Ukraina : Nanh vuốt của Nga, tiền của Mỹ

Tàu chiến Nga thả neo tại cảng Sebastopol, Crimée, Ukraina, ngày 27/02/2014

REUTERS

Thanh Hà

Pháp vẫn bất lực trong mục tiêu đẩy lui thất nghiệp. Ô nhiễm không khí tại Trung Quốc và lần đầu tiên một công dân kiện chính quyền. Thủ tướng Nhật ngày càng lộ rõ chân tướng diều hâu. Mỹ và NATO chuẩn bị cho thời kỳ hậu Karzai tại Afghanistan. Một lần nữa, hồ sơ Ukraina vẫn hiện diện nhiều trên trang quốc tế của các tờ báo Pháp hôm nay.

Ukraina : Nanh vuốt của Nga, tiền của Mỹ  

Vào lúc Ukraina công bố thành phần chính phủ mới ngay trên quảng trường Maidan, Le Monde ấn bản mới được cập nhật trên mạng cho hay ở khu vực miền tây nước Nga, Matxcơva đặt quân đội trong tình trạng báo động, theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình tại bán đảo Crimée. Vùng này thuộc chủ quyền Ukraina, nhưng đồng thời là căn cứ quân sự của Hải quân Nga tại Hắc Hải. 

Giới phân tích xem quyết định bất ngờ trên đây của Nga là một động thái mở đường cho việc can thiệp quân sự trong trường hợp cần thiết. Trước phản ứng của Matxcơva, Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry thông báo Washington sẵn sàng bảo lãnh đến 1 tỷ đô la tiền nợ của Ukraina và ông cho biết là Liên Hiệp Châu Âu đang nghiên cứu khả năng hỗ trợ Ukraina khoảng 1,5 tỷ đô la cũng dưới hình thức bảo lãnh tương tự. 

Đối với Bruxelles, thách thức đặt ra trên hồ sơ Ukraina giờ đây là tránh làm phụ lòng thành phần thân Châu Âu : Sau những tuyên bố hỗ trợ tiến trình chuyển đổi chính trị tại quốc gia sát cạnh nước Nga ngày, thì đã đến lúc Liên Hiệp Châu Âu phải đưa ra những hành động cụ thể. Tới nay, các nhà lãnh đạo Châu Âu chưa hề thông báo sẽ giúp đỡ tài chính Ukraina như thế nào và khoản hỗ trợ đó là bao nhiêu. Bruxelles, theo Le Monde, mới chỉ đưa ra những mục tiêu như trợ giúp Ukraina xây dựng một Nhà nước pháp quyền, vực dậy một nền kinh tế đang bên bờ vực thẳm. Tờ báo lo ngại « Liên Hiệp Châu Âu và Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế sẽ đặt điều kiện gắt gao, trước khi bỏ tiền ra giúp Ukraina ». 

Nhưng trong mọi kịch bản, tương lai của Ukraina một phần vẫn trong tay Vladimir Putin. Châu Âu cũng như Mỹ tuy tỏ thái độ đứng về phía người biểu tình Ukraina, nhưng cả Bruxlles lẫn Washington sẽ không vì Kiev mà làm phật lòng Matxcơva. Thành công hay thất bại của cuộc cách mạng từ quảng trường Maidan tùy thuộc vào thái độ hợp tác hay không của Nga với các đối tác phương Tây, cho dù ai cũng biết rằng một nước Ukraina ổn định và tự do sẽ là một cơ hội tốt cho chính bản thân nước Nga. 

Trả lời báo Le Figaro, cựu đại sứ Pháp tại Ukraina, Philippe de Suremain, cũng đưa ra quan điểm tương tự, khi cho rằng « một nước Ukraina dân chủ là thách thức lớn của ông Putin, (…) nhưng ngoài thái độ bực bội nhất thời, điện Kremlin hiểu được rằng, đưa Ukraina thoát khỏi khủng hoảng là giải pháp có lợi hơn cả (…) » Chính vì vậy, cựu đại sứ Pháp tại Ukraina cho rằng, « Bruxelles cần nhanh chóng tìm ra một thỏa hiệp với Matxcơva, tránh biến Ukraina thành một điểm đối đầu. Ukraina nằm giữa Liên Hiệp Châu Âu với nước Nga phải là một điểm hội ngộ giữa Đông và Tây ». 

Làn gió dân tộc chủ nghĩa Nhật Bản  

Nhìn sang Châu Á, Libération phân tích về làn gió dân tộc chủ nghĩa đang thổi tới « thượng tầng cơ quan quyền lực Nhật Bản » : Chính sách của Thủ tướng Shinzo Abe ngày càng trở nên « cực đoan » do ảnh hưởng của các nhóm cực hữu. Việc Tokyo tăng cường luật an ninh quốc phòng, ban hành luật bảo vệ bí mật quốc gia, chuẩn bị sửa đổi luật để bán vũ khí … không chỉ khiến đồng minh Mỹ bực mình, mà còn bắt đầu gây lo ngại ngay trong hàng ngũ đảng cầm quyền của ông Abe. 

Nhưng theo phân tích của phóng viên báo Libération, Thủ tướng Abe có những tính toán của riêng ông. Cuộc bầu cử Thống đốc Tokyo hôm đầu tháng cho thấy ứng cử viên thuộc cánh diều hâu và có khuynh hướng cựu hữu đã về hạng tư, thu hút hơn 600.000 lá phiếu. Phần lớn những người bỏ phiếu ủng hộ ứng cử viên này là thanh niên trong độ tuổi từ 20 đến 30. Theo phân tích của giáo sư Toru Yoshida, giảng dậy tại đại học Hokkaido, một phần giới trẻ Nhật Bản cảm thấy an ninh quốc gia bị đe dọa trước hiểm hỏa tiềm tàng từ phía Bắc Triều Tiên, trước sự cạnh tranh ngày càng dữ dội của Trung Quốc trong thế giới mở rộng. Trung Quốc đã qua mặt Nhật Bản để trở thành nền kinh tế thứ hai của thế giới. 

Đáng chú ý hơn cả là từ mùa thu 2013, ngày càng có nhiều bài vở, sách báo với những nội dung chống Trung Quốc, bài Hàn Quốc, như thể là một phần dư luận không còn mặc cảm hay xấu hổ khi công khai thể hiện tâm trạng đó. Thủ tướng Shinzo Abe không hề lên tiếng hay tỏ thái độ muốn ngăn chặn các làn sóng dân tộc chủ nghĩa kiểu này. Theo đánh giá của giáo sư Yoshida, các nhóm dân tộc chủ nghĩa ngày càng có ảnh hưởng lớn đối với ông Abe. Một số các nhà trí thức trong hàng ngũ đảng bảo thủ đang bồi sức cho ngọn gió dân tộc chủ nghĩa đó lớn mạnh hơn. Trong khi đó thì cánh tả trên chính trường Nhật Bản lại hoàn toàn im hơi lặng tiếng. 

Ô nhiễm không khí :Trung Quốc và vụ kiện đầu tiên  

Báo chí chính thức Trung Quốc công khai lên tiếng về nạn « Ô nhiễm kỷ lục tại Bắc Kinh », «Một công dân Trung Quốc đệ đơn kiện chính quyền vì ô nhiễm không khí » gây nguy hại cho sức khỏe con người. La Croix và Le Monde đăng những bức ảnh một lớp sương mù dày đặc bao phủ lên thành phố Bắc Kinh. Dân chúng thủ đô được kêu gọi ở yên trong nhà, ít ra đường chừng nào tốt chừng nấy. 

Le Monde chú ý đến sự kiện lần đầu tiên một công dân Trung Quốc sinh sống tại Hà Bắc vừa đâm đơn kiện cơ quan đặc trách vấn đề môi trường. Bên nguyên đơn đòi được bồi thường 10.000 nhân dân tệ thiệt hại do ô nhiễm không khí gây ra. Đáng chú ý hơn nữa là tin trên do chính Tân hoa xã loan tải. Hãng thông tấn Trung Quốc còn cho biết thêm là một số các cơ quan đặc trách về môi trường tán đồng việc đưa vấn đề này ra trước công chúng, với hy vọng là đơn kiện nói trên sẽ đánh động dư luận một cách rộng rãi về những tác hại của vấn đề và về nhu cầu cấp bách giải quyết tình trạng ô nhiễm không khí đã kéo dài. 

Hà Bắc cũng như Bắc Kinh đang nỗ lực giảm thiểu lượng khí CO2 từ các nhà máy công nghiệp thải ra. Tháng 10 năm ngoái thành phố Bắc Kinh dành hẳn một ngân sách hơn 47 tỷ nhân dân tệ, tương đường với gần 7 tỷ đô la để thay thế các trung tâm điện lực sử dụng than đá bằng những nhà máy điện hiện đại hơn, ít làm ô nhiễm môi trường hơn. Vấn đề đặt ra theo như nhận định của một chuyên gia được báo La Croix trích dẫn là cho dù Bắc Kinh có giải quyết được vấn đề nghiêm trọng này đi chăng nữa thì hiện tượng ô nhiễm tại Trung Quốc vẫn sẽ còn nguyên vẹn, bởi vì các nhà máy gây ô nhiễm nhất vẫn sẽ còn tiếp tục hoạt động ở những vùng khác, ít thu hút chú ý của quốc tế hơn.  

Thất nghiệp tại Pháp : Thất bại của chính phủ  

Trở lại tình hình nước Pháp, thống kê về thất nghiệp trong tháng 01/2014 cho thấy số người không có việc làm vẫn leo thang. Các tờ báo, từ tả sang hữu, đều không khoan nhượng với chính phủ. 

Tờ Le Monde trung lập mệnh danh Bộ trưởng Lao động Pháp Michel Sapin là ông « Bộ trưởng không bao giờ biết giữ lời hứa » : Trong 21 tháng vừa qua, kể từ khi đảng Xã Hội lên cầm quyền, đã có thêm 375.000 người bị sa thải. Vậy mà ông Sapin vẫn một mực bác bỏ mọi cáo buộc cho là chính phủ Pháp đã thất bại trong cam kết tạo công việc làm cho người dân. Sau khi đã hứa « đảo ngược tình huống » vào cuối năm 2013, bây giờ ông Sapin nói đến mục tiêu giảm tỷ lệ thất nghiệp ở Pháp trước cuối năm 2014. 

Le Figaro thân hữu chạy tựa : « Thất nghiệp, chính phủ giảm bớt tham vọng ». Libération thiên tả không khoan nhượng khi cho rằng « mục tiêu đảo ngược tình hình của ông François Hollande thêm xa vời ». « Thất nghiệp : chính phủ vẫn chưa trúng đích ». Báo cộng sản L'Humanité châm biếm : Trong lĩnh vực lao động, « không một cánh én nơi chân trời ». 

Báo công giáo La Croix không bình luận nhưng đưa ra chân dung những người bị mất việc đã may mắn hội nhập được trở lại vào thị trường lao động với nhận xét : Họ tự tìm lấy việc làm. Tờ báo ngụ ý những biện pháp chống thất nghiệp của chính phủ không mấy hữu hiệu. 

Huyền thoại Paco di Lucia, một ngôi sao vừa tắt  

Trong lĩnh vực văn hóa, các tờ báo Pháp đều dành nhiễu chỗ để nhìn lại sự nghiệp đồ sộ hơn 50 năm của nghệ sĩ ghi ta, Paco di Lucia. Ông vừa qua đời vì bệnh tim, thọ 66 tuổi. Như nhận xét của Libération, di Lucia là « nhạc sĩ tây bán cầm vĩ đại nhất mọi thời đại ». Ông cũng là người đã có công đưa dòng nhạc flamenco của Tây Ban Nha đến với thế giới bên ngoài. Hơn thế nữa, với ông, giai điệu flamenco không chỉ đơn thuần là một dòng nhạc giải trí, dễ nghe và dễ nhớ mà còn là một nghệ thuật sắc sảo, thâm thúy và tinh vi. Tờ báo trích lời những bậc thầy trong giới ghi ta so sánh : « Paco di Lucia có một vị trí như Picasso trong hội họa và Miles Davis ở thể loại nhạc jazz ». Về cái chết đột ngột của bậc thầy trong làng nhạc ghi ta, báo Le Figaro nói tới « vì sao sáng chói trên bầu trời flamenco » vừa tắt.

L'Humanité tóm tắt sự nghiệp của huyền thoại di Lucia như sau : Ông là người đã kết nối hai dòng nhạc jazz và flamenco mà không hề phản bội những gì tinh túy nhất trong sáng nhất trong nghệ thuật âm nhạc truyền thống Tây Ban Nha. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo, cả cuộc đời, ông chỉ làm bạn với cây đàn ghi ta. Thành công và danh vọng không đánh lạc hướng con người đầy nhiệt huyết như Paco di Lucia. Một nghệ sĩ nổi tiếng trong làng tây bán cầm khác là Carlos Santana đã từng nhận xét như sau về thiên tài ghi ta Paco di Lucia : «Ông không chỉ là một cây đại thụ của dòng nhạc flamenco mà còn là một bậc thầy của nghệ thuật âm nhạc. Tiếng đàn thánh thót thoát ra từ cây đàn dưới những ngón tay thần diệu của ông xuất phát từ trái tim tràn ngập tình yêu Paco di Lucia dành cho âm nhạc và cho nhân loại ».

'Mỹ giữ vững quyết tâm đối với chiến lược xoay trục Á Châu'

• In
• Ý kiến (4)
• Chia sẻ:

Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry khẳng định chiến lược trục xoay không hề bị lơ là.

•  
•  
•  
• 

Tin liên hệ

• Bộ trưởng Hagel đề nghị cắt giảm lớn ngân sách quốc phòng Mỹ
•  Phản ứng của TQ về việc TT Obama hội kiến Đức Đạt Lai Lạt Ma
• Ngoại trưởng Mỹ kết thúc chuyến công du Châu Á
• Ngoại trưởng Mỹ đến Indonesia thúc đẩy hành động về biến đổi khí hậu
• Ngoại trưởng Mỹ chú trọng vào Bắc Triều Tiên, TQ trong chuyến đi châu Á
• Ngoại trưởng Mỹ đến Châu Á trong lúc Nhật xích lại gần với Nga, Ấn Ðộ
• Dùng vn1975.info, vn3000.com, hoặc vn510.com để vào VOA hoặc Facebook nếu bị chặn

CỠ CHỮ 

Scott Stearns

25.02.2014

Trong chuyến công du Châu Á hồi tuần trước, Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry đã tìm cách trấn an các nước đồng minh về cam kết của chính phủ của Tổng thống Obama đối với chiến lược xoay trục Châu Á, tức là chuyển thêm các nguồn lực chính trị và kinh tế sang khu vực Châu Á Thái bình dương. Từ trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ, thông tín viên Scott Stearns gởi về bài tường thuật sau đây.

Chiến lược xoay trục Châu Á của Mỹ có mục đích tăng cường các hoạt động ở Châu Á Thái bình dương với những lực lượng được tái bố trí từ Iraq và Afghanistan.

Và Washington muốn sử dụng những nguồn lực mới về ngoại giao và thương mại để góp phần củng cố cho vị thế của một cường quốc Thái bình dương.

Về việc này, Ngoại trưởng Kerry phát biểu như sau.

"Tôi muốn xác nhận rằng mục tiêu tái cân bằng của Mỹ sang Châu Á Thái bình dương tiếp tục là ưu tiên hàng đầu của chính phủ của Tổng thống Obama. Mỗi ngày, dựa trên chỉ thị của tổng thống, chúng tôi đang huy động thêm các nguồn lực ngoại giao, kinh tế và quân sự để góp phần tăng tiến các mục tiêu mà chúng tôi chia sẻ với các đối tác trên khắp khu vực."

Những mục tiêu chung đó không phải lúc nào cũng rõ ràng vì mục tiêu của chính chiến lược xoay trục vốn không rõ ràng. Đó là nhận định của ông Michael Auslin, một nhà phân tích của tổ chức nghiên cứu ở Washington có tên là Viện Doanh nghiệp Hoa Kỳ.

"Chính phủ này chưa hề nói rõ mục tiêu của xoay trục là gì, mục tiêu của tái cân bằng là gì. Đây không phải là một ý tưởng xấu. Đây là một ý tưởng hay. Nhưng họ chưa bao giờ giải thích nó. Họ chưa hề thuyết phục người khác. Họ chưa hề nói với chúng ta tại sao việc này là quan trọng."

Cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton đã phát động chiến lược Xoay trục Châu Á, nhưng nhà phân tích Doug Bandow của Viện Cato nói rằng chiến lược này đã mất đà tiến dưới thời Ngoại trưởng Kerry.

"Xét về nhiều phương diện, trục xoay là sáng kiến của Ngoại trưởng Clinton. Bà ấy tập trung vào việc này. Ngoại trưởng Kerry, dĩ nhiên, đã mất nhiều thời giờ ở Trung Đông, mất rất nhiều thời giờ để thúc đẩy cho cuộc thương thuyết giữ người Palestine và Israel. Bây giờ ông ấy tập trung vào vấn đề Syria. Vì thế cho nên, sự chú tâm của ông ấy dường như không đặt nhiều vào Châu Á."

Ngoại trưởng Kerry khẳng định chiến lược trục xoay không hề bị lơ là. Ông cũng nhiều lần tìm cách trấn án Bắc Kinh là việc này không nhắm tới mục tiêu kiềm chế ảnh hưởng của Trung Quốc.

Tuy nhiên Trung Quốc nói rằng Hoa Kỳ đang can thiệp vào những vụ tranh chấp chủ quyền lãnh thổ ở Biền Đông Trung Hoa và Biển Nam Trung Hoa, là nơi Washington nói rằng Trung Quốc đang có những hành động hung hãn.

Phát ngôn viên Bộ ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi đã mạnh mẽ bác bỏ tố cáo của Mỹ.

"Hoa Kỳ hết sức vô trách nhiệm khi đưa ra những cáo giác vô căn cứ chống lại Trung Quốc mà không hề kiểm tra xem có đúng sự thật hay không."

Washington đang đối mặt với một mối rủi ro là có thể bị lôi kéo vào vụ tranh chấp chủ quyền biển đảo giữa Trung Quốc với Nhật Bản.

Giáo sư Lou Goodman của Đại học American University nói rằng tình trạng không rõ ràng của chiến lược Xoay trục Châu Á có thể làm cho tình hình trở nên tệ hại hơn. Ông nói thêm như sau.

"Có những yếu tố chính trị quốc nội đang tác động tại cả Trung Quốc lẫn Nhật Bản. Những yếu tố đó làm cho họ có những phản ứng mạnh mẽ mỗi khi vấn đề này được nêu lên."

Ông Michael Auslin cho rằng những kỳ vọng không được đáp ứng về sự hiện diện mạnh mẽ hơn ở Châu Á có thể làm cho tình hình xấu hơn so với việc Washington không làm gì cả.

"Chúng ta có thể gây ra những nỗi thất vọng chua chát cho những người thật sự mong muốn Hoa Kỳ chẳng những nắm giữ một vai trò lớn hơn mà còn nắm giữ một vai trò có tính chất sáng tạo hơn. Họ muốn Hoa Kỳ chú tâm vào việc góp phần xây dựng một châu Á tự do hơn, dân chủ hơn; một châu Á có luật lệ và chuẩn mực của trật tự."

Ngoại trưởng Kerry cho biết Chính sách Xoay trục Châu Á có thể được thực thi một cách tốt đẹp nhất thông qua việc tiếp tục hợp tác với các đồng minh khu vực như khối ASEAN, một việc mà ông nói là chứng tỏ thái độ nghiêm túc của Washington đối với khu vực này thông qua sự giao tiếp chặt chẽ trong mọi lãnh vực.

Những khoảnh khắc giao tranh ác liệt ở Ukraine

Những thời khắc giao tranh đẫm máu và căng thẳng nhất tại Ukraine kể từ khi nước này giành độc lập được lưu lại trong các tấm ảnh báo chí. 

Cảnh sát lập đội hình che khiên trong cuộc đụng độ với người biểu tình chống chính phủ ở Kiev hôm 18/2. Lực lượng an ninh bắn đạn cao su, quăng bom khói vào người biểu tình sau khi bị ném đá gần tòa nhà Quốc hội Ukraine ở Kiev. Ảnh: AFP

Một người biểu tình bị lửa vây quanh khi đụng độ ngoài tòa nhà quốc hội ở Kiev. Ảnh: AP

Người biểu tình chống chính phủ bị thương sau vụ đụng độ với cảnh sát tại Kiev hôm 18/2. Các cuộc biểu tình nổ ra sau khi chính phủ của Tổng thống Yanukovych gác lại một hiệp định với Liên minh châu Âu (EU) hồi tháng 11/2013, thay vào đó thúc đẩy quan hệ với Nga. Hàng nghìn người giận dữ đổ ra trung tâm Kiev biểu tình và bắt đầu chiếm Quảng trường Độc lập kể từ đó. Ảnh: AFP

Người biểu tình xung đột với cảnh sát khi ùa vào Văn phòng Cảnh sát Thành phố tại thành phố Lviv, miền tây Ukraine, hôm 18/2. Khoảng 500 người biểu tình đột nhập trụ sở chính quyền khu vực sau khi kiểm soát sở cảnh sát địa phương ở thành phố nơi hầu hết người dân ủng hộ Liên minh châu Âu (EU). Ảnh: AFP

Một người đàn ông bị thương được đưa đi sơ tán sau cuộc đụng độ với cảnh sát chống bạo loạn ở Quảng trường Độc lập, Kiev. Ảnh: AFP

Người biểu tình đập gạch vỉa hè làm vũ khí chống cảnh sát tại Quảng trường Độc lập hôm 19/2. Ảnh: AFP

Người biểu tình dùng súng cao su bắn cảnh sát. Ảnh: AFP 

Người biểu tình Ukraine hôm 19/2 tự bảo vệ bằng những tấm khiên, rào chắn tự chế tại quảng trường. Các cuộc đụng độ chết người ở thủ đô Kiev khiến Washington chỉ trích quyết liệt, EU bàn về việc trừng phạt và Kremlin đổ lỗi cho châu Âu cùng phương Tây. Ảnh: AP 

Quảng trường Độc lập nhìn từ trên cao, trong cuộc xung đột giữa người biểu tình chống chính phủ và cảnh sát của Bộ Nội vụ tại trung tâm Kiev hôm 19/2. Tổng thống Viktor Yanukovich cảnh báo phe đối lập rằng ông có thể sử dụng vũ lực chống lại họ, sau khi ông chỉ trích âm mưu "chiếm quyền lực" bằng việc "đốt phá và giết người". Ảnh: Reuters

Ảnh chân dung ông Yanukovich bị cháy gần tòa nhà cơ quan an ninh ở Lviv  hôm 19/2. Phe đối lập tuyên bố tự trị chính trị ở thành phố Lnày sau một đêm bạo lực khi người biểu tình chiếm các tòa nhà công, buộc cảnh sát đầu hàng. Ảnh: Reuters

Khung cảnh tan hoang tại Quảng trường Độc lập. Ảnh: Reuters

Người biểu tình dính lửa khi đứng đằng sau rào chắn bốc cháy hôm 20/2. Vụ đổ máu hôm 20/2 khiến tình hình trở nên tồi tệ nhất, khi Bộ Y Tế Ukraine tuyên bố 77 người chết trong vòng 48 giờ, và gần 600 người bị thương. Ảnh: AFP

Bài học từ Ukraine cho phong trào dân chủ VN là phải thành lập Hội, Nhóm

Theo Diễn đàn Sinh viên Việt Nam

Luật sư  Hà Phan

Gặp mặt Hội Anh Em Dân Chủ

Sự kiện tháng 02/2014, người dân Ucraina lật đổ thế chế độc tài có nhiều bài học mà những người đấu tranh cho dân chủ trên thế giới cần phải rút ra bài học lịch sử cho mình.

Một số đặc trưng của xã hội Ucraina:

1 – Nhân dân Ucraina lật đổ được chế độ độc tài là do quân đội tuyên bố trung lập trong khủng hoảng chính trị ở đất nước này. Quân đội Ucraina không phải trung thành với đảng cầm quyền như Việt Nam (được ghi vào hiến pháp 2013) mà quân đội có nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc, bảo vệ nhân dân theo đúng bổn phận của nó.

2- Quốc hội Ucraina là đại diện cho các đảng phái hay đại diện cho các tầng lớp nhân dân. Quốc hội không phải là công cụ của đảng 

'Dân giám sát công quyền là hợp pháp'

Cập nhật: 19:25 GMT - thứ năm, 27 tháng 2, 2014

• Facebook
• Twitter
• Google+
• chia sẻ
• Gửi cho bạn bè

Media Player

Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

Người dân phải ý thức được rằng các cơ quan công quyền phục vụ dân và dân có quyền giám sát độc lập với họ.

Bình luận về vai trò và quyền của các công dân và các tổ chức xã hội dân sự trong việc giám sát và tham gia giám sát quyền lực nhà nước, từ giám sát tham nhũng nhà nước, tham nhũng chức vụ cho tới đánh giá tín nhiệm quan chức của chính quyền, nguyên Viện trưởng Viện Phản biện độc lập IDS, Tiến sỹ Quang A, hôm 27/2/2014 từ Hà Nội, nêu quan điểm:

"Để phòng chống tham nhũng nói riêng và nói chung là giám sát công việc của các cơ quan công quyền, có hai ba biện pháp chính, thứ nhất là bản thân nhà nước, bộ máy nhà nước phải có những quy định và có những cơ chế để giám sát lẫn nhau,

"Rất tiếc ở Việt Nam, vì không có chuyện dân chủ, vì không có rạch ròi giữa các ngành của nhà nước khác nhau, cho nên việc bản thân các cơ quan nhà nước làm nhiệm vụ giám sát lẫn nhau này nó cũng có chứ không phải không, nhưng không được hiệu quả cho lắm,

'Kênh giám sát hợp luật'

"Một kênh thứ hai rất hiệu quả, đó là sự giám sát của nhân dân, mà thường giám sát của nhân dân thông qua một kênh là báo chí, và thông qua kênh khiếu nại, khiếu kiện, góp ý của người dân, những kênh này ở Việt Nam cũng có, nhưng rất đáng tiếc là hệ thống báo chí lẽ ra là hệ thống độc lập, thì đằng này nó là một hệ thống hoàn toàn lệ thuộc vào các cơ quan nhà nước, nó cũng đóng một phần quan trọng trong việc giám sát này chứ không phải là không, nhưng nó chưa đóng vai trò lẽ ra nó phải đóng,

"Và một phần thứ ba là đối với người dân, người dân có thể thông qua bản thân từng cá nhân làm và hiện nay người ta vẫn đang làm như thế, nhưng thường các cá nhân làm không hữu hiệu bằng, không chính xác bằng, hoặc không có căn cứ bằng nếu người dân có thể tụ họp thành những tổ chức mà người ta thường gọi là các tổ chức xã hội dân sự. Và những tổ chức này cũng có vai trò giám sát như thế, có thể nói là giám sát công quyền, nhất là vấn đề tham nhũng, hoặc là vấn đề bổ nhiệm người."

Đã tới lúc dân VN giành quyền giám sát?

Theo BBC

Đã tới lúc các tổ chức dân sự ở Việt Nam đứng ra thực hiện quyền giám sát quyền lực nhà nước độc lập từ giám sát tham nhũng tới đánh giá tín nhiệm, tài sản của quan chức, theo một số ý kiến quan sát từ Việt Nam.

Vai trò này là cần thiết vì việc tự giám sát, đánh giá tham nhũng, tín nhiệm của nhà nước không đạt hiệu quả mặc dù nhà nước đã có một số nỗ lực nhất định và bước đầu khi đưa ra một số quy định về kê khai tài sản và tiếp nhận quà biếu ở quan chức công quyền.

Hôm 27/2/2014, Tiến sỹ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) nói với BBC:

“Cho đến nay tôi nghĩ rằng kết quả mới chỉ là bước đầu và còn rất hạn chế, so với quy chế của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế), họ đã quy định về các mâu thuẫn lợi ích giữa người thừa hành công vụ, và những lợi ích cá nhân của họ và những điều cấm, cũng như là những gì ở Hong Kong hay ở Hàn Quốc người ta đã thực hiện được,”

“Việt Nam là một đất nước độc đảng đã rất lâu và thông tin, truyền thông cũng đã bị Nhà nước kiểm duyệt từ rất lâu, cho nên sự giám sát của xã hội đối với quyền lực của nhà nước, những hoạt động của Chính phủ và Quốc hội hầu như rất hạn chế và có sự tác động rất nhỏ”

Kỹ sư Nguyễn Lân Thắng

“Là những nơi trước kia cũng có tình trạng tham nhũng hết sức nghiêm trọng, nhưng ngày nay đã có giảm bớt nhiều, thể hiện trên bảng điểm của Tổ chức Minh bạch Thế giới, thì tôi nghĩ Việt Nam vẫn cần phải có những nỗ lực nhiều hơn nữa, vấn đề ở đây là đưa ra những quy định, đồng thời phải có những biện pháp để thực thi, và cũng phải có những biện pháp bảo đảm, bảo vệ người tố cáo được pháp luật bảo đảm và không bị trả thù.”

Cũng hôm 27/2, kỹ sư Nguyễn Lân Thắng, một nhà hoạt động trong lĩnh vực xã hội dân sự đưa ra đánh giá về hiệu quả của tự giám sát của Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam với tham nhũng trong lĩnh vực chức vụ và công quyền.

Ông Thắng nói: “Việt Nam là một đất nước độc đảng đã rất lâu và thông tin, truyền thông cũng đã bị Nhà nước kiểm duyệt từ rất lâu, cho nên sự giám sát của xã hội đối với quyền lực của nhà nước, những hoạt động của Chính phủ và Quốc hội hầu như rất hạn chế và có sự tác động rất nhỏ,

“Cho nên sự suy thoái, sự lộng hành trong việc điều hành kinh tế, điều hành đất nước, cũng như những khuyết tật của bộ máy nhà nước không có một đối trọng, không có một giám sát thích đáng; cho nên tất cả những hiện tượng như những cây cầu bị đổ, hay như vừa rồi cây cầu Vĩnh Tuy, người ta phát hiện ra một cây cầu hàng nghìn tỷ (đồng), mà ba trụ bê-tông nứt vỡ, đấy là một trong những biểu hiện của sự xuống cấp ghê gớm của nhà nước này.”

‘Sập cầu và biệt dinh’

Báo chí VN đặt dấu hỏi về nguồn gốc ‘biệt dinh’ và nhiều tài sản, địa ốc của cựu Chánh Thanh tra Trần Văn Truyền.

Việc giám sát độc lập này là quyền được hiến định của các tổ chức dân sự, các cá nhân với tư cách công dân và nhà nước phải có trách nhiệm tạo môi trường pháp lý thuận lợi để các quyền này được thực hiện, theo Tiến sỹ Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Phản biện độc lập IDS đã giải thể.

Qua một số diễn biến gần đây mà dư luận tại Việt Nam đặt dấu hỏi về nguyên nhân đứng sau như với các vụ sập cầu treo ở tỉnh Lai Châu, ‘biệt dinh’ cùng nguồn gốc các tài sản của cựu tránh thanh tra nhà nước Trần Văn Truyền, Tiến sỹ Quang A nêu quan điểm:

“Để phòng chống tham nhũng nói riêng và nói chung là giám sát công việc của các cơ quan công quyền, có hai ba biện pháp chính, thứ nhất là bản thân nhà nước, bộ máy nhà nước phải có những quy định và có những cơ chế để giám sát lẫn nhau,

“Về mặt nguyên tắc, một tổ chức quần chúng, xã hội nào đấy có thể tổ chức việc lấy phiếu tín nhiệm, điều đó hoàn toàn trong khuôn khổ pháp luật hiện nay chưa cấm, nhưng hiện nay chưa có tổ chức nào thực hiện điều đó”

Tiến sỹ Lê Đăng Doanh

“Rất tiếc ở Việt Nam, vì không có chuyện dân chủ, vì không có rạch ròi giữa các ngành của nhà nước khác nhau, cho nên việc bản thân các cơ quan nhà nước làm nhiệm vụ giám sát lẫn nhau này nó cũng có chứ không phải không, nhưng không được hiệu quả cho lắm,

“Một kênh thứ hai rất hiệu quả, đó là sự giám sát của nhân dân, mà thường giám sát của nhân dân thông qua một kênh là báo chí, và thông qua kênh khiếu nại, khiếu kiện, góp ý của người dân, những kênh này ở Việt Nam cũng có, nhưng rất đáng tiếc là hệ thống báo chí lẽ ra là hệ thống độc lập, thì đằng này nó là một hệ thống hoàn toàn lệ thuộc vào các cơ quan nhà nước, nó cũng đóng một phần quan trọng trong việc giám sát này chứ không phải là không, nhưng nó chưa đóng vai trò lẽ ra nó phải đóng,

“Và một phần thứ ba là đối với người dân, người dân có thể thông qua bản thân từng cá nhân làm và hiện nay người ta vẫn đang làm như thế, nhưng thường các cá nhân làm không hữu hiệu bằng, không chính xác bằng, hoặc không có căn cứ bằng nếu người dân có thể tụ họp thành những tổ chức mà người ta thường gọi là các tổ chức xã hội dân sự. Và những tổ chức này cũng có vai trò giám sát như thế, có thể nói là giám sát công quyền, nhất là vấn đề tham nhũng, hoặc là vấn đề bổ nhiệm người.”

‘Không cho thành lập’

Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

Hôm 27/2, Tiến sỹ Lê Đăng Doanh nêu quan điểm với BBC cho rằng Hiến pháp mới đã khẳng định quyền được lập Hội của người dân và về mặt nguyên tắc, các tổ chức trong xã hội công dân có thể thực thi các quyền giám sát công quyền, quan chức.

Lấy ví dụ trong lĩnh vực giám sát công quyền, đánh giá tín nhiệm quan chức, ông nói:

“Về mặt nguyên tắc, một tổ chức quần chúng, xã hội nào đấy có thể tổ chức việc lấy phiếu tín nhiệm, điều đó hoàn toàn trong khuôn khổ pháp luật hiện nay chưa cấm, nhưng hiện nay chưa có tổ chức nào thực hiện điều đó, tôi nghĩ họ có thể từ làm một việc như vậy trên mạng, thì điều ấy có thể có tính khả thi cao hơn vì không phải mất chi phí tổ chức hành chính, không phải có người đi hỏi này kia v.v… và điều đó hoàn toàn có tính khả thi.”

Hai bloggers Trương Duy Nhất (trái) và Phạm Viết Đào đã bị bắt vì vi phạm điều 258 Bộ luật hình sự.

Tuy nhiên, hôm thứ Năm, một luật sư nhân quyền nói với BBC trên thực tế có một khoảng cách giữa có luật và thực thi hoặc đảm bảo các quyền đã được pháp luật công nhận trên thực tế.

Luật sư Trần Thu Nam nói với BBC:

“Thường ở Việt Nam người ta chưa công nhận các tổ chức xã hội, chính trị đâu, họ không công nhận, trừ khi các tổ chức được thành lập hợp pháp ở Việt Nam, mà ở Việt Nam người ta thường không cho họ thành lập,

“Những tổ chức dân sự có tiếng nói liên quan những vấn đề chính trị, liên quan vấn đề quyền lực, ở Việt Nam cho là phản động, cho nên họ không cho người dân thực hiện những quyền như thế, mà họ bắt buộc phải thông qua một cơ quan nào đó hợp pháp, mà nhà nước gọi là hợp pháp,

“Những tổ chức dân sự có tiếng nói liên quan những vấn đề chính trị, liên quan vấn đề quyền lực, ở Việt Nam cho là phản động, cho nên họ không cho người dân thực hiện những quyền như thế, mà họ bắt buộc phải thông qua một cơ quan nào đó hợp pháp, mà nhà nước gọi là hợp pháp”

Luật sư Trần Thu Nam

“Hoặc thông qua hội đồng nhân dân gì đó, họ bắt buộc phải thông qua hội đồng nhân dân, chứ bây giờ lập trang web để đánh giá một vấn đề về tham nhũng với một đại biểu quốc hội nào đó, tôi nghĩ rằng ở Việt Nam sẽ cấm, không cho thành lập và không cho làm những điều đó và họ có thể bị phá ngay những trang web như vậy,

“Những việc như đã nói ở Việt Nam tôi nghĩ chưa thể thực hiện được,” luật sư Nam khẳng định.

‘Quan niệm sai lầm’

Tuy vậy, hôm thứ Năm, Tiến sỹ Quang A cho rằng việc giữ thái độ cho rằng các tổ chức dân sự độc lập là bất hợp pháp là một quan niệm sai lầm.

Ông nói: “Hiện nay coi những tổ chức không được nhà nước cho phép là những tổ chức bất hợp pháp, nhưng đấy là một quan niệm hoàn toàn sai. Tôi nói thí dụ một nhóm nào đó lập ra một hội gọi là “Hội Phòng chống Tham nhũng” có điều lệ, có tôn chỉ, mục đích đường hoàng,

“Tuy nhiên những sự điều tra dư luận của những cá nhân nhất định hoặc là một số tổ chức nhất định cũng có những tác động đến dư luận xã hội và nó cũng tác động đến sự nhìn nhận của chính quyền đối với một số chức danh mà được Quốc hội bầu và phê chuẩn”

Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết

“Người ta tự thành lập và người ta hoạt động vì mục đích đó, thì tôi nghĩ tổ chức đó hoàn toàn hợp pháp, tuy rằng nhà nước có thể không muốn cho người ta thành lập ấy, tổ chức ấy là một tổ chức xã hội dân sự thực sự, họ chưa có tư cách pháp nhân, bởi vì rất đáng tiếc luật pháp hiện hành chưa để cho người ta đăng ký, nhưng mà như thế không có nghĩa là nó hoạt động bất hợp pháp.”

Trước đó, hôm 21/2, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Đại biểu Quốc hội Việt Nam nói với BBC rằng về nguyên tắc, các tổ chức độc lập trong xã hội của người dân, như các tổ chức trong xã hội dân sự có vai trò trong việc tham gia giám sát hoạt động và hiệu quả hoạt động của nhà nước và các quan chức trong bộ máy chính quyền, và điều này không hề phạm pháp.

Khi được hỏi liệu các tổ chức dân sự, giới blogger có thể có những hình thức giám sát công quyền thông qua đánh giá, thăm dò tín nhiệm độc lập hay không, Giáo sư Thuyết nêu quan điểm:

“Trong bất kỳ một xã hội dân chủ nào thì người dân cũng có quyền thể hiện ý kiến của mình bằng nhiều cách, và những việc như thế là không phải vi phạm pháp luật. Nhưng mà chỉ có điều là tính chính xác của những điều tra đó đến đâu và nó có được công nhận hay không thì tôi rất nghi ngờ điều đó,

“Tuy nhiên những sự điều tra dư luận của những cá nhân nhất định hoặc là một số tổ chức nhất định cũng có những tác động đến dư luận xã hội và nó cũng tác động đến sự nhìn nhận của chính quyền đối với một số chức danh mà được Quốc hội bầu và phê chuẩn,” ông Thuyết nói với BBC.

NỔI DẬY NHƯ UKRAINE CHÔN VÙI NỐT CƠ CHẾ CSVN

NỔI DẬY NHƯ UKRAINE

CHÔN VÙI NỐT CƠ CHẾ CSVN

Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN PHÚC LIÊN, Kinh tế

Geneva, 27.02.2014

Web: http://VietTUDAN.net

Đây không phải là bài viết tuyên truyền cho một ngưỡng cho vọng việc sụp đổ Cơ chế CSVN hiện hành, mà là một bài quan sát thực tế cho phép khẳng định với xác tín việc Cơ chế CSVN hiện hành đang tụt dốc xuống hố với hai tốc độ để vỡ tan tành. Tốc độ thứ nhất là chính cái Cơ chế CSVN lỗi thời, mục nát tự mình đang đi xuống dốc. Tốc độ thứ hai là quần chúng chịu đựng không nổi cái Cơ chế bóc lột ấy nên nổi dậy đẩy nó xuống dốc cho mau. Cơ chế xuống hố và vỡ tan tành, không thể vá víu như vá váy đụp gọi là Cải cách mà phải dứt khoát chôn vùi nó đi để xây dựng Thể chế mới cho phát triển lành mạnh và bền vững đời sống Xã hội và Kinh tế Việt Nam.

Chúng tôi trình bầy những điểm sau đây:

=>       Mở đầu: Hình ảnh chiếc xe mục nát đi xuống dốc

=>       TỐC ĐỘ THỨ NHẤT: Chính Cơ chế CSVN tự phá sản không thể cứu vãn

=>       TỐC ĐỘ THỨ HAI:

            Hai Phong trào đấu tranh đã nổi dậy và đang phát triển

Mở đầu:

Hình ảnh chiếc xe mục nát đi xuống dốc

Hãy hình dung một chiếc xe cũ kỹ đang đi đến một cái hố để rơi xuống vỡ nát tan tành. Chiếc xe còn ì ạch chạy, nhưng trên con đường dốc dẫn đến hố mà hai bố thắng của xe đã mòn. Người dân đi đường thấy chiếc xe vướng lối, cản mũi kỳ đà, thậm chí làm thiệt hại cố gắng làm ăn kiếm sống của mọi người, nên hùa nhau đẩy quách nó xuống hố cho mau.

Cơ chế CSVN chủ trương Độc tài Chính trị nắm Độc quyền Kinh tế. Đó là cái nguồn chính yếu tạo Tham nhũng Lãng phí làm phá sản Kinh tế VN hiện nay và gây Bất công xã hội để quần chúng thù hận nổi dậy.

Cơ chế ấy giống như chiếc xe ọp ẹp trên con đường dốc dẫn đến cái hố làm tan vỡ mà đảng CSVN đang tìm đủ mọi biện pháp chống đỡ, nhưng bánh xe đã mòn bố thắng mà Nguyễn Tấn Dũng đang phải dùng gỗ đá can bánh chống cự để nó đừng rơi nhanh xuống hố vỡ tan tành.

CSVN có thể sơn phết lại chiếc xe nhằm đánh lừa dân chúng, nhưng ngày nay, tình trạng Lạm phát lên quá cao, vật giá tăng phi mã động chạm đến chính dạ dầy dân chúng khiến đại đa số dân nghèo không còn tin vào nước sơn bề ngoài nữa, mà nhìn thẳng vào nội dung chiếc xe để thấy sự ọp ẹp của nó.

Chính chiếc xe, với sức nặng trên còn đường dốc mà bố thắng đã mòn, sẽ tự nó đi xuống hố với TỐC ĐỘ THỨ NHẤT. Lạm phát tăng, vật giá nhẩy vọt, đó là lúc bố thắng không còn cản nổi chiếc xe trên đường dốc. Tài xế Nguyễn Tấn Dũng tìm đủ mọi thứ đá, gỗ nhằm can bánh xe để nó không rơi xuống dốc nhanh. Những biện pháp khống chế Lạm pháp không có hiệu lực đối với cái Cơ chế đã làm cho nền Kinh tế đầy nợ nần và thiếu cạnh tranh. Chúng tôi đã viết ba bài liền để cho thấy rằng giải pháp duy nhất là phải DỨT BỎ Cơ chế CSVN hiện hành để đường đi khỏi có những cản trở việc phát triển Kinh tế mà toàn dân đang mong muốn. Dù CSVN tìm đủ mọi cách, như đá, gỗ làm can cản bánh, thì chiếc xe tự nó vẫn lao xuống hố với tốc độ mỗi ngày mỗi nhanh của mình.

Dù có dùng tất cả những phương tiện Truyền thông nhà nước để bịp bợm giống như ca tụng nước sơn bề ngoài, nhưng sự phá sản của Kinh tế đụng đến dạ dầy dân chúng, thì dân chúng không thể tin vào nước sơn bề ngoài nữa mà nhìn thẳng vào lý do bể nát của chiếc xe: Tham nhũng Lãng phí tàn phá Kinh tế, tạo Bất công xã hội làm quần chúng khổ cực.  Dân chúng đã và đang nổi dậy thêm vào tốc độ thứ nhất tự chính Cơ chế CSVN một TỐC ĐỘ THỨ HAI để đẩy nhanh chiếc xe Cơ chế xuống vực thẳm vỡ tan tành.

TỐC ĐỘ THỨ NHẤT:

Chính Cơ chế CSVN tự phá sản không thể cứu vãn

Chúng tôi đã viết rất nhiều và từ mấy năm nay, với cái nhìn lý thuyết cũng như nhận xét thực tiễn, về sự đổ vỡ của nền Kinh tế Tập quyền Chỉ huy của Thế giới Cộng sản và của loại Kinh tế VN Nhà Nước chủ đạo theo định hướng “Xã Hội Chủ Nghĩa“. Những đổ vỡ thất bại Kinh tế này, một mặt, bị Cộng sản bịt miệng Truyền thông để dân chúng không biết tới; một mặt, Cộng sản sử dụng Truyền thông độc quyền của họ để bốc thơm  nước sơn bên ngoài.

Nhưng ngày nay, hậu quả của phá sản Kinh tế động chạm đến Dạ dầy dân chúng, nhất là đại đa số dân nghèo khiến quần chúng khám phá ra chính sự đổ vỡ bất chính của Cơ chế nhà nước.

Vì đã viết nhiều, nên trong bài này, chúng tôi chỉ đề cập đến cái hậu quả hiện hành, đó là tình trạng Lạm phát, vật giá tăng vọt. 

Lạm phát là gì

mà Nhà Nước không bưng bít được ?

Trong Chế độ Bản vị tương đương Hàng hóa, Dịch vụ với đồng Tiền, Lạm phát hiện ra khi so sánh một Lượng Tiền nhất định đối với tương đương Hàng hóa hay Dịch vụ ở hai thời điểm khác nhau. Nếu cùng một Lượng Tiền mà tương đương Hàng hoá hay Dịch vụ ít đi, người ta gọi là Lạm phát hay vật giá tăng. Cũng vậy, nếu cùng một Lượng Hàng hóa hay Dịch vụ mà phải dùng một Lượng Tiền cao hơn mới mua được, người ta gọi là Lạm phát hay vật giá tăng.

Tỉ dụ trong tháng 12.2010, để có mộ tô phở gà, phải có lượng tiền là 2’000 Đồng VN. Ở thời điểm đầu tháng 4.2011 này, muốn có một tô phở gà giống hệt, phải cần lượng tiền là 2’500 Đồng VN. Lạm phát là (500/2000) x 100 = 25% hay vật giá tô phở tăng 25%. Nếu một người chỉ có lượng tiền cố định 2’000 Đồng VN. Tháng 2.2010, người đó ăn được một tô phở gà cho no bụng. Đầu tháng 4.2011, người đó cũng chỉ có 2’000 Đồng VN, họ chỉ ăn được 2/3 tô phở và bụng đói. Đây cũng là Lạm phát, vật giá tăng, nhưng là do tương đương hàng hóa kém đi.

Như vậy Lạm phát đụng đến Dạ dầy dân chúng mà Nhà nước dù xảo trá đến đâu cũng không thể che đậy được. Câu “Dấu đầu hở đuôi “ nói về con chó chẳng hạn. Con chó quay cái Đầu về phía trước để dấu, nhưng lại để hở cái Đuôi với lỗ trôn thối hoắc về phía sau không thể dấu được.

Đâu là những lý do chính yếu

gây Lạm phát ?

Lạm phát, vật giá tăng vọt ở Việt Nam không phải là do hoàn cảnh nhất thời rồi qua đi, nhưng nó bắt nguồn từ chính Cơ chế Kinh tế mang tính cách triền miên. CSVN luôn luôn tìm những lý do nhất thời mang tính cách chung của Thế giới để che dấu những lý do triền miên bắt nguồn từ Cơ chế của mình chủ trương Độc tài Chính trị nắm độc quyền Kinh tế để Tham nhũng Lãng phí phá sản Kinh tế.

Thực vậy, vào những năm 2008, Lạm phát tại Việt Nam nhẩy vọt. Thời ấy, Nhà Nước tránh né những Lý do Lạm phát nội tại mà chỉ tìm đổ lỗi cho những lý do ngoại tại thuộc cuộc Khủng hoảng Tài chánh/Kinh tế chung của Thế giới. Khi đã cố ý tránh né lý do như vậy nhằm giữ danh dự cho Cơ chế, thì những biện pháp chữa trị “ngoài da“, thoa chỗ này, thì bùng chỗ kia.

Ngày nay Lạm phát lại tăng lên gấp bội. Một điều phải lưu ý là Lạm phát tại Việt Nam luôn luôn cao hơn nhiều đối với các quốc gia trong vùng , dù những quốc gia này và Việt Nam cũng sống trong tình trạng chung của Lạm phát.

Theo phân tích của Bản Báo Cáo của Ngân Hàng Thế giới đầu năm 2011, thì "Từ góc độ lịch sử, Việt Nam luôn có tỷ lệ lạm phát cao hơn các nước láng giềng.”

            Chính việc Lạm phát tại Việt Nam “cao hơn các nước láng giềng” và mang tính cách “lịch sử” khiến CSVN không thể chối cãi về cái nguồn chính yếu gây Lạm phát, vật giá tăng vọt là do Cơ chế của mình.

Cái Cơ chế CSVN hiện hành

tạo ra Lạm phát như thế nào ?

Theo định nghĩa về Lạm phát mà chúng tôi vừa trình bầy ở đoạn trên đây, thì đó là sự so sánh tương đương Hàng hóa, Dịch vụ và lượng Tiền ở hai thời điểm khác nhau.  Nói về Hàng hóa, Dịch vụ, đó là phạm vi của những Tập đoàn Kinh tế Nhà nước. Nói về lượng Tiền tệ lưu hành, đó việc Nhà nước độc tài nắm giữ Tiền tệ để phá giá và cung cấp vốn “chùa“ cho những Tập đoàn Kinh tế của đảng. Việc thổi phồng lượng vốn lưu hành còn được tăng cường bằng hệ thống Ngân Hàng Thương mại được ô dù Nhà nước che chở.

Những Tập đoàn Kinh tế Nhà nước

là thủ phạm của Lạm phát

Những Tập đoàn Kinh tế Nhà nước chuyên lo Tham nhũng Lãng phí mà không lo tăng hiệu năng sản xuất, đó là nguyên cớ chính của phá sản Kinh tế và tạo Lạm phát có tính cách “lịch sử” và “cao hơn các nước láng giềng”.

Trong bài Phỏng vấn do Ký giả Mặc Lâm thực hiện, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh đã khẳng định một câu then chốt kết án cả một hệ thống Tập đoàn nhà nước, đó là việc yếu kém hiệu năng của những Tập đoàn này:

“Hiện nay tình trạng chi tiêu kém hiệu quả và đầu tư kém hiệu quả ở Việt Nam là tương đối nghiêm trọng và công luận cũng đã chỉ ra rất là nhiều công trình sau khi vừa mới cắt băng khánh thành xong thì đã hư hỏng và không bảo đảm các tiêu chuẩn như là đã có cam kết”.

Kém hiệu năng có nghĩa là phía Lượng Hàng hóa, Dịch vụ trao đổi giảm xuống. Điều này làm cho Lạm phát, vật giá tăng ngay cả trong trường hợp Lượng Tiền lưu hành không thay đổi.

Cái hiệu năng thuần túy Kinh tế được đo bằng Độ lớn rộng của Biên độ Lợi nhuận (Marges Bénéficiaires) chứ không phải Tổng lượng bán hàng. Trong Thế giới cạnh tranh hiện nay, nhất là Việt Nam đã vào WTO /OMC, việc cạnh tranh ở Thị trường rất xít xao đến nỗi các Công ty tham dự khó lòng tăng giá bán để Tổng lượng bán hàng tăng lên cao. Theo Kinh tế gia Paul SAMUELSON, Giáo sư Kinh tế Havard và Nobel Kinh tế, thì Biên độ Lợi nhuận (Marge Bénéficiare) đi đến triệt tiêu trong lâu dài ở Thị trường cạnh tranh.

Vì vậy, để có thể có được Biên độ Lợi nhuận nới rộng, các Công ty đặt trọng tâm ở việc quản trị Giá thành thấp xuống, chứ không phải ở chỗ tăng Giá bán. Chính vì điểm quan trọng là quản trị Giá thành mà các Tập đoàn quốc doanh có những sai lỗi, yếu kém không thể chữa trị được. Nó thuộc vào Cơ chế CSVN. Những Tập đoàn quốc doanh phạm vào việc quản trị Giá thành yếu kém sau đây:

*          Cơ sở Tập đoàn đồ sộ tốn kém, thiết bị sản xuất quá mức sánh với hàng hóa, dịch vụ cung cấp. Tất cả để lấy cái danh cho Tập đoàn chứ không theo chỉ tiêu Kinh tế. Đây là Chi tiêu cố định (Charges fixes) quá quan trọng sánh với lượng hàng hóa hay dịch vụ sản xuất. Chi tiêu cố định là những Chi tiêu giết chết xí nghiệp (Les Charges fixes sont des charges qui tuent l’Entreprise)

*          Về những Linh kiện và Nguyên vật liệu, thì phần lớn lại nhập cảng từ nước ngoài khiến Giá thành tăng lên cao, và do đó làm giảm Biên độ Lợi nhuận.

*          Lý do quan trọng hơn cả là Tham nhũng và Lãng phí mỗi khi xây Cơ sở hay mua thiết bị, mua những Linh kiện hay Nguyên vật liệu. Những người trách nhiệm Tập đoàn nhằm có những mua bán để Tham nhũng và Lãng phí. Đây là việc dễ dãi có vốn và không bị kiểm soát gắt gao từ Nhà Nước vì cùng đảng bao che cho nhau, hay chia phần tham nhũng, lãng phí cho nhau.

Những lý do thiếu hiệu năng trong quản trị chi tiêu không những làm tăng Lạm phát, mà còn đang dẫn nền Kinh tế quốc doanh đến phá sản như tình trạng hiện nay.

Nhà Nước độc tài nắm Tiền tệ để phá giá

và thổi phồng lượng Tiền làm tăng Lạm phát

Nhà Nước dễ dãi và dồn Tiền quá nhiều vào lưu hành qua những Tập đoàn quốc doanh khiến lượng vốn lưu hành tăng lên gấp bội. Việc tăng này, theo Công thức của FISCHER, tất nhiên làm tăng Lạm phát về phía Tiền bạc.

Cũng trong bài Phỏng vấn do Ký giả Mặc Lâm thực hiện, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh thẳng thắn xác nhận cái lỗi của Nhà Nước :

« Đương nhiên lạm phát trước hết là sản phẩm của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, bởi vì so với các nước trong khu vực thì lạm phát của Việt Nam cao nhất và cái cung tín dụng, cung tiền của Việt Nam cũng là cao nhất, và bội chi ngân sách của Việt Nam cũng là cao nhất, vì vậy cho nên muốn giảm lạm phát thì trước hết phải giảm cung tiền và cung tín dụng. »

Trong Bản Phúc Trình của Ngân Hàng Thế Giới đầu năm 2011, bản Phúc trình phê bình Đầu tư của Nhà Nước quá lớn cho những Tập đoàn quốc doanh mà hiệu quả lại rất yếu kém :

« Đầu tư Công: Số lượng và hiệu quả đầu tư công có ảnh hưởng quan trọng đến hiệu quả đầu tư chung của nền kinh tế Việt Nam. Vốn đầu tư công đến từ nguồn ngân sách, doanh nghiệp nhà nước (DNNN), tín dụng và các nguồn khác, trong đó, hai nguồn đầu tiên chiếm tới 3/4 tổng số đầu tư công. Biểu đồ dưới đây cho thấy đầu tư công không ngừng gia tăng, chỉ giảm vào năm 2008 nhằm khống chế lạm phát bộc phát mạnh. Do khối lượng đầu tư công chiếm tới 49% trên tổng số đầu tư giai đoạn 1995-2008 và hệ số ICOR của khu vực công cao gấp rưỡi hệ số ICOR chung của nền kinh tế, hiệu quả đầu tư của khu vực công đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến NLCT của nền kinh tế Việt Nam (NLCT  p.40). »   

Về phương diện thổi phồng số vốn cho vào Lưu hành khiến Lạm phát tăng vọt, chúng tôi muốn chú thích đến hai lãnh vực rất nguy hiểm cho nền Kinh tế :

*          Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, dưới quyền độc tài Chính trị ra lệnh, đã phá giá đồng Tiền VN nhiều lần. Chính việc phá giá này trực tiếp giảm giá trị Tiền tệ và tất nhiên trực tiếp gây Lạm phát.

Về phương diện Nhà Nước độc tài ra lệnh cho phá giá Tiền tệ để xẩy ra Lạm phát phi mã, chúng tôi luôn luôn trích lời của Giáo sư Florin AFTALION đã quá kinh nghiệm với những chính quyền tại các nước đang phát triển, nhất là những chế độ độc tài:

”... dans les pays en développement le controle de la création monétaire est le plus souvent entre les mains du pouvoir politique, et non de banques centrales indépendantes. L’inflation est un moyen de fiancement très commode. Elle est apprécìee par les hommes politiques dans la mesure òu elle permet à court terme d’accorder les hausses de salaires et des subventions, de mettre de l’huile dans les rouages.” (LE MONDE Mercredi 31.10.2007, page 2)

(... tại những nước đang phát triển, việc kiểm soát phát hành tiền tệ thường nằm trong tay của quyền lực chính trị, và không ở những ngân hàng trung ương độc lập. Lạm phát là một cách thế tài trợ rất thuận tiện. Nó được ưa chuộng bởi những người làm chính trị ở phương diện nó cho phép trong ngắn hạn tăng lương và trợ cấp các Công ty, cho phép bỏ dầu vào guồng máy.)

Mới đây, Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam thông báo về những loại Tiền giả tràn vào Việt Nam. Việc thông báo này có thể là Nhà Nước mào đầu trước để biện minh trước dân chúng về một quyết định «đổi Tiền«  để ăn cướp nữa. Theo tin tư nhân mà chúng tôi nhận được, thì việc «đổi Tiền«  sẽ xẩy ra vào tháng 9 tới này.

Hệ thống Ngân Hàng Thương mại làm tăng Lạm phát

bằng phát hành Tiền khả thể (Monnaie virtuelle)

Tiền Giấy công khai (Billet de Banque officiel) do Ngân Hàng Trung ương trách nhiệm phát hành. Nhưng khi một Ngân Hàng Thương mại giữ Cash Deposit tới mức 20% chẳng hạn, thì Ngân Hàng này có thể phát hành những Phương tiện thanh toán tới mức 100%, rồi tìm Chiết khấu, sau đó lại Phát hành tiếp. Tiến trình Phát hành này để các Công ty sử dụng tất nhiên thổi phồng lên Lượng Tiền lưu hành. Đó là nguồn quan trọng của tình trạng Lạm phát phi mã và tạo ra Khủng hoảng Tài chánh.

Chúng ta có những tỉ dụ cụ thể như hệ thống Ngân Hàng cho vay lỏng lẻo và thổi phồng Tín dụng. Đó là tỉ dụ hệ thống Ngân Hàng tại Á châu thời Khủng hoảng Tài chánh năm 1997 mà Bà Francoise NICOLAS đã phân thích và Quỹ Tiền tệ Quốc tế khi phải can thiệp đã buộc những Quốc gia nhận hỗ trộ phải cải tổ lại hệ thống Ngân Ngân cho xít xao.      Một tỉ dụ gần đây nhất, đó là tỉ dụ của hệ thống Ngân Hàng Mỹ đã phát hành và cho ra những Subprime Mortgage Credits tạo Khủng hoảng Tài chánh năm 2008.

Tiền khả thể (Monnaie virtuelle) là Tín dụng thuộc về tương lai. Những Letters of Credit, Bank Guarantees, Standby Letters of Credit, Promissory Notes là những Phương tiện thanh trả như Tiền, nhưng chưa hiện thực. Giá trị của nó còn nằm trong khả thể, nghĩa là thuộc về hoạt động Kinh tế, Thương mại tương lai để cho những Giấy Ngân Hàng ấy giá trị hiện thực. Nhưng tương lai là bấp bênh.

Nhiều Ngân Hàng còn sử dụng ngay những Leased Bank Guarantee, chỉ cần thuê một Bank Guarantee với Tiền thuê 15-20% của Face Value để làm Collateral mà đi vay vốn.

Tất cả những Giấy tờ Ngân Hàng này tạo nên một Bank Documents Market mà người ta có thể mua bán, cho thuê với nhau. Chúng ta ở một Thị trường của Tiền khả thể làm phồng lên Lượng Tiền lưu hành khiến Lạm phát tăng vọt. 

Chính Nhà Nước đã phải xác nhận rằng nhiều những Tập đoàn Kinh tế Nhà Nước đã không chú trọng đến việc sản xuất Hàng hóa và Dịch vụ, mà đi hoạt động Ngân Hàng và Tài chánh, mua bán ở Thị trường Chứng khoán để thu tiền cho mau. Hoạt động về nghiệp vụ Ngân Hàng, Tài chánh và Chứng khóa của những Tập đoàn này (con cháu hay người của đảng) đã được ô dù Nhà Nước che chở.

Tình trạng bại hoại của Kinh tế mà chúng tôi ví như chiếc xe ọp ẹp đang đi đường dốc xuống hố không những chỉ để lộ tỏ tường cho dân chúng thấy Lạm phát, vật giá tăng vọt, như chúng tôi phân tích dài trên đây về những lý do, mà dân chúng, từ vụ Vinashin, đang nhìn thấy những nợ nần của những Tập đoàn quốc doanh khiến nước ngoài hạ thấp hẳn tin tưởng vào Khinh tế VN để cho Tín dụng.

Hai khẳng định về

việc sụp đổ của Cơ chế

Trên đây là những phân tích của chúng tôi về TỐC ĐỘ THỨ NHẤT đang đẩy Cơ chế CSVN xuống hố để vỡ tan tành. Chúng tôi muốn lấy những dự đoán của Oâng Mikhail GORBATCHEV và Bà Hilary CLINTON nói về sự sụp đổ của những Cơ chế như vậy.

Mikhail GORBATCHEV nhìn trước tình trạng phá sản của Kinh tế Tập quyền Chỉ huy sẽ đi đến hố phá sản, nên đã muốn níu nó lại bằng một số Cải cách Perestroika. Những Cải cách này phải đi theo hướng Dân chủ hóa Kinh tế thì mới cứu vãn được chiếc xe Kinh tế đang trên đường tụt hố.  Trong bài Diễn văn ngày 25.06.1987, nghĩa là gần ngày tan rã Khối Liên xô, Oâng đã đưa ra 5 điểm chính của Perestroika:

1)         Nhà Nước phải cho những chủ xí nghiệp khả năng định giá hàng bán và trả lương thợ theo với hiệu quả làm việc.

2)         Phải cho những Địa phương một quyền tự quản trị chứ không nhất thiết Trung ương hoàn toàn chỉ huy.

3)         Cải cách theo hướng tản quyền về định giá, về tiền tệ và về tín dụng

4)         Áp dụng những phương pháp khoa học trực tiếp vào sản xuất để cải thiện phẩm chất hàng hóa

5)         Lấy quản trị theo tiêu chuẩn Kinh tế thay cho quản trị đặt nặng vào Hành chánh          (Trích và dịch theo cuốn MIKHAIL S.GORBATCHEV, Biographie Intime, par David KINGS, Editions Michel Lafon 1988, trang 229)

Perestroika là những biện pháp Cải cách tìm gỗ đá cản chiếc xe đã hư nát trên đường xuống dốc. Nhưng những gỗ đá đó không cản nổi. Tự chiếc xe vẫn tụt mỗi ngày một nhanh xuống hố. Oâng GORBATCHEV đã hô hào quá muộn lúc chiếc xe đã mục nát quá nhiều.

Năm 1989, dân chúng đứng lên đẩy thêm chiếc xe để nó xuống dốc mau hơn. Khối Liên xô tan vỡ bởi tự nó đi xuống hố bằng tốc độ riêng của nó tăng cấp số. Dân chúng chung sức cùng đẩy chiếc xe xuống hố cho mau. Tốc độc đi xuống hố của chiếc xe đến từ hai nguồn: TỰ CHIẾC XE và TỪ DÂN CHÚNG ĐẨY.

Trả lời Phỏng vấn của Jeffrey GOLDBERG, Ngoại trưởng Hilary CLINTON nói về viễn tượng sụp đổ của Trung quốc như một Định mệnh:

“Chế độ của Trung Quốc chắc chắn sẽ sụp đổ, các nhà lãnh đạo Trung Quốc giờ đây đang làm “những việc vô ích như những gã hề”

Câu nói này áp dụng cho Cơ chế CSVN lại càng đúng hơn.

TỐC ĐỘ THỨ HAI:

Dan NỔI DẬY như trường hơpï Ukraine

Việc nổi dậy hay viễn tượng nổi dậy tại Quốc nội mỗi ngày mỗi tăng. Hãy so sánh phản ứng của dân chúng đối CSVN cách đây hai năm và hiện nay thì nhận thấy sự tăng cường công khai phản đối của dân đã tăng cường theo cấp số nhân ! Việc nổi dậy nà không phải là từ phía quần chúng, mà ngay từ chính trong đảng CSVN. Đến một ngày cuộc NỔI DẬY như trường hợp Ukraine xẩy ra tại Việt Nam sẽ chôn vùi trọn Cơ chế CSVN. Những lãnh đạo CSVN tham nhũng không thể chạy thoát. Hãy nhìn số phận Viktor Inoukovitch !

Xin nhắc lại hình ảnh chiếc xe ọp ẹp trên con đường dốc dẫn đến cái hố tan vỡ :

Hãy hình dung một chiếc xe cũ kỹ đang đi đến một cái hố để rơi xuống vỡ nát tan tành. Chiếc xe còn ì ạch chạy, nhưng trên con đường dốc dẫn đến hố mà hai bố thắng của xe đã mòn. Người dân đi đường thấy chiếc xe vướng lối, cản mũi kỳ đà, thậm chí làm thiệt hại cố gắng làm ăn kiếm sống của mọi người, nên hùa nhau đẩy quách nó xuống hố cho mau.

Chiếc xe ấy chính là cái Cơ chế CSVN hiện hành. Tự nó đang tuột xuống dốc mà không thể cứu vãn. Đó là TỐC ĐỘ THỨ NHẤT đẩy xe xuống hố tự hủy diệt.

Quần chúng phải chịu Bất công về Kinh tế cũng như về Xã hội do cái Cơ chế ấy, nên NỔI DẬY đẩy chiếc xe, với TỐC ĐỘ THỨ HAI, cho mau xuống hố để Đất Nước và Xã Hội được phát triển lành mạnh và bền vững trong CÔNG LÝ và SỰ THẬT để có HÒA BÌNH và THỊNH VƯỢNG.

Giáo sư Tiến sĩ NGUYỄN PHÚC LIÊN, Kinh tế

Geneva, 27.02.2014

Web: http://VietTUDAN.net