cho mình, né tránh cái gì đúng lý, hợp nhân tâm, nhưng nó có hại theo quan điểm phong kiến Đại bá của anh!

Tôi không đủ sức để kể ra các dẫn chứng về cái sự đuối lý của TQ trong các vấn đề tranh chấp biên giới và hải đảo với các nước. Tôi chỉ đủ sức xem xét cái diễn biến tổng quát của vấn đề, căn cứ theo tập quán và cách ứng sử của chính anh TQ mà kết luận: TQ rất sợ công khai minh bạch và đa phương hoá vì anh ấy biết là mình đuối lý rồi.

3. Về sức mạnh vật chất.

Về sức mạnh vật chất thuần tuý. Nếu đánh nhau thật, thì hai bên đều thiệt hại cực kỳ lớn, đều bị “san bằng bình địa”. Nhưng nếu có bên nào còn tồn tại một phần, thì đó là Phần còn lại của Thế giới. Riêng đối với Mỹ, cái này là đã tính dôi ra theo công thức “một chọi một”, thì sau khi san bằng các thành phố lớn và mọi căn cứ quân sự của TQ, họ vẫn còn dư ra (tính theo kiểu bốc thuốc) khoảng ½ số tên lửa vượt đại châu và số bom hạt nhân. Nếu một tàu sân bay đổi lấy một tàu sân bay, thì Mỹ vẫn còn lại hơn 10 chiếc thì phải.

Về sức mạnh tổng hợp. Trong phần này, nên lấy VN ra để bình luận. Có hai ý quan trọng nhất: (1) Theo công thức mà bên Mỹ người ta đã nêu: Trong trường hợp này, thì 1+1+1+1 sẽ lớn hơn 4 rất nhiều. (2) Yếu tố tinh thần: Người bị đánh (bị bắt nạt, bị xâm lược) bao giờ cũng căm phẫn biến thành sức mạnh khó tính nổi, so với quân lính của bên phi nghĩa, tức là lính TQ, vì họ bị xua đi đánh vì các quyền lợi bành chướng mất nhân tâm của giới cầm quyền.

4. Cuối cùng

Đôi bên đều phải xoay về giải pháp tránh đánh nhau to mà “đọ nhau về  tàí trí” dựa trên nền sức mạnh tổng hợp: Đất nước, khu vực và toàn cầu (tránh gặp riêng và bàn bí mật tay đôi). Vì vậy mới thấy rõ rằng là: Việt nam cần phải Dân chủ hoá cho thật khẩn trương, có bài bản vững chắc (cố gắng theo sát tư vấn của các nhóm ưu tú của đất nước), lấy lại niềm tin của bè bạn quốc tế mới, và cũ, thì sẽ đảm bảo thắng lợi.

V.D.P.

Tác giả gửi trực tiếp cho BVN