'Từ vụ tự thiêu nghĩ tới luật biểu tình'

Hoàng Xuân

Nhà báo tự do, gửi cho BBC từ Sài Gòn

Cập nhật: 08:41 GMT - thứ bảy, 24 tháng 5, 2014

• Facebook
• Twitter
• Google+
• chia sẻ
• Gửi cho bạn bè
• In trang này

Nhà chức trách nói vụ tự thiêu có động cơ 'cá nhân' nhưng cũng 'chống Trung Quốc'.

Vụ việc một phụ nữ tự thiêu trước cổng Dinh Thống Nhất (hay Dinh Độc lập trước 1975) ở Quận I, TP Hồ Chí Minh, vào buổi sáng 23/5/2014 khiến dư luận trong nước bất ngờ và bối rối.

Ông Lê Trương Hải Hiếu, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Quận này trong cuộc họp báo chiều cùng ngày nói người phụ nữ 63 tuổi này để lại thư tuyệt mệnh và nhiều biểu ngữ xung quanh, cho biết bà tự thiêu do 'cuộc sống riêng bế tắc' đồng thời để 'phản đối việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan' vào khu đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Các bài liên quan

• Có người tự thiêu trước Dinh Thống nhất - BBC Vietnamese - Việt Nam
• 'Luật Biểu tình lùi đến sau 2015'
• Biểu tình chống TQ trong và ngoài nước

			Có người tự thiêu trước Dinh Thống nhất - BBC Vietname... Một Phật tử Việt Nam 'tự thiêu phản đối Trung Quốc' trước Dinh Thống nhất sớm 23/5, theo các nguồn tin trong và ngoài nước.
			View on www.bbc.co.uk	Preview by Yahoo

Chủ đề liên quan

• Diễn đàn,
• Nhân quyền

Những vụ việc đem lại 'cảm xúc cực điểm' như tự thiêu là vô cùng hiếm hoi và thường bắt nguồn từ các lý do cá nhân. Nhưng có lẽ sau vụ tự thiêu nổi tiếng của Hòa thượng Thích Quảng Đức cách đây 51 năm, nay mới lại có một vụ tự thiêu thứ hai vì lý do chính trị như vụ này.

Và dư luận bàng hoàng, lo lắng.

Lo lắng ở chỗ, phản ứng quá mãnh liệt và cực đoan của người phụ nữ trên liệu có gợi ý cho ai đó học theo?

"Những diễn biến cả như ý và bất như ý trong hai tuần qua tại Việt Nam, nhất là từ vụ tự thiêu của người phụ nữ phật tử, tức là sinh mạng thường dân bị mất đi, dường như đã minh chứng một điều: Việt Nam cần ngay và thực thi Luật biểu tình gấp"

Đặc biệt khi trong tuần qua, chính quyền hết sức dè dặt với các cuộc biểu tình của người dân.

Ngoại trừ các buổi mít tinh trong phòng họp kín do các ban ngành đoàn thể tổ chức thì các hoạt động biểu tình đều được khuyến cáo không tham gia, các cán bộ phường đến tận nhà người dân khuyên can, và lực lượng an ninh làm hết sức để giải tán tụ tập đông người?

Lo lắng ở chỗ nếu việc biểu tình ôn hòa bày tỏ lòng yêu nước cũng không được phép thì nhiệt tình bị ngăn lại ấy có giống một nồi súp de không? Khi áp suất lên quá ngưỡng, liệu nó có phá vỡ theo các hướng không mong muốn? Làm gì để tháo "ngòi nổ" cực đoan và tạo điều kiện để đám đông nhân dân xả xú-páp đúng hướng?

Những diễn biến cả như ý và bất như ý trong hai tuần qua tại Việt Nam, nhất là từ vụ tự thiêu của người phụ nữ phật tử, tức là sinh mạng thường dân bị mất đi, dường như đã minh chứng một điều: Việt Nam cần ngay và thực thi Luật biểu tình gấp.

Ba cuộc biểu tình, ba thái độ

Các cuộc biểu tình ngày 10 và 11/5/2014 ở Sài Gòn đã không gặp nhiều 'trở ngại'.

Chỉ trong một tuần, thái độ của Nhà nước với các cuộc biểu tình chống giàn khoan trái phép của Trung Quốc thay đổi đến chóng mặt khiến người dân hoang mang.

Còn nhớ, buổi sáng ngày 10/5, tôi đi biểu tình. Cuộc biểu tình này chỉ có trên dưới 200 người tham gia trước lãnh sự quán Trung Quốc tại TP HCM. Lực lượng công an và an ninh mắt nhắm mắt mở: ban đầu chúng tôi bị thu biểu ngữ nhưng sau đó tương đối thoải mái. Biểu ngữ được in lại, phân phát công khai, chúng tôi tuần hành hô đả đảo Trung Quốc xâm lược v.v... An ninh và công an không cho phép đứng yên một chỗ nhưng chỉ cần xê dịch vài chục bước rồi quay lại chỗ cũ là được.

Sáng hôm sau thì cuộc biểu tình tuần hành lớn gấp bội, với cả năm bảy ngàn người tham gia diễn ra trên khắp các đường phố trung tâm TP HCM. Lần này đoàn biểu tình không được tiếp cận Lãnh sự quán Trung Quốc nữa với lý do đảm bảo an ninh, ngoài khu vực này thì hoàn toàn được cổ vũ. Cảnh sát chờ sẵn ở các ngã tư, yên lặng dẹp đường cho đoàn đi yên ổn. Vài thái độ, lời nói nóng nảy của người dân được giải thích với nụ cười. Báo chí tự do tác nghiệp, say sưa tường thuật và cập nhật liên tục, tưng bừng các dòng tít lớn. Một ngày rưỡi sau, đài truyền hình quốc gia, dù là đơn vị truyền thông đưa tin chậm nhất, cũng nói về cuộc biểu tình với thái độ tích cực.

"Lực lượng công an và an ninh mắt nhắm mắt mở: ban đầu chúng tôi bị thu biểu ngữ nhưng sau đó tương đối thoải mái. Biểu ngữ được in lại, phân phát công khai, chúng tôi tuần hành hô đả đảo Trung Quốc xâm lược v.v... An ninh và công an không cho phép đứng yên một chỗ nhưng chỉ cần xê dịch vài chục bước rồi quay lại chỗ cũ là được"

Cuộc biểu tình lớn diễn ra suốt 4 tiếng đồng hồ ngay giữa trung tâm thành phố lớn nhất nước, hoàn toàn ôn hòa, không có bất cứ sự cố đáng tiếc nào

Cuộc 'bạo động' không được ra tay xử lý kịp thời ở nhiều tỉnh đã xảy ra ngay sau cuộc biểu tình hôm Chủ nhật 11/5.

Trải nghiệm khủng khiếp đó khiến nhiều người sợ từ biểu tình. Họ kêu gọi nhau không ra đường vào Chủ nhật 18/5.

Chỉ còn một nhóm vài trăm người vẫn tụ lại tại trung tâm Sài Gòn, nhưng lực lượng công an, an ninh và cả những người mặc thường phục dán một mẩu giấy vuông màu xanh, to bằng quân cờ trên ngực áo kiên quyết giải tán toàn bộ.

Bản thân tôi được đến 6 người thay nhau mời và đẩy đi khỏi khu vực lãnh sự quán Trung Quốc, do tôi không đồng ý nghe mệnh lệnh từ những người cũng mặc thường phục giống mình chứ không mặc sắc phục.

Có những người trong đoàn biểu tình tự nhiên xông vào đấm túi bụi người khác. Có người bị một đầu là cảnh sát, một đầu là một người mặc thường phục, túm tay chân khiêng đi. Một nhà báo của báo Thanh Niên mô tả trên facebook cá nhân: Mọi người bị xúc hết vào ba chiếc xe buýt lớn chở đi. Cuộc biểu tình ôn hòa diễn ra trong 15 phút.

Và người dân hoang mang

Một số cuộc biểu tình ngày 18/5 đã bị các lực lượng an ninh VN ngăn chặn.

Sau cuộc bạo loạn, thái độ chung dễ thấy là nhiều nhà báo, trí thức trong nước cũng đánh đồng biểu tình với bạo loạn, đánh đồng việc kêu gọi phản đối hành vi xâm lược của nhà cầm quyền Trung Quốc với phản đối người dân và doanh nghiệp Trung Quốc đang làm ăn ở Việt Nam. Nhiều người thậm chí kêu gọi tẩy chay biểu tình, nghĩa là tẩy chay một quyền được Hiến định của người dân!

Một số người nhìn các nhân sĩ, trí thức đã tổ chức cuộc biểu tình không thành công trước Nhà hát Thành phố hôm 11/5 như những nhân vật hết thời và yếu ớt, bị đem ra làm trò cười.

Một số khác hoang mang không biết sau này có nên tham gia biểu tình không.

Hành vi tấn công bất ngờ và công khai nhắm vào người thanh niên giơ biểu ngữ (mà clip phản ánh đã tràn lan trên mạng internet) khiến nhiều người đâm ra nghi ngờ người đi cạnh mình.

"Ở một góc khác, người dân nhìn công an và lực lượng an ninh, đã đồng hành với họ trước đó, như một lực lượng "trở mặt", "công cụ mù quáng cho chính quyền" và luôn đối kháng với nhân dân. Công an thì nhìn người dân đi biểu tình như một đám gây rối nguy hiểm"

Thực sự họ là ai? Tại sao họ dám công nhiên đánh người? Mình có gặp rắc rối khi biểu tình yêu nước không? Có bị ai đó lợi dụng không?

Ở một góc khác, người dân nhìn công an và lực lượng an ninh, đã đồng hành với họ trước đó, như một lực lượng "trở mặt", "công cụ mù quáng cho chính quyền" và luôn đối kháng với nhân dân. Công an thì nhìn người dân đi biểu tình như một đám gây rối nguy hiểm.

Báo chí nước ngoài hoang mang khi liên tiếp chứng kiến những biểu hiện trái ngược ở Việt Nam trong vòng chỉ một tuần. Rút cục, thông điệp của nhà nước và người dân Việt Nam là gì đây?

Tất cả những phản ứng cực đoan và phiến diện như trên chỉ khiến cho lòng người dân càng phân rã. Sự hòa hợp quý giá vừa mới nảy mầm mong manh đã nhanh chóng bị vùi lấp.

Thế nào là biểu tình đúng pháp luật?

Tác giả hỏi thế nào là biểu tình trái phép và đúng phép khi VN chưa ra Luật biểu tình?

Trong những bài báo đầu tiên sau ngày 10/5, từ biểu tình không được nhắc đến. Báo chí dùng cách nói giảm "xuống đường tuần hành". Có lẽ trước nay, "biểu tình" ở Việt Nam được mặc định là chống chính quyền (!) nên đã trở thành một từ ngữ "nhạy cảm". Nhưng sau cuộc bạo loạn thì từ biểu tình được sử dụng thường xuyên trong chỉ thị ngày 17/5 của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Ông kêu gọi "người dân không tham gia biểu tình trái pháp luật" và "xử lý nghiêm khắc những hành vi tuyên truyền kích động".

Chỉ thị này đúng đắn để đảm bảo quyền biểu tình đúng pháp luật. Nhưng, như thế nào là mới là biểu tình đúng pháp luật? Cuộc biểu tình nhỏ ngày 18/5 theo quan sát của nhiều nhà báo là ôn hòa, tại sao đã không được cổ vũ?

Nhìn sang các cuộc biểu tình của người Việt ở các nước Đức, Pháp, Mỹ, Hungary, Phillipines, Nhật Bản... liên tiếp gần đây, chúng đều diễn ra rất mãnh liệt nhưng vẫn ôn hòa và được người dân sở tại quan tâm. Vậy người trong nước rút ra bài học gì?

"Cho đến nay, trên các diễn đàn công khai từ Quốc hội cho đến mạng xã hội, sự lo sợ về dân trí (thấp?) và ý thức (kém, dễ bị lôi kéo?) của người dân... đã và đang được xem là cản trở lớn nhất cho việc ra đời Luật biểu tình. Vì thế mà dự luật này, tuy đã được cân nhắc trong hai, ba năm qua, ít nhất vẫn còn phải chờ đến hết năm nay, nếu sẽ không còn phải chờ thêm nữa."

Theo tôi đó là bài học tổ chức và tuân thủ pháp luật. Các cuộc biểu tình được thông báo với chính quyền về ngày giờ, địa điểm, mục đích, nội dung, ban tổ chức, các hoạt động sẽ diễn ra như đọc bài phát biểu, bấm chuông đại sứ quán Trung Quốc để trao thư phản đối (dĩ nhiên họ không ra nhưng đây là hành động chính thức tại Hungary), phát tán tài liệu... đều được thông báo công khai.

Cảnh sát "có trách nhiệm đảm bảo cuộc biểu tình được suôn sẻ" như lời một cảnh sát Úc chia sẻ với một người tham gia biểu tình ở Sydney. Nói nôm na, nó không bị quy buộc "biểu tình lén" như ở Việt Nam. Các mầm mống manh động đã có phương án đối phó. Lực lượng an ninh không đối kháng với người biểu tình mà là chỗ dựa tin cậy của họ.

Chỉ thị ngày 17/5 không cấm 'biểu tình đúng pháp luật'. Tuy nhiên, không thể điều hành mọi thứ bằng chỉ thị, nhất là trong một đất nước hòa bình và đang phát triển.

Tôi nghĩ đã đến lúc Việt Nam nhất định phải có Luật biểu tình. Và Luật biểu tình sẽ là chiếc khiên bảo vệ quyền dân chủ được Hiến định của người dân

Cho đến nay, trên các diễn đàn công khai từ Quốc hội cho đến mạng xã hội, sự lo sợ về dân trí (thấp?) và ý thức (kém, dễ bị lôi kéo?) của người dân, một lề lối nhận thức và tư duy lâu nay không rõ có phải là định kiến không, đã và đang được xem là cản trở lớn nhất cho việc ra đời Luật biểu tình. Vì thế mà dự luật này, tuy đã được cân nhắc trong hai, ba năm qua, ít nhất vẫn còn phải chờ đến hết năm nay, nếu sẽ không còn phải chờ thêm nữa.

'Tôi không tin như thế'

Một trong các di bút của người phụ nữ tự thiêu trước cửa Dinh Thống nhất.

Song, có thực là dân trí Việt Nam thấp đến nỗi không thể thực hiện được một quyền dân chủ được Hiến định hay không? Có thực là ý thức của tuyệt đại đa số người dân Việt Nam non yếu đến nỗi dễ bị lôi kéo vào những âm mưu gây hại cho đất nước? Tôi không tin như thế.

Cách đây 68 năm, ngay trong Lời nói đầu, Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào tháng 11/1946 đã khẳng định nguyên tắc đảm bảo quyền tự do dân chủ của người dân. Trong Điều thứ 10 ghi rõ: "Công dân Việt Nam có quyền tự do tổ chức và hội họp."

Như thế biểu tình cũng có nghĩa là bình đẳng như hội họp.

13 năm sau, trong Hiến pháp 1959, quyền biểu tình được nhắc lại rõ hơn trong điều 25: "Công dân nước Việt Nam dân chủ cộng hoà có các quyền tự do ngôn luận, báo chí, hội họp, lập hội và biểu tình. Nhà nước bảo đảm những điều kiện vật chất cần thiết để công dân được hưởng các quyền đó."

"Và thực vậy, hôm nay từ vụ tự thiêu trước cửa Dinh Thống nhất, thiển nghĩ chúng ta càng xác quyết rằng đã đến lúc Việt Nam phải nhanh chóng cho ra đời Luật Biểu tình, mà không thể chậm trễ hơn."

70 năm trước, quyền biểu tình của người dân đã được các bản hiến pháp đầu tiên trân trọng như vậy đấy. Chẳng lẽ gần 70 năm sau, dân trí và nhận thức của người dân Việt Nam lại tụt hậu?

Hôm nay, người dân muốn biểu tình phản đối hành vi ngang ngược của nhà cầm quyền Trung Quốc. Rộng hơn, người dân cần được trực tiếp bày tỏ sự đồng tình hay không đồng tình với các chính sách cụ thể của nhà nước, trong hành lang pháp lý.

Về mặt tâm lý, đó là một nút xả an toàn cho những bất đồng tất yếu luôn có để nó không bị nén thành phản ứng tiêu cực, đồng thời giúp chính quyền nhìn ra những khuyết điểm trong quản lý điều hành để sửa chữa. Điều đó rõ ràng chỉ mang lại lợi ích cho đất nước.

Những hành vi quá khích, manh động bất cứ khi nào và ở đâu cũng có thể xuất hiện, ở trên cả thế giới này, chứ không riêng ở Việt Nam. Thế nhưng nếu chúng ta có luật, nhà nước sẽ có cơ sở chắc chắn để ngăn chặn chúng.

Và tôi nghĩ một xã hội ngày càng phát triển thì không thể khỏa lấp các quyền dân chủ ấy của người dân với những lý do được cho là thiếu cơ sở và phiến diện.

Và thực vậy, hôm nay từ vụ tự thiêu trước cửa Dinh Thống nhất, thiển nghĩ chúng ta càng xác quyết rằng đã đến lúc Việt Nam phải nhanh chóng cho ra đời Luật Biểu tình, mà không thể chậm trễ hơn.

Bài viết phản ánh quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, một nhà báo tự do đang sinh sống ở Sài Gòn, Việt Nam.

VC khi nào thay đỗi lá cờ thì mới có ý nghĩa thực sự chóng tàu.

Việt Nam chính thức tuyên bố công hàm Phạm Văn Đồng là vô giá trị

Thanh Phương RFI

Sau nhiều năm im lặng, mãi đến những năm gần đây, chính quyền Việt Nam mới lên tiếng giải thích về công hàm Phạm Văn Đồng năm 1958, nhưng lần đầu tiên, Hà Nội vừa chính thức tuyên bố công hàm đó là vô giá trị, tức là không hề công nhận chủ quyền của Trung Quốc trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Công hàm Phạm Văn Đồng, mà nhiều người gọi là « công hàm bán nước », đã được đưa ra trong bối cảnh như thế nào ? Ngày 04/09/1958, Thủ tướng Chu Ân Lai đã tuyên bố với quốc tế quyết định của chính phủ Trung Quốc về hải phận 12 hải lý kể từ đất liền của Trung Quốc và các đảo ngoài khơi, bao gồm hai quần đảo Tây Sa và Nam Sa (tức quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa của Việt Nam). 

Sau đó, ngày 14/09/1958, Thủ tướng Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa Phạm Văn Đồng đã gởi cho Thủ tướng Chu Ân Lai bức công hàm ghi rõ: “Chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ghi nhận và tán thành” tuyên bố nói trên của chính phủ Trung Quốc và “sẽ chỉ thị cho các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm triệt để tôn trọng hải phận 12 hải lý của Trung Quốc”. 

Từ đó cho đến nay, đối với Bắc Kinh, bức công hàm nói trên của Thủ tướng Việt Nam là đồng nghĩa với việc Hà Nội thừa nhận chủ quyền của Trung Quốc trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. 

Thật ra, từ lâu, nhiều chuyên gia đã phân tích rõ là công hàm Phạm Văn Đồng chẳng có giá trị nào về mặt pháp lý trên vấn đề chủ quyền Hoàng Sa-Trường Sa, bởi một lý do đơn giản là hai quần đảo này vào thời đó thuộc quyền kiểm soát của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa. 

Trong bài báo ngày 20/07/2011, tờ Đại Đoàn Kết cũng đã công nhận rằng vào thời điểm năm 1958, Hoàng Sa và Trường Sa “tạm thời thuộc quyền quản lý của chính phủ Việt Nam Cộng Hòa” và chính phủ này “đã liên tục thực thi” chủ quyền trên hai quần đảo đó và đặc biệt đã quyết liệt chống trả sự xâm lược của Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa năm 1974. Hơn nữa, vào thời điểm đó, chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa không có nghĩa vụ và quyền hạn hành xử chủ quyền trên hai quần đảo này. 

Nhưng đó chỉ mới là ý kiến của một tờ báo chính thức, được đăng tải vào lúc đó để xoa dịu dư luận, không chỉ đang phẫn nộ về những hành động ngang ngược của Trung Quốc trên Biển Đông, mà còn rất bất bình trước hành động đàn áp người biểu tình phản đối Trung Quốc. Nay, trong bối cảnh Trung Quốc đưa giàn khoan vào vùng biển của Việt Nam, lần đầu tiên chính phủ Hà Nội chính thức tuyên bố công hàm đó là không hề công nhận chủ quyền của Trung Quốc trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. 

Trong cuộc họp báo quốc tế hôm qua, 23/05/2014 ( lần thứ ba kể từ đầu vụ giàn khoan HD-981 ), phó chủ nhiệm Ủy ban Biên giới Quốc gia Trần Duy Hải đã nhắc lại lập luận rằng công hàm ( mà ông gọi là công thư ) Phạm Văn Đồng không đề cập đến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, bởi lẽ hai quần đảo này lúc đó nằm dưới vĩ tuyến 17 và thuộc quyền quản lý của Việt Nam Cộng Hòa, được Pháp giao lại vào năm 1956, phù hợp với Hiệp định Genève 1954, mà Trung Quốc có tham gia. 

Việt Nam đã phải chính thức tuyên bố công hàm Phạm Văn Đồng là vô giá trị trong bối cảnh mà chính phủ Hà Nội đang cố vận động sự ủng hộ của quốc tế bằng cách nêu rõ những cơ sở pháp lý và lịch sử về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. 

Hà Nội cũng đang xem xét việc khởi kiện Trung Quốc ra trước tòa án quốc tế. Trong cuộc họp báo quốc tế hôm qua, bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Hàm Vụ trưởng Vụ Luật pháp quốc tế Bộ Ngoại giao, cho biết, với tư cách thành viên của Công ước Quốc tế về Luật biển (UNCLOS), Việt Nam có quyền sử dụng tất cả các cơ chế giải quyết tranh chấp liên quan đến mình.

Thời điểm để lãnh đạo VN thay đổi tư duy?

Thanh Trúc, phóng viên RFA
2014-05-23

Tàu hải giám Trung Quốc (màu trắng, phía sau) ngay sát tàu Việt Nam trên Biển Đông hôm 14/5/2014

AFP photo

Cơ hội cho Việt Nam?

Sự kiện giàn khoan Trung Quốc chiếm lĩnh vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam từ ngày 2 tháng Năm là cơ hội cho Việt Nam tranh thủ hậu thuẫn trên mặt trận ngoại giao, đồng thời cũng là cơ hội để giới lãnh đạo thay đổi cái não trạng, cái tư duy về nước bạn 16 chữ vàng 4 tốt này.

Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng, nguyên đại sứ Việt Nam tại Hà Lan, nguyên trưởng Nhóm Tư Vấn Lãnh Đạo Bộ Ngoại Giao Việt Nam, hiện là thành viên của tổ chức Minh Triết Làm Chủ Biển Đông, khẳng định như vậy trong cuộc trao đổi với phóng viên Thanh Trúc. Ông cho biết thêm:

TS Đinh Hoàng Thắng: Rõ ràng từ một tuần nay, trên mặt trận ngoại giao, không riêng Việt Nam mà cả Trung Quốc cũng thế.

Đầu tiên là đại sứ Trung Quốc lên CNN để xuyên tạc và bôi nhọ Việt Nam như thế nào thì tin tức quốc tế đã đưa rồi. Phó đại sứ Trung Quốc ở Indonesia cũng lên truyền thông viết bài đã kích Việt Nam như thế nào. Cái mà Trung Quốc tập trung trên mặt trận dư luận trong tuần qua là biến mình từ một tác nhân gây chuyện thành một nạn nhân, đặc biệt lấy cớ là có những vụ biểu tình đập phá để biến mình thành nạn nhân.

Cái biểu hiện ra bề ngoài như một đường lối một chủ trương như vậy là cái rất mới, thể hiện lập trường của Việt Nam ngày càng tăng lên so với cái vi phạm của Trung Quốc. 

-TS Đinh Hoàng Thắng

Việt Nam thì nhân chuyện thủ tướng đi sang Philippines ông đã có bài phát biểu rất cương quyết rất thẳng thắn và đã lên án Trung Quốc khá nặng. Tất nhiên đây không phải lần đầu tiên bởi vì ở ASEAN thì ông cũng đã nói nhưng mà ở Philippines thì cường độ nặng hơn và rõ ràng hơn. Thế rồi ngoại trưởng Việt Nam cũng vừa điện đàm với ngoại trưởng Mỹ và nội dung điện đàm được hai bên công khai là phía Việt Nam hưởng ứng yêu cầu của phía Mỹ muốn tăng cường những cuộc thăm của các hạm đội hải quân Mỹ ở các cảng biển của Việt Nam.

Tất cả những biểu hiện ấy cho thấy trên mặt trận ngoại giao từ thủ tướng đến phó thủ tướng kiêm ngoại trưởng đã có những hoạt động rất tích cực để không chỉ tố cáo và xiển dương chính nghĩa mà với Hoa Kỳ cũng đã có sự phối hợp hành động.

Thanh Trúc: Thưa tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng, có phải ông muốn nói sự kiện giàn khoan Trung Quốc, nay ở ngay trong vùng biển Việt Nam, buộc giới lãnh đạo phải thay đổi cách nghĩ và phải tìm ra chính sách đối phó hữu hiệu hơn?

TS Đinh Hoàng Thắng: Tôi muốn nói cái mọi người có thể thấy rõ nhất là những biểu hiện công khai. Lần lượt tất cả những vị đứng đầu đảng, nhà nước, quốc hội đều có tuyên bố rõ ràng về vấn đề lên án và phê phán Trung Quốc. Kể cả ông chủ tịch nước lẫn ông thủ tướng đều lần đầu tiên khẳng định Việt Nam có thể tính đến khả năng đưa Trung Quốc ra trước tòa án quốc tế. Cái biểu hiện ra bề ngoài như một đường lối một chủ trương như vậy là cái rất mới, thể hiện lập trường của Việt Nam ngày càng tăng lên so với cái vi phạm của Trung Quốc mà không có thay đổi gì cả.

Còn gọi thế nào là đủ thì cái này cũng khó. Chúng ta thật ra cũng chưa biết ý đồ sâu xa của Trung Quốc là còn dấn lên tới đâu nữa.

Được đằng chân, lân đằng đầu

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng quan sát các binh sĩ Việt Nam vận hành hệ thống điều khiển tên lửa phòng không S-300 do Nga chế tạo, trong chuyến thăm tiểu đoàn tên lửa phòng không 64 thuộc sư đoàn phòng không 361 đóng tại Hà Nội , hôm 13/01/2014.

Thanh Trúc: Nhiều người nghĩ Trung Quốc được đằng chân sẽ lân đằng đầu, ngoài mặt trận ngoại giao như ông nói thì Việt Nam còn có thể làm gì hơn?

TS Đinh Hoàng Thắng: Chúng ta không nên nhìn việc hạ đặt giàn khoan 981 như một hiện tượng đơn lẻ mà phải nhìn nó trong một chuỗi các hành động, một bước trong hàng loạt các chính sách mà mục tiêu cao nhất là để Trung Quốc xóa nhòa trước dư luận thế giới về việc Trung Quốc vi phạm luật pháp quốc tế, vi phạm chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam, biến mình từ một kẻ đi gây sự thành một nạn nhân. Đó là đường lối rất nhất quán của Trung Quốc và phải nói họ có nhiều việc làm để hỗ trợ cho cái đó.

Như vậy về phía Việt Nam vũ khí ở đây là gì? Trước mắt cho đến nay mà nói hành động quân sự là chưa thể tính đến. Mặc dầu có những người trách nhiệm trong chính quyền cũng nói rằng Việt Nam sẽ tận dụng mọi phương tiện mọi biện pháp để giải quyết vấn đề này, chứ còn vấn đề độc lập dân tộc, vấn đề chủ quyền quốc gia, vấn đề biển đảo là không thể đem ra đổi chác, không thể có một nhân nhượng nào hết. Tôi thấy như vậy là quyết tâm của lãnh đạo Việt Nam rất cao.

Thanh Trúc: Xin ông đừng quên là trước giờ nhà nước Việt Nam không cho phép người dân biểu tình chống Trung Quốc. Mặt khác, ông thấy những cuộc biểu tình biến thành bạo loạn ngày 13 và 14 liệu có gây khó khăn cho nền kinh tế Việt Nam không?

Trong cái rủi có cái may, dầu sao đây cũng là cái để Việt Nam nhìn lại, còn làm đến mức nào thì còn tùy thuộc vào nhiều biến số khác.
-TS Đinh Hoàng Thắng

TS Đinh Hoàng Thắng: Việc gây bạo loạn thì cái đó cho tới bây giờ mọi người Việt Nam, tôi nghĩ người Việt Nam bên ngoài người ta cũng biết, rằng đây không phải là những người trong hàng ngũ biểu tình, lại càng không phải là những người Việt Nam yêu nước. Là vì những vụ biểu tình vừa rồi tôi cũng có tham gia thì tôi biết người ta đi rất có trật tự rất có ý thức chứ không ai lại đi đập phá để riot (bạo loạn) như vậy cả. Đây chắc chắn là có những hành động mờ ám, có những bàn tay tổ chức. Ai thì chắc chắn cơ quan an ninh của Việt Nam biết, vấn đề là người ra có đưa ra xử hay không thì tôi không biết. Tôi chắc chắn những người này không phải là những người yêu nước và như vậy họ đang tiếp tay cho Trung Quốc. Từ việc hạ đặt giàn khoan, từ việc có những hành động bạo loạn trong nước dẫn đến chuyện Trung Quốc rút người rồi rút công ty về, thì cái này họ muốn gây một hình ảnh xấu trước quốc tế về Việt Nam là một đất nước không ổn định, một đất nước thích bạo lực, thích đập phá.

Như vậy, về mặt âm mưu của Trung Quốc thì không thể kể xiết được. Việt Nam đã là nạn nhân nhiều năm trước đây, hàng ngày ngư dân Việt Nam vẫn bị đập phá bị chèn ép bị hăm dọa ở trên biển. Cho nên cũng không ngạc nhiên khi nghe tin Trung Quốc tập trung quân ở biên giới.

Thế còn có gây khó khăn cho kinh tế Việt Nam không thì đương nhiên. Về mặt phát triển kinh tế thì rõ ràng nền kinh tế của Việt Nam quá phụ thuộc vào Trung Quốc. Trong cái rủi có cái may, dầu sao đây cũng là cái để Việt Nam nhìn lại, còn làm đến mức nào thì còn tùy thuộc vào nhiều biến số khác.

Thanh Trúc: Ông cho rằng trong cái rủi có cái may, xin ông nói rõ hơn?

TS Đinh Hoàng Thắng: Theo tôi việc Trung Quốc đặt giàn khoan có nhiều vấn đề mới. Đây là lúc các nhà lãnh đạo các nhà quản lý của Việt Nam phải nhìn nhận lại vấn đề để mình sau này có cân đối cân bằng trong phát triển. Còn đúng là nếu cứ theo cái đà này thì Trung Quốc bất cứ lúc nào cũng có thể gây khó khăn.

Đối với Việt Nam không phải chỉ vấn đề biểu tình như chị nói đâu, nó đặt ra vấn đề quan hệ Việt Nam Trung Quốc từ nay phải được nhìn nhận dưới một góc độ khác. Nó sẽ ít tính cách tuyên truyền mà tiếng Anh gọi là “get to the point” là nó phải đi vào cái nội dung của nó, đi vào cái thực chất của nó. Tôi cho đây là một cái tốt bởi vì cách đây mấy năm khi Trung Quốc hăm dọa, đe dọa tàu thuyền của ngư dân ngoài biển thì báo chí Việt Nam chỉ được đưa rằng đây là tàu lạ, nước lạ. Nhưng ngược lại bây giờ thì báo chí lại nói công khai là âm mưu bành trướng, âm mưu xâm lược, âm mưu độc chiếm biển Đông. Tôi nói trong cái rủi có cái may là vì Trung Quốc làm thế tự nhiên nó được giải phóng, ở một mặt nào đó người Việt cái chuyển cái nhận thức.

Một vấn đề nữa là ngay trong nhận thức sâu xa của người dân, trong nhận thức sâu xa của lãnh đạo, người ta phải thấy rằng không thể quét cái đống rác vào dưới cái tấm thảm mãi được mà đến lúc phải gọi sự việc đúng tên của nó. Đây là thời điểm, đây là bước ngoặt để từ người dân đến nhà lãnh đạo thay đổi cái não trạng, thay đổi cái tư duy.

Thế còn biểu tình thì nó là chuyện tự nhiên trong một xã hội dân sự, tất nhiên Việt Nam hiện nay chưa hoàn toàn là một xã hội dân sự nhưng mà nó phải tiến đến đó sớm hay muộn. Chính những hành động của Trung Quốc vừa rồi mở ra nhiều khả năng, mở ra nhiều giải pháp, mở ra nhiều cái tư duy để cho con người được suy nghĩ được hành động một cách khác nhau vì mục đích cao cả nhất là bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ.

Thanh Trúc: Xin cảm ơn tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/brainstorm-4-peo-leas-amid-cn-expans-sea-tt-05232014132039.html