Nhà cứ không có gạo hoài. Có nửa lon, một lon dành cho Bồ Câu. Phải bới sắn non, nhưng chỉ vài ba bữa, còn thì quá non. Hay chưa có được gạo. Giấy trả về làm việc từ 1.6. Chúng mày không có gạo thì chúng mày đói chứ tao có đói đâu.

Gạo.

Bây giờ ai cũng chỉ mong, không phải bữa nào cũng cơm mà sắn cũng được, mỳ hột cũng được. Miễn là dộng vào cho đầy cái dạ dày. Ước mơ của thiên hạ thì cũng đơn giản thôi: làm sao bữa nào nồi cũng đầy cơm, đầy tràn ra, đến nỗi hôi khói. Có cơm ăn với chi cũng được, với muối, nước mắm thì tuyệt rồi. Người ta không ao ước gì hơn nữa. Không có mơ ước, không có hy vọng.

Và không ai dám nói ra những suy nghĩ của mình về chế độ, thậm chí những suy nghĩ của mình về một người thứ ba cho một người thứ hai nghe. Người ta phải nói láo hoặc nói nhỏ. Kinh khủng thật. Thành ra có một không khí chính trị giả dối trong dân chúng. Nhưng mà chưa ai chết ngay cho. Có người nói: không chết tươi ngay mà chỉ chết mòn, chết dần...

Phần đời (“vô hậu”) này của Nguyễn Đính gần giống như hoàn cảnh sống cơ cực của Nguyễn Hữu Đang, sau 15 năm tù, qua cảm nhận của Phùng Cung:

Gót nhọc men về thung cũ

Qùi dưới chân quê

Trăm sự cúi đầu

Xin quê rộng lượng

Chút thổ phần bò xéo cuối thôn

Phùng Quán cho biết thêm là Nguyễn Hữu Đang phải sống nhờ vào… rắn rít và cóc nhái! Ông cũng đã chọn sẵn chỗ trong “… một búi tre gần cuối xóm, độc giữa cánh đồng…, dưới chân búi tre ấy có một chỗ trũng nhưng bằng phẳng, phủ dầy lá tre rụng, rất vừa người … Tôi sẽ nằm ở đó chết để khỏi phiền ai … Tôi đã chọn con đường ngắn nhất để có thể bò kịp đến đó, trước khi nhắm mắt xuôi tay” (“Ngày Cuối Năm Tìm Thăm Người Dựng Lễ Ðài Tuyên Ngôn Ðộc Lập”. Nhớ Phùng Quán. Ngô Minh và nhiều tác giả. Việt Nam: Trẻ 2003, tr. 474).

Cớ sao mà “cách mạng” lại “chiếu cố” Nguyễn Hữu Đang tận tình (và tuyệt tình) như thế? Một trong những nguyên do – có thể nhìn thấy được – là vì ông đã không chịu chấp nhận sự “xộc xệch” trong hiến pháp của nước CHXHCNVN:

“Hoà bình lập lại đã hai năm, dù cuộc đấu tranh thực hiện thống nhất đất nước có phức tạp, gay go thế nào thì cũng không thể coi miền Bắc như ở một hoàn cảnh bất thường để duy trì mãi tình trạng thiếu một nền pháp trị hẳn hoi…”

“Do pháp trị thiếu sót mà Cải cách Ruộng đất hỏng to đến thế. Do pháp trị thiếu sót mà quân đội chưa có chế độ binh dịch hợp lý, công an hỏi giấy giá thú đôi vợ chồng ngồi ngắm cảnh trăng lên ở bờ hồ, hộ khẩu rình bên cửa sổ khiến người ta mất ăn, mất ngủ, cán bộ thuế tự tiện vào khám nhà người kinh doanh, ở khu phố có chuyện đuổi nhà lung tung hoặc ép buộc người ở rộng phải nhường lại một phần nhà cho cán bộ hay cơ quan ở. Do pháp trị thiếu sót mà nhiều cơ quan bóc xem thư của nhân viên và một ngành rất quan trọng nọ đòi thông qua những bài báo nói đến mình, làm như một bộ phận của Nhà nước lại có quyền phục hồi chế độ kiểm duyệt mà chính Nhà nước đã bãi bỏ. Do pháp trị thiếu sót, người ta đã làm những việc vu cáo và đe doạ chính trị trắng trợn…” (Nhân văn số 4, phát hành ngày 5.11.1956).

Sáu năm sau, vào năm 1961, “người ta đã trắng trợn vu cáo” Nguyễn Hữu Đang là gián điệp. Mười hai năm sau nữa thì đến lượt Nguyễn Đính bị vu cáo là CIA:

“Khi ra Bắc, ai giao nhiệm vụ cho anh? Nhiệm vụ đó là nhiệm vụ gì? Anh đã gặp ai, ở đâu, bao giờ? Anh đã tổ chức họ như thế nào? Công việc của anh hiện nay đã tiến hành đến đâu? Anh phải nói thật, nói hết, không được giấu giếm. Sinh mạng của anh là do nơi sự thành khẩn của anh quyết định đó...”

“Chúng tôi biết hết những việc anh làm, nhưng chúng tôi muốn tự anh nói ra hết. Vì chỉ có như thế, anh mới hưởng được lượng khoan hồng của Đảng...”

“CIA giỏi thật, cài anh ta vào sâu đến như thế”.

Nguyễn Hữu Đang và Nguyễn Đính đều đã trải qua nhiều năm tháng não nề, ê chề, và cay đắng. Họ bị chôn sống nhưng nhất định không chịu chết. Hai ông, nói nào ngay, chỉ là hai nạn nhân tiêu biểu – của hai thế hệ kế tiếp nhau – đã dấn thân vào cuộc cách mạng vô sản (và vô hậu) ở Việt Nam.

Nguyễn Hữu Đang, Thụy An, Đào Duy Anh, Nguyễn Bính, Hoàng Cầm, Phùng Cung, Trần Dần, Trần Duy, Phan Khôi, Dương Bích Liên, Hữu Loan, Phùng Quán, Nguyễn Mạnh Tường, Trương Tửu... đều không còn nữa nhưng tâm cảm trân trọng và qúi mến của mọi người dành cho họ chắc chắn sẽ còn lâu. Thế hệ của Nguyễn Đính (e) khó có nhận tình cảm tương tự. Sự nông nổi, ồn ào và lố bịch của nhiều người trong bọn họ khiến cho tiên hạ cảm thấy khó gần!

Dù vở kịch cách mạng đã hạ màn từ lâu, họ vẫn làm bộ như không có chuyện gì đáng tiếc xẩy ra, vẫn cứ xưng xưng coi đó như Một Thời Để Nhớ, vẫn kịch cỡm viết sách tự phác hoạ Chân Dung của thế hệ mình và mô tả là tác phẩm đã “đưa ‘giấc mơ đẹp’ của một thế hệ đến những thế hệ tiếp nối”.

Họ cố tình quên rằng chính hiến pháp của hai chế độ đệ I và đệ II Cộng Hoà của miền Nam Việt Nam, tuy non trẻ và yếu ớt, vẫn là đồ thật (chớ) không phải đồ sơn. Nó đã bảo vệ cho họ được sống như những con người, với những quyền tự do tối thiểu, để có được “những hình ảnh khí phách” và “những tháng ngày sục sôi” – thay vì bị đạp vào mặt chỉ vì đi tuần hành biểu lộ lòng yêu nước, như hiện cảnh.

Không ít kẻ thuộc thế hệ Nguyễn Đính đã được choàng vào người những vòng hoa (giả) và họ cứ thế mà đeo mãi cho đến cuốn đời. Tội!

Tưởng Năng Tiến

Lý lẽ kẻ mạnh

Labels: cộngsảnviệtnam

Lý lẽ kẻ mạnh

Lê Phan

Hôm đầu tuần, blog Anh Ba Sàm đã cung cấp cho bạn bè công dân mạng bản dịch của một bài trên Baidu mang cái tựa đề “Về Nam Hải, năm ấy đã vẽ đường chín đoạn đến tận cửa nhà người ta như thế nào?”

Nam Hải, như chúng ta đều biết chính là Biển Ðông của Việt Nam. Tác giả ký tên Thiên Nam Ðịa Bắc Song Phi Yến, chứng tỏ là một kẻ biết cổ văn Trung Quốc, một việc hiếm có trong làng trí thức Trung Quốc hiện nay, đã lửng tửng đặt hai câu hỏi, “Ai là người đầu tiên tuyên bố Nam Hải là lãnh thổ của Trung Quốc? Và rồi căn cứ vào cái gì?”

Tác giả có vẻ cũng khá hiểu biết khi nhắc lại là con đường chín đoạn phát xuất từ thời chính phủ Dân Quốc. Tác giả viết, “Nghe nói năm 1946, Lâm Tuấn (?)dẫn đầu hạm đội đi thu phục nhiều đảo, gọi là thu phục, chứ tôi thấy còn có cả việc tiếp nhận phần tài sản của người thua cuộc, có những hòn đảo thực ra không biết là của ai, người Nhật chiếm, rồi lại thua chúng ta, thế là tự nhiên chúng ta liền vui vẻ đi theo hạm đội ra biển, một vị quan chức cấp giám đốc ở Bộ Ðịa Chất Khoáng Sản (?)phóng bút vẽ một cái, dùng 9 đường chấm chấm thành một cái túi lớn. Cái túi này lớn đến nhường nào? Trên bản đồ của chúng ta đành ra mở ra một cửa sổ mới tinh, chuyên để hiển thị nó. Khi quay trở về đưa in lên bản đồ của chính phủ Dân quốc, công bố với thiên hạ, và đường biên giới đã được tháo cũi sổ lồng như vậy đấy.”

Phải công nhận ông ta nói khá đúng, nhưng cũng không hoàn toàn đúng.

Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc quả có vẽ ra con đường chín đoạn đó, nhưng cũng chẳng cần gửi hạm đội đi đâu cả. Tất cả chỉ là dựa trên trí tưởng tượng của các vị vẽ bản đồ ở Cục Ðịa Chánh mà thôi.

Tiếp theo đó, tác giả nói vì đã gọi biển Nam là biển nhà, Trung Quốc bèn phải tiếp tục duy trì lập trường này, nhất là khi hàng xóm chẳng nói gì cả. Tác giả có biện minh là tại lúc đó các hàng xóm đang bận rộn, người còn lo giành độc lập, kẻ còn đang bận nội chiến.

Thực ra điều đó cũng không đúng nữa. Tác giả viết, “Việt Nam khi ấy còn đang đánh nhau hừng hực khí thế, vua Bảo Ðại mải lo giữ thân, chạy tới nước Pháp cầu cứu khắp nơi, cũng đâu có quan tâm được đến việc quản hồ sơ này.” Vua Bảo Ðại tuy vậy vẫn còn nhớ bảo vệ chủ quyền lãnh hải.

Tại hội nghị San Francisco mà hồi xưa chúng ta gọi là hội nghị Cựu Kim Sơn, Thủ Tướng Trần Văn Hữu, trong bài diễn văn chính thức đại diện cho Quốc Gia Việt Nam, một trong 51 quốc gia đã được chính phủ Mỹ mời, đã kết thúc với lời khẳng định như sau, “Việt Nam rất là hứng khởi ký nhận trước nhất cho công cuộc tạo dựng hòa bình này.

Và cũng vì vậy cần phải thành thật lợi dụng tất cả mọi cơ hội để dập tắt những mầm mống các tranh chấp sau này, chúng tôi xác nhận chủ quyền đã có từ lâu đời của chúng tôi trên quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.” (bản dịch của Tập San Sử Ðịa)

Nhưng tác giả lại nói tiếp là cái trò chơi chủ quyền này cũng giống như hôn lễ Ki-tô giáo khi vị mục sư hay linh mục nói, “Nếu có ai có lý do chính đáng tại sao họ không nên kết hợp - hãy nói lên bây giờ hay là vĩnh viễn giữ im lặng.” Bởi không ai nói gì nên kẻ nào nói sẽ thắng cuộc!

Tác giả tuy vậy cũng tỏ ra khá độ lượng, viết, “Nhưng cái đường 9 đoạn này thực ra đã vẽ hơi quá đáng, về cơ bản đều là vẽ men theo đường bờ biển của người ta, cuộc nội chiến trong nhà người ta kết thúc, đương nhiên là cần phải đứng ra tranh luận thôi, tranh chấp Nam Sa, thế là trở nên ngày càng gay gắt.”

Thực ra không những men theo bờ biển của người ta mà có chỗ còn leo cả vào sân trước nhà người ta nữa. Nhưng so với những bài khác được thường xuyên đưa lên các tờ báo của nhà nước, tác giả đã tỏ ra sáng suốt hơn và có vẻ hiểu rõ lý do của sự tức giận của hàng xóm.

Tác giả sau đó đã khẳng khái viết lên sự thật “Cái đường 9 đoạn này rốt cuộc là gì? Nó không phải là đường cơ sở lãnh hải, mà cũng chẳng phải là đường lãnh hải, ý nghĩa pháp lý của nó rốt cuộc là gì?

Chính trong nhà chúng ta cũng cảm thấy hết sức chột dạ, cho nên khi công bố đường cơ sở lãnh hải vào năm 1995, ta đã không hề nhắc nhỏm gì đến nội bộ giới luật học về biển, mà gọi luôn đó là 9 đường đứt đoạn, trong số các chư vị đồng bào yêu nước có ai đó đã thử đi đếm xem từ ven biển Việt Nam đến vịnh Subic, xung quanh cái túi lớn này rốt cuộc là dùng tới mấy đường?” Chắc chắn nhiều hơn là chín đoạn nếu muốn bao gồm trọn Biển Ðông.

Tác giả cũng kể lại chuyện không hiểu có đúng hay không nói là các cơ quan chính quyền Trung Quốc đã cho đi thăm dò địa chất vật lý trong vùng, lúc đầu ở gần vùng biển thực sự của Trung Quốc, sau đó lấn dần, không thấy hàng xóm đánh tiếng gì, thế là đắc thắng trở về. Nhưng tác giả cũng bảo thực sự thì “xung quanh đó toàn những nước láng giềng nghèo, rất có thể là không có lực lượng giám sát không trung, nên không biết anh đang làm gì.”

Tác giả sau đó phân tích kỹ lưỡng các định nghĩa của luật Biển về lãnh hải và theo ông, dựa trên đường cơ sở lãnh hải thì “Nam Sa không phù hợp cho lắm.” Nhưng khổ một nỗi lâu nay dạy dân trong sách giáo khoa là Nam Sa ở “phía Nam đến bãi ngầm Tăng Mẫu” (James Shoal) nhưng nếu đã là bãi ngầm thì làm sao có thể khẳng định chủ quyền thành ra nay không dám nói ngược lại đàng phải dùng chiêu “xập xí xập ngầu.”

Sau khi chỉ ra rất rõ ràng là nếu tính theo Luật Biển của Liên Hiệp Quốc thì lập luận “Nam Sa” là của Trung Quốc hoàn toàn vô lý. Tác giả cũng quay sang bảo liệu có thể dùng biện luận “vùng biển mang tính lịch sử.” Tác giả có đưa ra trường hợp của Vịnh Hudson và biện minh của Canada.

Nhưng cũng chính tác giả đã đưa ra vấn đề của lý luận này, đó là “cái túi Nam Hải” đó bao gồm một trong những vùng nơi nhiều quốc gia vận chuyển hàng hóa qua lại bao gồm cả Mỹ và Nhật và họ đều tới hỏi, “Nghe nói các anh muốn tuyên bố đây là vùng biển mang tính lịch sử? Vậy thì chẳng lẽ sau này chúng tôi có đi qua lại phải thỉnh thị, báo trước hay sao?”

Bởi như trường hợp của Hudson Bay, vùng biển đó coi là nội hải, nhưng Canada không gây sự với ai nên cũng không ai gây sự với Canada. Trung Quốc gây sự với tất cả mọi người nên bây giờ tất cả mọi người đều quay lại không bằng lòng.

Rút cuộc tác giả đề nghị giải pháp tranh chỗ ngồi trên xe bus như sau: “Ném trước lên một cái bao, người khác muốn ngồi, liền kêu lên, ‘Có người rồi!’ Câu này có căn cứ pháp luật gì? Không có, kỳ quặc là ở chỗ mọi người nhìn thấy cái bao ấy, nghe thấy câu ấy, mà phần đông đều ngoan ngoãn tránh ra, tìm một chỗ khác. Mọi người thừa nhận là được rồi, đây gọi là sức mạnh của thông lệ.”

Tức là sức mạnh của kẻ ăn hiếp. Nhưng trên đời này kẻ ăn hiếp lại có thể bị kẻ khác ăn hiếp lại. Lúc đó kẻ nào mạnh nhất sẽ là kẻ thắng. Và hiện nay trên địa cầu này, kẻ mạnh nhất là Hoa Kỳ, vậy liệu Trung Quốc có chấp nhận “sức mạnh của thông lệ” đó không?

Nhưng điều cũng đáng nói hơn là mặc dầu những sai lầm, bài báo cho thấy cái thế kẹt của Bắc Kinh khi đã “nuốt” quá khả năng, bây giờ lùi thì mất mặt mà tiến thì cũng khó mà nuốt nổi.

Tương lai nào cho Syria

Labels: cộngsảnviệtnam

Tương lai nào cho Syria

Trúc Giang MN

Syria đang ở bờ vực một cuộc nội chiến

**1* Mở bài**

Chịu ảnh hưởng của cuộc “cách mạng hoa lài” ở Tunisia, cuộc nổi dậy ở Syria bắt đầu từ ngày 15-3-2011, đến nay hơn 15 tháng với tổng số người chết lên tới 14,400 trong đó đa số là thường dân, bao gồm nhiều phụ nữ và trẻ em.

Thời gian gần đây, quân chính phủ của tổng thống Bashar al-Assad đã dùng đại bác, xe tăng, hoả tiễn tấn công vào các thành phố có quân nổi dậy như Homs, Hama, Houla…Diễn biến mới nhất là ngày 22-6-2012, Syria đã bắn hạ chiếc phản lực cơ F-4 Phantom của Thổ Nhĩ Kỳ, đưa xung đột ra ngoài biên giới, khiến cho thế giới lo ngại chiến tranh có thể sẽ xảy ra trong khu vực.

**2* Syria bắn rơi phi cơ của Thổ Nhĩ Kỳ**

2.1. Chiếc phản lực cơ F-4 của Thổ Nhĩ Kỳ bị Syria bắn rơi

Ngày 22-6-2012, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, họ mất liên lạc vô tuyến với chiến đấu cơ F-4 Phantom vào lúc 11:58 giờ địa phương khi chiếc phi cơ nầy đang bay trên bầu trời tỉnh Hatay, sau khi cất cánh từ căn cứ không quân Erhac thuộc tỉnh Malatya.

Một trong 2 F-4 bị bắn hạ

Phi cơ F4 của Thổ Nhĩ Kỳ

Một tuyên bố của quân đội Syria nói rằng: “Một vật bay không được xác định” đã xâm nhập không phận Syria lúc 11:40, bay thấp với tốc độ rất cao, phòng không Syria đã nhắm và bắn hạ phi cơ nầy vào khoảng 1 km tính từ bờ biển của Syria, đó là phù hợp với pháp luật hiện hành”. Bản tuyên bố cho biết tiếp “chiếc F-4 đã bốc cháy và rơi xuống biển tại một điểm cách làng Om al-Tuyor, ngoài khơi bờ biển Latakia, trong vùng biển thuộc lãnh thổ Syria.

Đài truyền hình Syria phát đi bản tin, “Sau khi mục tiêu trở nên rõ rệt là một chiếc phi cơ quân sự Thổ Nhĩ Kỳ, tiến vào không phận của chúng tôi nên bị bắn hạ”.

2.2. Một biến cố nghiêm trọng

Phát ngôn viên LHQ, trích lời của Tổng Thư Ký Ban Ki-moon: “Ông hy vọng sự cố nghiêm trọng nầy có thể được xử lý với sự kềm chế của hai bên thông qua các kênh ngoại giao”.

Ngay buổi tối hôm đó, thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ (TNK) Recept Tayyip Erdogan đã họp khẩn cấp với các bộ trưởng quốc phòng, nội vụ và tổng tham mưu trưởng Necdet Ozel. Văn phòng tham mưu trưởng Ozel phát ra bản tuyên bố: “Theo kết quả thu được, chúng tôi hiểu rằng máy bay của chúng tôi bị bắn hạ ở Syria”.

Phóng viên BBC ở Istanbul đưa tin: “Sự cố nầy có tiềm năng nảy sinh ra một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, sự việc còn tùy thuộc vào sự sống chết của hai phi công, nếu như phi công chết, có thể đẩy TNK vào sự trừng phạt, đưa tới trầm trọng hơn”.

Một số người dân TNK ở tỉnh Hatay kể lại, họ thấy 2 chiếc phi cơ bay rất thấp về phía biển nhưng chỉ có một chiếc trở về.

Phát biểu trên đài truyền hình, thủ tướng TNK Recept Tayyip Erdogan xác nhận, phản lực cơ

F-4 đã rơi xuống Địa Trung Hải cách thành phố Latakia của Syria 13km. Các tàu Syria và TNK đang tìm kiếm hai phi công. “Tôi không có thể nói là phi cơ đã bị bắn hạ, khi chính phủ chưa nhận được tin tức đầy đủ và chính xác”.

Ngày 23-6-2012, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Abdullah Gul cho biết, phản lực cơ F-4 Phantom của nước ông đã bị phòng không Syria bắn rơi, có thể đã vi phạm không phận Syria. Ông nói: “Các chiến đấu cơ với tốc độ cao vượt qua biên giới một khoảng cách ngắn là chuyện vẫn thường xảy ra. Cuộc điều tra sẽ xác định có phải chiếc F-4 bị bắn rơi ở không phận TNK hay không?”

Lời tuyên bố nầy xác nhận là phi cơ TNK đã vi phạm không phận Syria một khoảng cách ngắn.

Đương nhiên là TNK biết rõ vụ việc hơn ai hết, vì nhân chứng cho biết 2 chiếc phi cơ bay ra biển nhưng chỉ có một chiếc trở về, thì phi công trở về đó có thể báo cáo mọi việc một cách chính xác về chi tiết của chiếc kia. Ngoài ra, phòng không Syria cũng biết vụ bắn hạ xảy ra như thế nào. Cả hai bên đều biết rõ sự việc đó.

2.3. Có phải Syria thấu cấy?

Sau nội vụ, Syria cho 3 tàu tuần tháp tùng 4 tàu của TNK ra biển tìm kiếm 2 phi công mất tích của chiếc F-4 bị bắn rơi. Một nhân chứng địa phương cho phóng viên RT Arabic biết là, chiếc phi cơ rơi trên lãnh thổ Syria, hai phi công nhảy dù ra và bị bắt. (Local witness has told RT Arabic that the plane crashed on Syrian territory and that the two pilots were captured)

Nếu thật Syria bắt 2 phi công mà giả bộ đưa tàu ra biển tìm người, như giăng cái bẫy để sau cùng đưa hai “giặc lái” lên tivi nhận tội, thì đúng là một đòn thấu cấy.

Bản tin ngày 5-7-2012 của trang Việt Báo cho biết, tàu ngầm thám hiểm biển sâu E/V Nautilus của Hoa Kỳ đã tìm thấy thi hài của 2 phi công Thổ Nhĩ Kỳ là đại úy Gokham Ertan và trung úy Hasan Huseyin Aksoi dưới đáy Địa Trung Hải ở độ sâu trên 2,000m ngoài khơi Syria.

2.4. Phản ứng của NATO

Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên của khối Minh Ước Bắc Đại Tây Dương NATO (North Atlantic Treaty Organization), theo điều 4 của NATO, khi một thành viên bị tấn công và đe dọa thì có quyền tham vấn.

Ngày 26-6-2012, 28 thành viên NATO họp khẩn cấp tại tổng hành dinh Brussels để nghe Thổ Nhĩ Kỳ tường thuật về chiếc F-4 bị Syria bắn rơi và Syria lại bắn lần thứ hai vào một chiếc phi cơ tham gia tìm kiếm 2 phi công mất tích.

Sau buổi họp, Tổng thư ký NATO, ông Anders Fogh Rasmussen tuyên bố với báo chí: “Tất cả các thành viên cùng đoàn kết với Thổ Nhĩ Kỳ và lên án mạnh mẽ nhất, hành động không thể chấp nhận được của Syria”.

Chỉ tuyên bố thôi.

Phản ứng của Liên Âu. Đại diện Liên Âu về an ninh và đối ngoại, bà Catherine Ashton đã “kêu gọi Thổ Nhĩ Kỳ kềm chế trong phản ứng”.

Phản ứng của Nga. “Chiếc F-4 bị bắn rơi chứng tỏ hệ thống phòng không của Syria có hiệu quả. Việc bắn chiếc F-4 là để trắc nghiệm hệ thống radar và hỏa tiễn mà Nga đã bán cho Syria”.

**3* Nga cung cấp vũ khí cho Syria**

3.1. Tàu chở trực thăng của Nga bị Anh Quốc chận lại

Ngày 19-6-2012, chiếc tàu vận tải Nga MV Alead của công ty Femco, khởi hành từ cảng Kilinigrad, đã phải dừng lại ngoài khơi Scotland, Anh Quốc, lý do là công ty bảo hiểm Anh đã quyết định xé hợp đồng sau khi Hoa Kỳ báo tin chiếc tàu nầy chở trực thăng chiến đấu Mi-25 đến Syria.

Trực thăng chiến đấu Nga Mi-25

Chiếc tàu phải tắt máy nằm chờ vì không có bảo hiểm lưu hành, mà theo luật quốc tế, không có bảo hiểm thì không được cặp bến nào cả. Công ty bảo hiểm Anh Standard Club cho biết, đã thông báo với chủ nhân tàu Nga, là bảo hiểm không còn hiệu lực vì bản chất của chuyến du hành. Tàu Nga cho biết là chở đạn dược đến Syria, do đó hợp đồng bảo hiểm bị rút lại do lịnh cấm vận của Liên Âu đối với Syria.

Trước đó một tuần, ngoại trưởng Hillary Clinton đã báo động, là nhiều trực thăng chiến đấu Nga đang trên đường đến Syria, tăng cường cho quân đội để tàn sát thường dân.

Nga công nhận chiếc tàu chở trực thăng cho Syria, nhưng đó là chuyến giao hàng mà Syria đã đặt mua từ lâu trước kia. Tàu MV Alead sợ bị khám xét nên trở về Nga.

3.2. Những vũ khí Nga mà Syria đang xử dụng

Toà đại sứ Mỹ ở Damascus đã công bố những bức ảnh cho thấy các đơn vị xe tăng và pháo binh của Syria đang bao vây và tấn công vào các thành phố có quân nổi dậy, đó là những đại bác nòng 240mm của Nga với đầu đạn nặng 126kg, có chất nổ cực mạnh.

Những vũ khí Nga mà Syria đang xử dụng được liệt kê như sau:

3.2.1. Xe tăng

Trong báo cáo của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế CSIS (Center for Strategic and International Studies) thì xe tăng Syria đang sở hữu, gồm có:

- 4,900 xe tăng chủ lực trong đó có 1,700 T-72, 1,000 T-62 và 2,200 T-55

- 4,000 xe tăng hạng nhẹ và xe bọc thép

3.2.2. Pháo binh

- 1,500 khẩu pháo kéo – 450 pháo tự hành – 283 bố trí trên xe tăng – 4,000 hệ thống hoả tiễn chống xe tăng.

3.2.3. Phòng không

- 30 hỏa tiễn Buk và Osa – 26 hệ thống Pantsir-S1 – 50 hệ thống hỏa tiễn S-200. Một số lớn hệ thống phóng hỏa tiễn liên tục 40 quả rocket 122mm tầm xa 32km. Một số lớn hoả tiễn tầm xa ngoài biên giới.

- Hoả tiễn Scud, đất đối đất gồm Scud A (130km), B và Scud D (700km). Hoả tiễn Scud mang đầu nổ 675kg.

Syria cũng đang đặt mua hệ thống chống chiến hạm hiện đại nhất là Bastion-P, tầm xa 300km.

Hoả tiễn Scud

Tổ hợp tên lửa phòng không cơ động tiên tiến Buk-M2

3.2.4. Vũ khí hoá học của Syria

Theo báo cáo của CIA trình lên Thương viện Hoa Kỳ, thì Syria có nhiều vũ khí hoá học và sinh học. Do Thái rất quan ngại loại vũ khí nầy khi lọt vào tay khủng bố, cho nên đã tiến hành một kế hoạch bảo vệ các kho vũ khí sau khi Al Assad bị lật đổ.

3.2.5. Phi cơ chiến đấu của Syria

48 MiG-29, 50 MiG-25, 100 MiG-23, 20 Su-21, 20 Su-27

**4* Tin đồn: Nga, Trung Cộng, Iran và Syria tập trận chung**

Ngày 18-6-2012, hảng tin Fars của Iran loan tin, một cuộc tập trận chung được mô tả là khổng lồ nhất từ trước tới nay tại Trung Đông, với sự tham gia của 90,000 binh sĩ, 400 phi cơ và 900 xe tăng.

Hiện nay chưa có xác nhận nào của các nước liên hệ, nhưng một sĩ quan Syria giấu tên cho hay là cuộc tập trận sẽ xảy ra ở Syria.

Trang tin tức DEBKAfile dẫn lời tường thuật của hảng Fars cho biết, nhằm mục đích chuẩn bị cho cuộc tập trận, Bắc Kinh đã đề nghị nhà chức trách Ai Cập cho phép một đội tàu chiến gồm 12 chiếc được đi qua kinh đào Suez vào cuối tháng 6 năm 2012 để hướng về cảng Tartus của Syria mà Nga đang duy trì căn cứ hải quân.

Ngày 18-6-2012, hảng tin Interfax của Nga đưa tin là Moscow sắp sửa đưa 2 tàu tấn công đổ bộ cùng với TQLC đến Syria, mục đích phòng ngừa trường hợp phải di tản công dân Nga và tài sản hậu cần của cảng hải quân Tartus.

Theo DEBKAfile, thì đây là lần đầu tiên Nga và Trung Cộng triển khai sức mạnh đáng kể của họ ở Syria hay bất cứ nơi nào ở Trung Đông. Hai cường quốc nầy sẵn sàng hợp tác với Iran và Syria mục đích ngăn cản sự can thiệp của Mỹ, Liên Âu và Liên Đoàn Á Rập vào Syria.

**5* CIA cung cấp vũ khí cho phe đối lập ở Syria**

5.1. Cung cấp vũ khí nhẹ và giúp xây dựng mạng lưới tình báo

Ngày 21-6-2012, tờ New York Times đưa tin, CIA bí mật cung cấp súng trường, bệ phóng hỏa tiễn chống xe tăng và đạn dược cho phe đối lập ở Syria.

Theo báo cáo trong tuần, một số lớn vũ khí “bất hợp pháp” được cung cấp cho nhiều phe phái đối lập nhằm chống lại chế độ của tổng thống Bashar al-Assad. Vì nhiều nhóm phiến quân có liên hệ với tổ chức khủng bố Al Qaeda, nên CIA rất thận trọng trong việc điều phối vũ khí cho phe đối lập.

Vũ khí được chuyển vào Syria qua đường biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, với sự phụ trách của các nhóm Hồi Giáo ở Syria và một số nhóm khác. Chi phí do TNK, Saudi Arabia và Qatar chi trả.

Tờ New York Times trích lời của một nhân vật tình báo giấu tên, cho biết Hoa Kỳ đang xem xét việc cung cấp cho phe đối lập những dữ liệu tình báo do vệ tinh chụp được về những căn cứ quân sự cũng như hoạt động của các đơn vị quân đội chính phủ Syria. CIA cũng có thể giúp xây dựng một mạng lưới tình báo cơ bản, nhưng nhân viên CIA không hề có mặt ở Syria.

Trước đó, ngoại trưởng Hillary Clinton tố cáo Nga gởi trực thăng chiến đấu Mi-25 cho chế độ Assad để đàn áp nhân dân, cáo buộc trên xem như lời biện minh cho việc CIA gởi vũ khí cho phe đối lập.

5.2. Mỹ cung cấp vũ khí nặng cho phe đối lập ở Syria

Ngày 16-6-2012, các nguồn tin Trung Đông cho biết, một phái đoàn của quân nổi dậy thuộc lực lượng “Quân Đội Syria Tự Do FSA (Free Syrian Army) đã đến Washington bàn về việc nhờ chính quyền tổng thống Obama cung cấp vũ khí nặng để đương đầu với al-Assad.

Nhóm nầy gặp đại sứ Mỹ ở Syria là ông Robert Ford và chuyên viên về Syria của bộ Ngoại Giao Mỹ, Fred Hof. Họ đưa ra 2 danh sách, là các loại vũ khí cần thiết và những mục tiêu cần tấn công. Hai danh sách bổ sung cho nhau, là mục tiêu và vũ khí cần tấn công mục tiêu.

Các nhà phân tích cho rằng có thể thành lập một vùng cấm bay mini, cấm việc tiếp cận bằng xe tăng của chính phủ để bảo toàn lực lượng, xem như đặt nền tảng để thành lập một một căn cứ, rồi từ đó mở rộng ra, tiến về giải phóng Damascus, cũng giống như vùng Benghazi của Libya trước kia.

Các nguồn tin Washington tiết lộ là chính quyền Mỹ đang nghiên cứu về loại vũ khí nào và thời điểm nào để giao cho quân nổi dậy. Nguồn tin xác định chiến dịch quân sự nầy theo kiểu của Libya là phiên bản của một vùng cấm bay, nhưng quy mô nhỏ hơn.

**6* Vùng cấm bay vô dụng**

Chính quyền của tổng thống Obama đang cân nhắc kỹ lưỡng về khả năng và mức độ can thiệp quân sự vào Syria, trong khi phe đối lập yêu cầu sự can thiệp của cộng đồng quốc tế. Tác giả Marc Lynch, là người đã từng ủng hộ sự can thiệp của Mỹ vào Libya trước kia, nhưng đối với Syria, ông đưa ra những quan điểm rất thận trọng, nói chung là việc thiết lập vùng cấm bay ở Syria là vô dụng, cụ thể là thắng lợi rất ít mà nguy cơ thảm bại rất cao.

Sự việc được phân tích như sau:

6.1. Trở ngại về địa lý

Địa thế của Libya trước kia rất thích hợp cho việc can thiệp của quốc tế, trái lại Syria hiện nay thì không.

Phe đối lập Syria rất yếu, chia rẻ, không hề chiếm được một khu vực nào làm ranh giới giữa hai bên, mà các vụ đánh nhau thì xảy ra ở những thành phố đông đúc.

Không có được một Nghị Quyết của Hội Đồng BA/LHQ cho phép xử dụng sức mạnh. Syria nằm giữa Do Thái, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq, Iran, Li Băng nên đường bay đến Syria không thuận lợi, trơn tru, nhất là không thể bay qua vùng trời Iran và cả của Iraq nữa.

6.2. Vùng cấm bay vô dụng

Chế độ Assad không xử dụng trực thăng hoặc phi cơ để thực hiện những cuộc đàn áp, vì vậy việc kiểm soát không phận Syria không gây ảnh hưởng đến những hoạt động quân sự của quân chính phủ.

Việc thực hiện vùng cấm bay trước hết phải có một cuộc ném bom sơ bộ, phá hủy hệ thống phòng không và đồng thời đánh giá khả năng phòng thủ của chính phủ Syria. Việc nầy rất khó thực hiện vì sự phức tạp của vị trí nước Syria ở trong khu vực đầy nhạy cảm.

Thành phố Homs chìm trong đạn pháo

Việc xử dụng vũ lực đối với Syria xem như một hành động trừng phạt vì cảm tính, ban đầu thì thấy có vẻ hợp lý, nhưng sau đó, nhận ra là một hành động bất hợp pháp vì không có căn bản pháp lý là sự đồng ý và ủy nhiệm của Hội Đồng BA/LHQ. Việc nầy tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, là một loạt những vấn đề mới sẽ xảy ra, đưa đến hỗn loạn mà trong đó những kẻ mạnh bất chấp luật pháp quốc tế tung hoành ăn hiếp các nước nhỏ.

Mặt trận Libya kéo dài nhiều thời gian, Syria cũng sẽ như thế, nên quá sức chịu đựng của Hoa Kỳ sau hai cuộc chiến kéo dài rất nhiều năm ở Afghanistan và Iraq, khi ngân sách quốc phòng HK cũng bị cắt giảm kéo dài trong nhiều năm.

Khó thành lập được một khu an toàn.

Ở Libya, phe nổi dậy đã thành lập được một khu an toàn là Benghazi, ở đó, một chính phủ lâm thời được thành lập để thay thế chính phủ Gaddafi, nhưng địa thế chật hẹp của Syria nằm trong vùng xôi đậu, lại không đủ quân số và vũ khí để thực hiện và bảo vệ, nhất là không có sự đoàn kết thành một khối duy nhất để chống lại Assad.

6.3. Các đề nghị được xem là khả thi

Sau khi phân tích, cân nhắc, tác giả Marc Lynch kết luận:

- Can thiệp quân sự vào Syria trong thời điểm nầy là vô nghĩa.

- Mỹ và các đồng minh cần phải có nhiều nổ lực hơn nữa để hỗ trợ cho lực lượng nổi dậy ở Syria, nhưng bất cứ hành động nào cũng phải được Hội Đồng BA/LHQ thông qua, nhất là những trừng phạt có tính cách toàn diện đối với Damascus.

- Mỹ và đồng minh cần thúc đẩy Toà Án Hình Sự Quốc Tế thi hành việc buộc tội Bashar al-Assad.

Tóm lại, hành động tàn bạo của Assad đang tự phá hủy nó vì mất sự ủng hộ chính trị của quần chúng, HK có thể đẩy nhanh tiến trình đó mà không cần phải can thiệp quân sự. Quân nhân đào ngũ hoặc chống đối làm cho chế độ suy yếu và tan rả nhanh hơn, nhưng đó là chuyện lâu dài, cần phải kiên nhẫn.

**7* Binh sĩ chính phủ đào ngũ**

7.1. Pháp kêu gọi quân nhân Syria đào ngũ

Đã hơn 15 tháng xảy ra cuộc nổi dậy, đã có trên 10,000 binh sĩ chính phủ đào ngũ thành lập Quân đội Syria Tự do, và mới đây, ngày 22-6-2012, một bản tin Anh ngữ cho biết đã có 5 sĩ quan cao cấp đào ngũ, trong đó có 1 thiếu tướng và 2 đại tá, 2 trung tá và 30 binh sĩ. Trong đó có đại tá Hassan Hamadeh, nhân một cuộc tập luyện đã lái chiếc MiG-21 sang Jordan xin tỵ nạn chính trị.

Phát ngôn viên bộ Ngoại giao Pháp , Bernard Valero tuyên bố: “Nước Pháp khen ngợi hành động can đảm của đại tá Hassan Hamadeh, và kêu gọi binh sĩ hãy đào ngũ, không nên tuân lịnh chế độ Assad để giết hại đồng bào của mình”.

7.2. Saudi Arabia định trả lương cho quân đội đối lập Syria

Ngày 24-6-2012, tờ The Guardian đưa tin, các viên chức Saudi Arabia đang dự định trả lương cho chiến binh của Quân Đội Syria Tự Do FSA (Free Syrian Army), đa số là những binh sĩ đã đào ngũ khỏi quân đội chính phủ.

Hành động nầy nhằm khuyến khích binh lính chính phủ đào ngũ sang quân đối lập. Cùng lúc với Saudi Arabia, các nước trong vùng như Qatar đã phối hợp với Hoa Kỳ, gia tăng tiếp tế và vũ khí cho quân đối lập.

**8* Tổng thống Bashar al-Assad có thể bị ám sát**

8.1. Rạn nút nội bộ

Ngày 20-6-2012, các nguồn tin cao cấp từ đảng Dawa của thủ tướng Iraq là Nuri al-Maliki cho biết, chính quyền Assad đã bắt đầu thực hiện những “biện pháp an ninh đặc biệt” chung quanh gia đình Assad và những trung tâm an ninh chủ yếu của nước nầy. Theo bản tin của tờ Al Bawaba ở Jordan thì những biện pháp an ninh đặc biệt đã diễn ra trong bối cảnh xuất hiện những rạn nứt trong nội bộ quân đội khiến cho tổng thống Assad lo ngại về an toàn của bản thân, gia đình và sự nghiệp chính trị của ông ta.

Cũng theo Al Bawaba thì nguy cơ tới với Assad phát xuất từ hệ phái Hồi Giáo Alawite, một chi nhánh của hệ phái Shiite, là một thiểu số cầm quyền so với hệ phái Sunni do tổ chức Huynh Đệ Hồi Giáo (Muslim Brotherhood-MB) đang là lực lượng chính của phe đối lập. Nói về Hồi Giáo thì hệ phái Shiite và Sunni là 2 kẻ thù không đội trời chung, thể hiện rõ ở Iraq.

Alawite sợ bị Sunni tiêu diệt nên phương cách giữ quyền lực để được tồn tại, là phải loại gia đình Assad ra khỏi chính quyền. Những thành viên của Alawite nắm giữ những chức vụ quan trọng trong quân đội và trong đảng Baath đang cầm quyền.

Một số sĩ quan cao cấp Alawite cho rằng sự sống còn của Alawite quan trọng hơn số phận của gia đình Assad. Họ muốn Assad rời khỏi đất nước sống lưu vong, và trong trường hợp xấu nhất là họ sẽ ra tay ám sát al-Assad.

Cũng từ Al Bawaba, những sĩ quan cao cấp nầy sẵn sàng bắt tay với phe đối lập, và họ cũng đã có những bước đầu tiếp xúc với các quốc gia Á Rập trong vùng và cả Anh, Pháp, Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ và Jordan cũng như phương Tây, để yêu cầu bảo đảm sự ổn định cho Syria trong thời hậu Assad.

Đối phó với âm mưu nổi loạn của Alawite, Assad đã tiến hành thay đổi những chức vụ chỉ huy trong Vệ Binh Cộng Hoà và trong sư đoàn 4 do người em là Maher al-Assad chỉ huy.

Ngày 22-6-2012, khi một đại tá lái MiG-21 sang Jordan xin tỵ nạn, thì một thiếu tướng đưa gia đình vượt qua biên giới đến Thổ Nhĩ Kỳ.

8.2. Mỹ, Anh sẽ ân xá cho tổng thống Bashar al-Assad

Ngày 21-6-2012, tờ The Guardian loan tin gây chấn động, ám chỉ số phận của tổng thống al-Assad sắp chấm dứt, đó là: “Anh, Mỹ sẵn sàng ân xá , bảo đảm quyền bất khả xâm phạm cho tổng thống Bashar al-Assad nếu ông từ bỏ chức vụ và rời khỏi nước”. Cũng theo tờ báo nầy, thì sáng kiến ân xá xuất phát từ tổng thống Barack Obama và thủ tướng Anh David Cameron. Theo ông Cameron thì sáng kiến nầy đã được sự ủng hộ của tổng thống Vladimir Putin trong cuộc hội đàm giữa hai tổng thống Nga và Mỹ bên lề Hội Nghị thượng đỉnh G-20 ở Mexico.

Người dân Syria biểu tình phản đối Tổng thống Bashar al-Assad

Tổng thống Nga Putin (phải) quyết bảo vệ Assad

Cùng ngày, hảng thông tấn Reuters trích lời ông Cameron cho biết, ông rất vui mừng vì ông Putin đã thay đổi lập trường, không còn ủng hộ cho Assad nữa.

Tuy nhiên, cũng ngày 21-6-2012, ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã lên tiếng bác bỏ tuyên bố của ông Cameron, cho rằng “không thích hợp.” Nhiều nhà phân tích nhận xét, “không thích hợp” là chưa phải lúc để công khai, vì còn một số điều kiện và hệ lụy chưa được giải quyết giữa Nga và Mỹ.

8.3. Hoa Kỳ không chấp nhận giải pháp của Nga

Theo các nhà phân tích thì những “lời qua tiếng lại” cấp cao bùng lên những ngày qua, chỉ là một phần trong “cuộc chơi lớn” giữa các siêu cường. Điều nầy cho thấy một cuộc đối đầu quyết liệt giữa các cường quốc hàng đầu thế giới mà nơi tập trung mâu thuẩn ở thời điểm hiện tại là Syria.

Theo ông Putin thì vấn đề quan trọng không phải là ai sẽ nắm quyền, mà là làm thế nào để có hoà bình và chấm dứt đổ máu, muốn vậy, tất cả các bên trong xung đột phải ngồi vào bàn thương lượng và phải thỏa thuận với nhau về một tương lai của đất nước. Ông Putin nhấn mạnh “Không thể có chuyện nước ngoài can thiệp vào cuộc xung đột ở Syria, và nói rõ “Không có một người nào quyết định thay cho các dân tộc khác, là sẽ đưa ai lên nắm quyền và gạt bỏ một ai ra khỏi chính quyền”.

Lời tuyên bố mới nghe thì có vẻ hợp lý, nhưng nói và làm khác nhau.

- Hoa Kỳ bác bỏ việc các bên ngồi lại với nhau thương lượng. Cụ thể là phe đối lập không thể thương lương công bằng và bình đẳng với Assad được. Khi thế lực hai bên ngang nhau thì mới có giải pháp công bằng, vì thế mà ở Hội Nghị Paris về VN năm 1973 có chiến thuật “vừa đánh vừa đàm”, ai thắng ngoài mặt trận thì có thế mạnh trên bàn hội nghị. Hoa Kỳ, phương Tây và cả phe nổi dậy người Syria cũng không chấp nhận thương thuyết ở thế yếu như thế.

- Putin đã tự mâu thuẩn với chính mình khi tuyên bố không để cho nước ngoài nào can thiệp vào xung đột ở Syria, nhưng chính Nga đã đưa vũ khí và chuyên viên đến Syria trước hơn ai hết.

- Nếu như Assad là người biết lý lẻ, tôn trọng công bằng và có tình người, thì đâu có ra tay tàn bạo giết đồng bào mình trước yêu cầu chính đáng là tự do, dân chủ của người dân. Bạo chúa lần lượt rồi cũng phải ra đi thôi, tấm gương trước mắt là Muammar Gaddafi (Libya), Hosni Mubarak của Ai Cập, Zine El Abidine Ben Ali của Tunisia.

**9* Kết**

Tình trạng của Syria rất phức tạp. Sự chia rẻ không thể hàn gắn được giữa các hệ phái tôn giáo và sắc tộc là nguyên nhân của sự bất ổn lâu dài.

Nga và Trung Cộng can thiệp mạnh mẽ vào Syria, nhất là ngăn cản những biện pháp trừng phạt Syria ở Hội Đồng BA/LHQ.

Ngày 28-6-2012, ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nhắc lại, giải pháp về Syria phải do người Syria đưa ra và Nga sẽ không ủng hộ sự can thiệp nào của nước ngoài, ông tuyên bố trước khi đi tham dự Hội Nghị ở Geneva vào ngày 30-6-2012 do đặc sứ LHQ Kofi Annan tổ chức. Ông Lavrov nhấn mạnh: “Ông không bảo đảm để hội nghị Geneva về Syria đưa tới kết quả”.

Cho đến nay, Hoa Kỳ và NATO chưa có hành động quân sự vào Syria như đã làm ở Libya để hỗ trợ phe nổi dậy.

Thế lực mạnh nhất của phe nổi dậy là thuộc tổ chức Huynh Đệ Hồi Giáo, cho thấy viễn ảnh của Syria thời hậu Assad có thể giống như ở Ai Cập hiện nay, tức là một nhà nước Hồi Giáo không thân thiện với Hoa Kỳ và Tây phương. Tổng thống mới của Ai Cập Mohamed Morsi thủ lãnh Huynh Đệ Hồi Giáo trả lời phỏng vấn của thông tấn xã Fars của Iran, là ông có ý định xé hoà ước với Do Thái năm 1979 và lập lại quan hệ với Iran, như vậy là đứng về phe chống Mỹ.

Nếu như Hoa Kỳ và Tây phương không có những hành động quyết liệt thì con đường tương lai mà Syria sẽ đến là một Ai Cập hiện tại.

Trúc Giang

Minnesota ngày 6-7-2012

Vietnam

Saturday, July 7, 2012

Chân Dung & Chân Tướng

Chân Dung & Chân Tướng

Lý lẽ kẻ mạnh

Tương lai nào cho Syria

Tương lai nào cho Syria

Trúc Giang MN

**1* Mở bài**

**2* Syria bắn rơi phi cơ của Thổ Nhĩ Kỳ**

**3* Nga cung cấp vũ khí cho Syria**

**4* Tin đồn: Nga, Trung Cộng, Iran và Syria tập trận chung**

**5* CIA cung cấp vũ khí cho phe đối lập ở Syria**

**6* Vùng cấm bay vô dụng**

**7* Binh sĩ chính phủ đào ngũ**

**8* Tổng thống Bashar al-Assad có thể bị ám sát**

**9* Kết**

Featured Post

TT. Trump tiết lộ lý do cách chức Bộ Trưởng Hải quân, đưa Hùng Cao lên tiếp quản

Popular Posts

Popular Posts

NEWS HTD.

Popular Posts

My Link

look

Search This Blog

My Blog List

Popular Posts

Popular Posts

Popular Posts

My Books

MY LINKS

Quốc Kỳ Quốc Ca Việt Nam

DQ

Video: HIỆP ĐỊNH PARIS VỚI SỰ TRÁO TRỞ Ô NHỤC CỦA CỘNG SẢN BẮC VIỆT

Video: PHẦN 11 - TÂM TƯ TỔNGTHỐNG NGUYỄN VĂN THIỆU