Sát thủ “Quan làm báo” (QLB) trước đây như luồng áp thấp nhiệt
đới, bất ngờ hình thành, lướt qua “Phủ chúa”, chỉ gây tổn thương nhẹ một đại quan
và vài cận vệ. Sát thủ “Chân dung quyền lực” (CDQL) hôm nay như cơn bão không
được dự báo, đột ngột đến rồi đi, để lại phía sau bao đổ vỡ ngổn ngang. Tuy
diện bão không rộng, nhưng tâm bão chỉa thẳng vào “Cung vua” trong lúc quan đại
thần về đây nhóm họp, làm trọng thương một số đại quan khiến cho thần dân xôn
xao bàn tán.
Sát thủ mệnh danh CDQL xuất hiện quá bất ngờ đối với mọi người,
gây chấn động dư luận. Họ thuộc phe nhóm nào? Ai đứng đàng sau? Vì sao xuất hiện
đúng vào ngày đầu năm 2015? Lại vào những ngày trước, trong và sau hội nghị lần
10/khóa 11 của Đảng cầm quyền? Sao không “bắn” loạn xạ như phiến quân Hồi giáo
mà nhằm vào một số vị cấp cao của Đảng cầm quyền “bắn tỉa”?, v.v.
Đó là những
câu hỏi đến nay chưa có lời đáp! Việc để đối phương tràn sang “phần sân” của
mình gây sóng gió, bị lãnh đạo quy trách nhiệm và công chúng cật vấn, ngành
Thông tin Truyền thông (4T) đến nay chưa trả lời được, tức giận mất bình tĩnh,
đang chửi bóng chửi gió.
Biết rằng, trên lĩnh vực thông tin, chơi ẩn/nặc danh là không
chính danh quân tử. Có điều, CDQL nói năng êm ái, đưa ra thông tin có kèm chứng
cứ đủ thuyết phục, dầu không muốn người ta cũng buộc phải tin hay ít ra cũng
chờ xem chớ không phủ định. Công chúng đã và đang bực tức về nạn tham những,
CDQL điểm huyệt tham nhũng, coi như gãi đúng chỗ ngứa, họ hưởng ứng là điều dễ
hiểu.
Chính xác cả định tính và định lượng, từ khi xuất trận 1/1/2015
đến khi giải tán hay án binh bất động 29/1/2015, vỏn vẹn 28 ngày, CDQL nổ 29 phát
súng (29 bài) vào chủ yếu 4 vị quan đại thần theo trình tự: Phó Thủ tướng
Nguyễn Xuân Phúc, Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh, Chủ tịch Quốc hội
Nguyễn Sinh Hùng, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình.
Cả bốn vị bị trọng thương, không nói được, đang chờ “bác sĩ” kết luận “sức
khỏe”.
Trước khi ngưng tấn công, CDQL bắn chỉ thiên một phát “Mũi thuyền xé sóng – Mũi Cà Mau”,
tung ra “Bó đũa chọn cột
cờ” nhằm lăng-xê Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Chỉ trong vòng 28 ngày,
CDQL, một trang mạng vô danh tiểu tốt, với 29 bài phóng sự, làm sục sôi dư luận
xã hội, khiến cho Bộ 4T đồ sộ đối phó một cách bị động.
Dầu sát thủ CDQL đã giải thể hay án binh bất động chờ thời ở đâu
đó suốt gần tuần nay, nhưng dư luận dựa vào “sản phẩm” của nó nói tới nói lui,
đoán già đoán, cãi qua cãi lại đủ thứ. Tôi chép lại những câu nói mà mình thu
lượm được:
– Thông tin ngoài luồng và nặc danh không thể tin được.
– Dầu ngoài luồng nhưng chứng cứ rành rành sao không tin. Chắc
người ta sợ nên ẩn danh.
– Chứng cứ không ngụy tạo được sao?
– Nhân chứng là những người còn sống sờ sờ, vật chứng là những lâu
đài sừng sững… ngụy
tạo được sao?!
– Hãy chờ điều tra, cãi chi cho mệt.
– Tôi ngại quan binh quan, phủ binh phủ, xử lý nội bộ là xong, bất
quá khiển trách hay cảnh cáo như vụ Trần Văn Truyền là xong việc.
– Quyền cao chức trọng đâu lẽ người ta bán rẻ danh vị?
– Hàng trăm, hàng ngàn tỉ mà rẻ cái nỗi gì. Vì lợi, Tổ quốc họ
cũng bán.
– Phải chi ông Bá Thanh không bịnh, điều tra hốt liền bọn “nhám
nhúa” thì đỡ cho dân biết mấy.
– Hốt ai, ai hốt? Hốt thải vào bịnh viện chờ chết cho hết hốt.
– Sao QLB và CDQL đều nhè vào nội bộ Đảng mà tung chưởng?
– Phải đâu ở ngoài, cùng trong Đảng với nhau, tranh giành quyền
lợi chưởng nhau thôi. Chơi theo luật giang hồ “Mi không đánh ta, ta không đánh
mi”, ngược lại thì ăn miếng trả miếng chớ có gì lạ?
– Kiểu này, cứ khui qua khui lại riết giáp mí “vỡ bình” mất!
– Ai bảo bình chứa chuột chi rồi trách mèo truy chuột làm vỡ
bình?! Nên nhớ rằng, lửa gặp bổi thì cháy, ai bảo để bổi trong nhà gây cháy rồi
than.
v.v. và v.v.
Tôi nghe người ta không hài lòng về “đấu pháp” của lãnh đạo Bộ 4T trước
loạn thông tin. Để biết sự việc ra sao, tôi tìm đọc những phát biểu của Bộ
trưởng Nguyễn Bắc Son và Thứ trưởng Trương Minh Tuấn (không trích). Tôi xin
trao đổi với hai anh 7 vấn đề:
1/ Ở lĩnh vực chính trị tư
tưởng, 4T là những người lính trực chiến bằng cái miệng và phương tiện để tranh
thủ trái tim, khối óc của con người – rót mật vào tai người ta mới ngồi yên
lắng nghe, chớ không ai rót a-xít vào tai người ta sẽ giãy nảy; tuyệt
nhiên/tuyệt đối không được dùng lời lẽ hay biện pháp mang yếu tố hành chính,
hình sự.
Bởi vì, người tìm thông tin là người tìm sự thật (chân lý). Người ta thường
xử lý thông tin qua hai công đoạn: Cái đầu là kho chứa thông tin chưa xử lý,
trái tim là kho chứa thông tin qua xử lý. Người ta ví cái đầu là “bảo tồn” giữ
cho còn thông tin để có mà xử lý theo kiểu gạn đục khơi trong, còn trái tim là
“bảo tàng”, nơi tàng trữ những báu vật đã qua xử lý (chân lý-tinh chất).
Thông
tin đạt lý thấu tình người ta mới cất vào tim, ngược lại nó bị thải ra đôi khi
chưa đến cái đầu. Trong thời đại bùng nổ thông tin này, tất nhiên thôi, những
thông tin qua chế biến theo định hướng, một chiều, bóp méo sự thật, vì lợi ích
cục bộ, phe đảng… công chúng liệt nó vào loại phế liệu, cho vào sọt rác.
2/ Ở lĩnh vực thông tin
phải tôn trọng luật chơi bằng hình thức đối thoại bình đẳng: dầu đang ở vị thế
nào cũng không được dùng lời lẽ lỗ mãng theo kiểu hình sự, cửa quyền, phải với
thái độ lịch sự, cởi mở, dùng lý lẽ tranh luận với nhau tìm ra chân lý. Ngay cả
ở lĩnh vực đối chọi người ta cũng phải có luật chơi: Đấu võ đài nếu quy định có
găng tay thì cùng đeo găng tay. Chiến tranh nóng, người ta cũng cấm dùng vũ khí
hóa học chớ đâu được tùy tiện?
3/ Tôi không dám nói cả
ngành 4T, qua lời nói và bài viết của hai anh, tôi có cảm nhận có hơi hướng
không chính trực, dựa thế cậy quyền, dùng ngôn từ đượm mùi hành chính, hình sự.
4/ Đưa tin hay tìm kiếm
thông tin… là quyền của công dân được Hiến định, họ có phạm pháp đâu mà các anh
cay đắng chi đối với họ, không khéo vô tình mình lại là người vi Hiến?
5/ Các vị lãnh đạo, nhất
là 4T thường nói chuyền với nhau những đôi từ sai trái, bịa đặt, nói xấu… để phủ lấp,
bác bỏ những thông tin gọi là ngoài luồng, trái chiều, bất kể nó đúng hay sai
sự thật. Thử đặt những câu hỏi về những đôi từ đó:
Sai
trái: Trái với sự thật hay trái với
định hướng? Kiểm định thông tin, người ta lấy sự thật (tính chính xác) làm
chuẩn, còn định hướng định héo gì đó ra ngoài chơi, đừng lộn xộn ở đây.
Bịa
đặt: Bịa đặt là tự dựng chuyện chớ
gì? Người ta đưa tin bịnh nhân Nguyễn Bá Thanh về Đà Nẳng hay những vụ
tham nhũng có tên người, có đầy đủ chứng cứ là bịa đặt sao?! – Chẳng lẽ
chưa được sự cho phép của lãnh đạo là bịa đặt?
Nói xấu:
Nó tốt mà nói nó xấu mới sai, chớ nó xấu nói nó xấu thì có gì sai? – Nếu
ai đụng đến cán bộ, chính quyền… thì các vị chụp cho cái mũ: Nói xấu cán bộ, nói xấu chính
quyền. Phải minh xét lại từng vụ việc xem người ta dựng chuyện
nói xấu cán bộ, chính quyền hay cán bộ chính quyền đã xấu. Nếu đã xấu thì
nói xấu có gì sai? Nhiều người ở tù oan về việc ỷ thế cậy quyền cố tình
chụp mũ sai trái này?! – Ác vừa vừa thôi, ác quá chết không nhắm mắt.
6/ Họ đưa tin ông này, bà
kia tham nhũng hay hư hỏng gì đó, thì các anh đề nghị cơ quan chức năng điều
tra hoặc gọi/buộc người cho là bị bôi xấu đó phản biện. Khi tìm ra sự thật rồi,
qua các cổng thông tin, các anh cho công bố để giải độc cho công chúng. Nếu ai thông
tin sai sự thật thì buộc họ phải đính chính, xin lỗi hoặc xử lý theo pháp luật.
Mắc mớ gì mà các anh đỗng lên, vu vạ nọ kia, không khéo người ta liệt mình vào
loại không chính trực.
Phải hiểu mọi chi phí, kể cả lương cho ngành và người
đều từ tiền thuế của dân. Người ta chúa ghét những ai sống nhờ toàn bộ mà phục
vụ cục bộ.
7/ Nghe nói chẳng biết
đúng không, con người là cốt khỉ hay vượn gì đó, có thuộc tính “tò mò”. Con
người cũng có thói quen “xấu che, tốt khoe”. Nhưng vì là cốt khỉ, con người
thích tò mò tìm hiểu cái che hơn cái khoe – cứ che đi, sớm muộn gì cũng lòi ra
hết.
Nếu ngày nào ngành 4T còn tiếp tục thông tin theo định hướng, bóp
méo sự thật, một chiều, cục bộ thì việc kéo công chúng về với mình chỉ là ảo
tưởng.
Câu chuyện con ruồi Tân Hiệp Phát ban đầu nhỏ xíu nhưng sau vài
ngày chờ đợi cách hành xử của doanh nghiệp này dư luận bỗng bùng lên khắp nơi,
từ báo chí cho tới các trang mạng xã hội, Tân Hiệp Phát đang là tiêu đề chính,
nóng hơn Biển Đông, nóng hơn… Chân dung quyền lực.
Nóng hơn Biển Đông dĩ nhiên chỉ là tạm thời còn nóng hơn Chân dung
quyền lực thì… chưa chắc.
Bởi đây là một trang nữa vẽ chân dung một tập đoàn, một nhóm lợi ích
hay nói đúng hơn một thứ quyền lực không cần súng nhưng có khả năng khống chế
và bịt miệng dư luận trong rất nhiểu năm bằng đồng tiền, bằng chân rết mà nó
mua được từ quyển lực chính thống. Thứ quyền lực mà Tân Hiệp Phát có không biết
sợ ai, ngoại trừ Internet.
Con ruồi trong chai nước Number One của tập đoàn này đang được
công dân mạng “nhân bản” và biến hóa khôn lường. Nó nằm đâu đó trong văn phòng
công an điều tra tỉnh Tiến Giang và chờ đợi “giám định” xem là ruồi thật hay
ruồi giả. Ruồi thật là tự trong khâu sản xuất sơ sót còn ruồi giả là do anh Võ
Văn Minh tự ý bỏ vào chai rồi hô hoán lên là phát hiện.
Theo Thượng tá công an Đinh Văn Thảnh: “Bước đầu, qua kiểm tra bằng
mắt thường thì phát hiện chai nước mà Minh dùng để tống tiền Công ty Tân Hiệp
Phát thực chất có con ruồi và vẫn chưa khui. Tuy nhiên, để làm rõ cần phải giám
định cụ thể từng chi tiết: nút chai, chất lượng nước bên trong chai…”
Người theo dõi câu chuyện nghi ngờ rằng biết đâu khi ra tòa, một
giấy giám định của cơ quan chức năng xác định chai nước bị làm giả thì sao? Bởi
vì cho tới giờ này, 9 ngày sau khi anh Minh bị bắt luật sư Nguyễn Tấn Thi vẫn
không được cơ quan công an chấp nhận là người bảo vệ quyền lợi cho bị can, vậy
thì lấy gì đảm bảo rằng cái chai có chứa con ruồi Tân Hiệp Phát ấy không bị
đánh tráo?
Tân Hiệp Phát sẽ chấp nhận 1 hay 2 tỷ thay vì 500 triệu để mua cho
bằng được tai tiếng của mình. Ém nhẹm vụ việc bằng một chai nước giả không gì
dễ bằng khi tập đoàn này thừa biết cách len lỏi vào các tổ điểu tra hay các
quan tòa như thế nào.
Hơn nữa họ đã được mở đường một cách công khai và hợp pháp qua ý
kiến một thẩm phán khi cho rằng chai nước có thể giả và người tạo ra nó sẽ bị
trả giá về hành vi của mình.
Người phát biểu là Thẩm phán Phạm Công Hùng, Tòa Phúc thẩm
TAND Tối cao tại TP.HCM.
Ông nói với báo chí:
“Nếu
anh Minh chủ động ngụy tạo chứng cứ để tống tiền thì hình phạt còn phải nghiêm
khắc hơn nữa. Nếu thực sự có con ruồi trong chai nước thì đây cũng chỉ là sơ
suất, một lỗi nhỏ của quá trình sản xuất, không ai mong muốn vì hàng trăm hàng
ngàn chai khác trong lô cùng xuất xưởng đó không có con ruồi nào. Chúng ta chỉ
đặt vấn đề và trừng trị công ty khi họ cố tình đóng ruồi vào nước (hàng trăm
hàng ngàn chai đều có ruồi) hoặc cố ý cho chất gì đó bị cấm vào sản phẩm nhằm
mục đích đầu độc người tiêu dùng…”
Thứ nhất, ông Hùng dẫn dắt dư luận gây bất lợi cho bị cáo. Là một thẩm
phán ông không được phép hướng dẫn dư luận khi phiên tòa chưa mở và cơ quan
điểu tra chưa chính thức vào cuộc.
Thứ hai ông làm nhẹ tội (nếu có) của Tân Hiệp Phát khi cho rằng “Hàng
trăm hàng ngàn chai nước trong lô đó không có con ruồi nào”
Con ruồi Tân Hiệp Phát (ảnh minh họa)
Người tiêu dùng đòi hỏi luật pháp bảo vệ môi trường vệ sinh thực
phẩm cho họ, vì vậy khi một con ruồi bị phát hiện tức là công ty sản xuất phải
chịu hoàn toàn trách nhiệm. Người tiêu dùng của năm 2015 không thể chờ cho tới
hàng trăm hàng ngàn con ruồi xuất hiện như ông nói mới được quyền lên tiếng.
Ông Hùng với tư cách một thẩm phán đã diễn giải vụ bắt giữ Võ Văn Minh
với cách nói của một điều tra viên. Trong lập luận của ông cho thấy vừa kẻ cả
vừa đẩy người bị bắt vào cái gông của nhà tù mặc dù anh Minh chưa chính thức
được xem là có tội. Là thẩm phán nhưng ông Hùng đã phát ngôn sai nguyên tắc cho
thấy hệ thống tư pháp Việt Nam quá tùy tiện và sơ khai. Chú ý vào bài báo người
ta không khó khăn gì khi thấy rằng ông công khai bênh vực Tân Hiệp Pháp một
cách khó hiểu, sự bênh vực này chỉ có thể phát ra từ một nguyên lý: Quyền lực
này bênh vực cho quyền lực kia.
Ông Hùng nói:
“Việc
phòng, chống tội phạm là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi cá nhân, tổ chức trong
xã hội. Phía công ty báo công an bắt anh Minh khi bị anh yêu cầu đưa tiền là
một hành động đúng. Nó góp phần tạo ra một xã hội lành mạnh, có sức đề kháng
cao, không im lặng trước những việc làm trái pháp luật…”
Sức đề kháng cao?
Nếu đi ngược thời gian trước đây vào năm 2009, khi nhà báo Hoàng Khương
của tờ Tuổi trẻ có bài viết việc phát hiện 26 tấn hóa chất đã hết hạn sử dụng
nhưng Tân Hiệp Phát vẫn cất giữ trong nhà kho của mình và sau đó không có một
dấu hiệu nào chế tài đối với tập đoàn này thì ông Hùng nghĩ sao?
Trong vụ này ai im lặng trước pháp luật, là thẩm phán tại TP-HCM
chắc ông biết rõ phải không thưa ông?
Cái mà ông gọi là sức đề kháng cao ấy được toàn xã hội xem là một
vụ gài bẫy hèn hạ chứ chẳng phải là đề kháng gì cả. Tân Hiệp Phát có lỗi vì sản
phẩm vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm, đã cử người tới giả vờ mua sự im lặng
của anh Minh nhưng lại báo cho công an biết để vây bắt người nhẹ dạ cả tin mà
ông cho là góp phần tạo cho xã hội lành mạnh thì thật là khó hiểu. Xã hội nếu
đầy rẫy những thứ giảo quyệt như vậy thì làm sao lành mạnh cho được? Đây là
việc làm nhơ nhuốc mà từ ngàn xưa loài người khinh bỉ và tránh né vì phi đạo
đức.
Nếu là thẩm phán có lương tri thay vì kết tội người chưa bị phán
xử ông nên giải thích một cách cặn kẽ và công tâm việc anh Minh và hàng triệu
người nông dân có tư tưởng không khác gì anh Minh khi luôn nghĩ rằng phát hiện
một con ruồi trong chai là trúng số. Lỗi này thuộc về hệ thống tư pháp Việt Nam
không mở đôi mắt người dân ra cho rõ để nhìn thấy sự nhập nhằng trong cách hành
xử. Anh Minh cũng như hàng trăm ngàn người khác cứ nghĩ rằng chai nước chứa con
ruồi là “tài sản” do anh phát hiện, vậy thì anh bán nó là quyền tự nhiên chứ
không phải là tội phạm.
Mấy ai rành rẽ việc này hơn ông, nhưng cách mà ông diễn đạt với
báo chí làm người ta nghĩ rằng ông là một cổ đông của Tân Hiệp Phát.
Ông khẳng định Tân Hiệp Phát là “người bị hại” như sau:
“Ở
đây anh Minh có hành vi vi phạm thuộc trường hợp dùng thủ đoạn khác uy hiếp
tinh thần buộc người bị hại phải giao tiền. Cụ thể là đã thông báo với phía
công ty là nếu không dùng tiền để mua sự im lặng thì anh ta sẽ tung tin cho báo
chí và tìm mọi cách truyền tin cho xã hội biết…”
Là thẩm phán ông đã đánh tráo khái niệm. Không ai thấy Tân Hiệp
Phát là “bị hại” cả mà người ta chỉ thấy rõ như ban ngày chính người tiêu dùng
sản phẩm của Tân Hiệp Phát mới là người bị hại. Anh Minh là chủ quán bán sản
phẩm của Tân Hiệp Phát vì vậy anh bị hại gián tiếp bởi sản phẩm của Tân Hiệp
Phát. Từ người có lỗi trở thành bị hại thật là miệng lưỡi của một thẩm phán đại
tài.
Đó là nói về lập luận "luật" của một thẩm phán. Và sau
đây là lập luận “biết ơn” của một đảng viên.
Ông bảo rằng anh Minh là người vô ơn khi có hành động tống tiền
Tân Hiệp Phát, ông nói:
“Xét về mặt tình cảm, nhãn hiệu nước giải khát trên là sản phẩm
anh Minh đang kinh doanh (bán lẻ) kiếm lời. Nói cách khác anh đang hưởng lợi
từ sản phẩm đó nên về góc độ nào đó anh Minh phải bảo vệ uy tín của doanh
nghiệp. Việc yêu cầu doanh nghiệp đưa tiền như trên không chỉ vi phạm pháp
luật mà còn vi phạm về đạo đức. Đó là chưa kể thực hư của con ruồi trong chai
nước là do lỗi của nhà sản xuất hay có sự sắp đặt nào đó.”
Thật là lý luận của một quan tư pháp, cố tỏ ra là tâm hiền như
Phật, luôn uống nước nhớ kẻ trồng cây!
Nhưng ông không hiền mà trái lại đang cổ vũ cho thứ lý thuyết ngậm
miệng ăn tiền.
Nói về đảng, khi uy tín của đảng không còn nữa thì một đảng viên
như ông vẫn cắm đầu bảo vệ là điểu dễ hiểu vì đảng nuôi ông, nhưng nói vê Tân
Hiệp Phát như vậy thì ông đã nói... ngược.
Anh Minh không có bổn phận biết ơn tập đoàn Tân Hiệp Phát cũng như
nhân dân Việt Nam không có bổn phận biết ơn đảng cộng sản Việt Nam ông ạ. Có lẽ
ông quá quen đọc khẩu hiệu nên quên mất nguyên lý của kinh doanh trong môi
trường tự do. Là đảng viên ông quen việc lãnh tem phiếu nên nghĩ rằng cái gì
mình nhận thì phải biết ơn người ban phát. Ngay cả tem phiếu của nhà nước cũng
không phải là vật cần ghi ơn bởi lẽ dễ hiểu nhà nước, đảng làm gì có tiền mà
ban với phát. Đây là động tác giả của cầu thủ bóng đá, cốt làm mờ mắt nhân dân
khi lấy tiền của họ phát lại cho họ để rồi la lên là mình ban ơn...
Tân Hiệp Phát phải mang ơn những con người nhỏ bé được gọi là bán
lẻ như anh Minh mới đúng, vì nếu không có những con người nhỏ bé ấy chắc chắn
là không có Tân Hiệp Phát. Giống như đảng, không có nhân dân cùng khổ kia thì
làm gì có đảng để mà ban phát thứ ơn ảo thưa ông?
Khác với đảng, các doanh nghiệp lớn có năm nào mà họ không cám ơn người
bán lẻ bằng những quà tặng cuối năm hay những cuộc tham quan này khác. Có ông
bán lẻ nào cuối năm khúm núm chạy tới một công ty đưa phong bì cám ơn vì đã cho
họ cơ hội bán sản phẩm của công ty hay không?
Con ruồi Tân Hiệp Pháp đã có số phận của nó. Cho dù có mua chuộc
hay đánh tráo vật chứng thì người tiêu dùng cũng đã sợ hãi nó rồi. Người ta không
thể mua một thứ nước tởm lợm để uống cho dù được đánh bóng, làm sạch bằng luận
điệu của một thẩm phán ông ạ.
Cánh
Cò, viết từ Việt Nam
*Nội
dung bài viết không phản ảnh quan điểm của RFA.
Câu chuyện anh Võ Văn Minh ngụ tại Cái Bè, Tiền Giang phát hiện một
con ruồi trong chai nước của hãng Tân Hiệp Phát và rồi bị bắt với cáo buộc tội
“cưỡng đoạt tài sản” đang ngày càng có nhiều búc xúc trong công luận vì hành vi
gài bẫy bắt người của tập đoàn Tân Hiệp Phát.
Ai bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Chiều ngày ngày 27 tháng 1 năm 2015 Công an Cái Bè đã bắt anh Võ
Văn Minh chủ quán cơm An Cư thuộc huyện Cái Bè, tình Tiền Giang đang nhận số tiền
500 triệu đồng từ tay của nhân viên tập đoàn Tân Hiệp Phát để bỏ vào cốp xe gắn
máy của anh. Anh Minh bị cáo buộc tội cưỡng đoạt tài sản.
Số tiền rất lớn này đến từ câu chuyện của một con ruồi mà hiện nay
trên các trang mạng xã hội đặt cho nó cái tên là Tân Hiệp Phát.
Con ruồi xuất
hiện trong chai nước Number One của tập đoàn này trong tình trạng còn niêm
phong được khách hàng của quán cơm anh Minh phát hiện và từ chối không uống.
Anh Minh đã gọi cho tập đoàn Tân Hiệp Phát để mặc cả sự im lặng và câu chuyện
đã kết thúc qua gói tiền 500 triệu cùng với con ruồi tai tiếng.
Câu chuyện của anh Minh có thể xảy ra với bất cứ ai khi nghĩ rằng
đổi sự im lặng bằng tiền là hợp pháp và đối với nhiều người phát hiện một con
ruồi trong chai nước giải khát là trúng số chứ không phải là tai họa.
Giải thích về việc này luật sư Trần Vũ Hải cho biết nguyên tắc mà
một công dân cần theo để đòi hỏi sự phát hiện ấy của mình:
Trong trường hợp người tiêu dùng thấy nhà sản xuất sai thì rõ ràng
họ có quyền yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên để tiến hành thủ tục đòi bồi thường
hay là yêu cầu gì đó thi những người đó phải có kinh nghiệm nếu họ muốn thành
công
LS Trần Vũ Hải
....Trong trường hợp người tiêu dùng thấy nhà sản xuất sai thì
rõ ràng họ có quyền yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên để tiến hành thủ tục đòi bồi
thường hay là yêu cầu gì đó thi những người đó phải có kinh nghiệm nếu họ muốn
thành công LS Trần Vũ Hải
-Trong trường hợp người tiêu dùng thấy nhà sản xuất sai thì rõ ràng
họ có quyền yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên để tiến hành thủ tục đòi bồi thường
hay là yêu cầu gì đó thi những người đó phải có kinh nghiệm nếu họ muốn thành
công hoặc ít nhất được mang ra ánh sáng mà họ không bị bất lợi. Họ nên nhờ các
luật sư và trong trường hợp như thế thì luật sư sẽ tiến hành một thủ tục rất là
bình thường đó là gửi một thư thông báo quan điểm của thân chủ của mình và yêu
cầu nhà sản xuất dịch vụ phải trả lời bằng văn bản nếu đơn vị nào sai thì họ
tìm các thỏa thuận nào đó những người tiêu dùng kia sẽ được có một sự bảo vệ
của các luật sư bởi vì rõ ràng là chúng tôi hoàn thành xử ở đây là xử công
khai.
Bên cạnh luật sư, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam là một tổ
chức khá lớn có văn phòng ở mọi tỉnh thành cũng có thể giúp tư vấn cho những việc
như vậy. Tiến sĩ Vương Ngọc Tuấn, Phó tổng thư ký Hội Bảo vệ người tiêu dùng
Việt Nam cho biết:
-Tôi nghĩ rằng khi phát hiện những sản phẩm không đạt chất lượng cũng
như không thỏa mãn người tiêu dùng thì người tiêu dùng có thể khiếu nại để được
giải quyết hoặc đền bù thỏa đáng quyền lợi của mình.
Trước tiên là người ta phải khiếu nại trực tiếp đến doanh nghiệp hay
cá nhân hay tổ chức cung cấp hàng hóa dịch vụ cho mình. Nếu không được giải
quyết thỏa đáng thì lúc ấy họ có thể nương nhờ bên tư pháp hay các tổ chức xã
hội như Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam.
Ở đây chúng tôi thấy rằng không có việc đe dọa dùng vũ lực. Phía
công an cho là uy hiếp vể tinh thần thế nhưng mà Tân Hiệp Pháp là một pháp nhân
chứ phải con người đâu mà có tinh thần? Tinh thần thì phải nói đến con người cụ
thể.
LS Trần Vũ Hải
Đối với cáo buộc “cưỡng đoạt tài sản” bằng cách uy hiếp tinh thần
mà công an đưa ra để bắt giữ anh Võ Văn Minh, luật sư Trần Vũ Hải cho rằng công
an đã áp dụng sai tội danh, ông cho biết:
-Luật quy định đe dọa dùng vũ lực, đe dọa thôi chứ không phải sử dụng
vũ lực hoặc hình thức khác để uy hiếp tinh thần. Thế thì ở đây chúng tôi thấy
rằng không có việc đe dọa dùng vũ lực. Phía công an cho là uy hiếp vể tinh thần
thế nhưng mà Tân Hiệp Pháp là một pháp nhân chứ phải con người đâu mà có tinh
thần? Tinh thần thì phải nói đến con người cụ thể.
Tập đoàn Tân Hiệp Phát là một tập đoàn rất lớn có hàng vạn công nhân
hàng ngàn cán bộ và hàng trăm cổ đông tức là cái tập đoàn này không phải là một
thể nhân, không phải là một con người hay một thể nhân giám định được họ bị uy
hiếp vể tinh thần. Phía công an đã sử dụng sai tội danh này.
Gậy ông đập lưng ông
Tai tiếng cho anh Minh và gia đình thì ít nhưng cho bản thân tập
đoàn Tân Hiệp Phát thì nhiều gấp ngàn lần.
Là một tập đoàn nước giải khát được
xem là tầm cỡ hiện nay nhưng Tân Hiệp Phát sử dụng chiêu thức gài bẫy một người
dân bình thường khiến công luận thay vì lên án anh Minh lại chê bai hành động
tiểu nhân không nên có của một tập đoàn lớn.
Đây không phải là lần đầu Tân Hiệp
Phát bịt miệng người tiêu dùng khi phát hiện sai sót của mình bằng hành vi
thông báo cho công an. Tháng 6 năm 2012 anh Trần Quốc Tuấn cư ngụ tại Bình
Thạnh cũng bị bắt với số tiền 50 triệu của Tân Hiệp Phát để đổi lại sự im lặng
việc có một con gián trong chai trà xanh do công ty này sản xuất.
Tai tiếng cho anh Minh và gia đình thì ít nhưng cho bản thân tập
đoàn Tân Hiệp Phát thì nhiều gấp ngàn lần
Không những vậy, sau khi vụ bắt anh Võ Văn Minh xảy ra báo chí
khui lại những hành vi sai trái của tập đoàn này mà vụ nghiêm trọng nhất vào năm
2009 với hàng chục tấn hóa chất dùng để pha chế làm nước giải khát đã qua hạn
sử dụng của tập đoàn này đang cất giữ.
Tân Hiệp Phát có lẽ là tập đoàn nhiều tai tiếng nhất trong lĩnh
vực vệ sinh an toàn thực phẩm vì đã có không ít vụ tố cáo những dơ bẩn của sản
phẩm của Tân Hiệp Phát. TS Vương Ngọc Tuấn cho biết ông đã nhiều lần nhận được
thông tin này từ người tiêu dùng nhưng Tân Hiệp Phát chưa bao giờ xử lý đúng
theo quy định pháp luật, ông Tuấn nói:
-Trong thời gian tôi phụ trách công tác tư vấn cho các khiếu nại của
người tiêu dùng cũng có một số các khiếu nại liên quan đến hàng hóa dịch vụ của
Tân Hiệp Phát và trong những trường hợp như thế thì chúng tôi luôn luôn phản
ảnh đến Tân Hiệp Phát để nơi này giải quyết trực tiếp đến người tiêu dùng và
sau đó phản hồi lại cho Hội Bảo vệ người tiêu dùng được biết kết quả giải
quyết. Nhưng tôi có thể nói rằng hầu như các khiếu nại tôi nhận được từ người
tiêu dùng phản hồi cho Tân Hiệp Phát thì nơi này chưa bao giờ có một phản hồi
một cách đầy đủ về cái kết quả giải quyết khiếu nại.
Gài bẫy để bắt người nhằm che dấu sai trái của mình là hành vi
không chính đáng của một tập đoàn nổi tiếng.
Luật sư Trần Vũ Hải chia sẻ ý kiến
của ông:
-Vụ nước giải khát con ruồi này và Tân Hiệp Pháp phối hợp với công
an để gài bẫy và bắt anh Võ Văn Minh theo chúng tôi thì dư luận không đồng tình
bởi vì Tân Hiệp Phát đã chấp nhận yêu cầu đó, tức là đổi lấy sự không công bố
thông tin vê chai nước giải khát có ruồi lấy 500 triệu lẽ ra Tân Hiệp Pháp đã
thỏa thuận với họ thì phải tôn trọng cái thỏa thuận đó và không để công an can
thiệp nhưng ngược lại họ tìm cách gài bẫy cho anh ký vào thỏa thuận đấy và báo
công an để công an bắt quả tang theo chúng tôi là không được trường hợp này không
nhân văn và thiếu đạo đức.
Anh Võ Văn Minh bị bắt với tang vật mà công an xác định là chai
nước giải khát Number One chưa bóc tem có chứa con ruồi bên trong. Với tư cách
là đồng chủ quán cơm An Cư, vợ anh Minh hoàn toàn có quyền tố cáo sự làm ăn cẩu
thả thiếu trách nhiệm của tập đoàn Tân Hiệp Phát đã gây bất lợi cho quán cơm
của chị. Khởi tố tập đoàn có bí danh con ruồi này sẽ giải tỏa được bản án cho
chồng và hơn nữa cho dư luận thấy sự công tâm của tòa án trước đồn đoán cho
rằng tư pháp đang nằm trong tay các tập đoàn hay nhóm lợi ích.
Trước ý kiến này
luật sư Trần Vũ Hải chia sẻ:
-À, vâng đây là một ý kiến hay! Hiện nay trước mặt tôi là luật sư mà
gia đình đang yêu cầu bảo vệ cho anh Võ Văn Minh thì tôi nghĩ luật sư đấy sẽ
tính toán để giúp gia đình để đối phó lại với Tân Hiệp Phát và bảo vệ anh Minh.
Báo chí cùng đồng ý là câu chuyện con ruồi Tân Hiệp Phát sẽ giúp
cho các công ty giải khát nhỏ hơn hưởng lợi trong những ngày Tết sắp tới. Mạng
xã hội đang cùng nhau lên tiếng tẩy chay sản phẩm của tập đoàn này. Họ lên
tiếng vì hành vi nhỏ mọn một phần, phần khác quan trọng hơn, họ muốn cảnh báo
nguy cơ mang mầm bệnh cho toàn xã hội trước việc làm ăn gian dối đầy ruồi nhặng
trong sản phẩm của tập đoàn này.
Loài người đã và đang
cố gắng đi tìm các hướng tâm linh và các tư tưởng xã hội tiến bộ chẳng qua để
kỳ vọng sẽ giải quyết được những mâu thuẫn, bế tắc cho cuộc sống cân bằng, hạnh
phúc hơn và vui hơn!
Người đời có câu: “Ngu thì chết chứ có bệnh tật gì đâu”.
Nhiều quốc gia trên thế giới kể cả nước có nền kinh tế hùng mạnh nhất thế giới
là Mỹ cũng phải luôn thay đổi để đối mặt với thách thức và tận dụng cơ hội để
tồn tại và phát triển. Không thay đổi hoặc thay đổi chậm chỉ là “đười ươi giữ
ống” mà thôi!
Nếu chẩn đoán có bệnh
thì phải trị bệnh, trị tận gốc. Từ gốc một căn bệnh ở nội tạng có thể biến thể
ra thành vô vàn triệu chứng khác nhau. Nếu cứ loay hoay trị các triệu chứng thì
dẫu có thấy hiệu quả tức thì cũng chỉ là ứng phó thụ động và hậu họa là ủ cho căn
bệnh ngày một trầm kha hơn.
Thử đặt vấn đề về
thượng tầng kiến trúc và hạ tầng cơ sở, cái nào phải nương theo cái nào? Độ bền
vững do cái nào quyết định? Vào thời khối Đông Âu chưa sụp đổ, Bulgaria là nước
đầu tiên trong khối SEV mở ra nền kinh tế du lịch. Khi chuẩn bị triển khai thì
Bộ trưởng Bộ Công an kiến nghị với thủ tướng Todor Zhivkov rằng theo
con đường du lịch gián điệp sẽ ào vào. Todor Zhivkov trả lời bằng một câu hỏi
trở lại: “Nền an ninh
quốc gia được lập ra để phục vụ cho nền kinh tế quốc dân hay nền kinh tế quốc
dân sinh ra để phục vụ cho an ninh quốc gia?”.
Con người và thể chế
cũng như kinh tế và chính trị là quan hệ nhân quả và là huyết mạch của vấn đề
Việt Nam hiện nay. Thực trạng đất nước hôm nay nhiều chuyện buồn hơn vui bởi vì
càng ngày càng phát hiện thêm nhiều ngõ ngách buồn.
Một đất nước nhỏ bé,
lách một cách tối ưu giữa các cường quốc chỉ có thể được khi người lãnh đạo rất
tỉnh táo và có một đội ngũ tham mưu thạo tin và dũng cảm. Trong chiến dịch Điện
Biên Phủ, ông Phạm Kiệt phụ trách an ninh nội bộ mặt trận nhờ nắm chắc tình
hình bố trí hỏa lực của quân Pháp là người đầu tiên dũng cảm khuyên Đại tướng
Võ Nguyên Giáp không nên nổ súng như đã dự định. Đại tướng lắng nghe, phân
tích, kiểm chứng, rồi dứt khoát đổi kế hoạch tác chiến, ra lệnh cho kéo pháo
ra, góp phần quyết định chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Lãnh đạo của Việt
Nam ngày nay có hạnh phúc đó không? Một dấu hỏi lớn chưa có tiền đề giải đáp.
Nỗi
buồn của người nông dân
Thời báo Kinh tế Sài
Gòn ngày 30/1/2015 đăng tải ý kiến của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển
Nông thôn Cao Đức Phát: “Ngành
nông nghiệp hiện nay đang gặp nhiều khó khăn mà một trong những nguyên nhân
quan trọng là sự bất cập về thể chế trong đó khu vực kinh tế tập thể mà nòng
cốt là hợp tác xã vẫn chìm trong tình trạng yếu kém”.
Mới đọc những dòng chữ
trên, chắc không ít người đánh giá cao Bộ trưởng đã chỉ ra những yếu kém của
thể chế và rất thương cảm chia sẻ với nỗi khổ của người nông dân. Ngẫm suy thì
lại không ổn một chút nào, ai tạo ra thể chế, ai trói mà mở? Có hai loại thể
chế, thứ nhất là Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn xây dựng luật để trình
Chính phủ và Quốc hội phê duyệt. Thứ hai là Bộ ra các thông tư, hướng dẫn thi
hành. Vai trò trách nhiệm đầu tiên của Bộ trưởng là tạo ra thể chế của ngành,
chẳng nhẽ lại đổ khuyết điểm đó cho tập thể trong khi bản thân mình đã đảm
nhiệm chức Bộ trưởng thấm thoắt cũng đã 11 năm rồi. Trong phạm vi bài viết này,
tôi chưa đề cập đến những yếu kém và bất ổn của ngành thủy lợi.
Nếu Bộ trưởng đọc kỹ,
ngẫm suy ý kiến rất chí lý dưới đây của giáo sư tiến sĩ Nguyễn Tử Siêm chuyên
gia hàng đầu của ngành nông nghiệp sẽ thấy rõ nguyên nhân yếu kém của ngành:
“Hệ thống tổ chức của ta có khuôn vàng
thước ngọc để sàng lọc, chọn được một dàn lãnh đạo, loại tinh ở trên sàng, toàn “nguyên khí quốc gia” cả. Bộ Nông nghiệp và Phát triển
Nông thôn có đủ bộ máy siêu to, các Tổng cục, cục, vụ, viện,… thì không thể nói
thiếu tham mưu. Xa lộ IT thênh thang so với thời cụ Kim Ngọc, Nghiêm Xuân Yêm,
Nguyễn Ngọc Trìu. Mỗi cán bộ ngày nay có một máy VAIO, thì không thể thiếu
thông tin.
Vậy thiếu cái gì mà để cơ chế, chính sách nông nghiệp và phát triển
nông thôn không giúp được dân? Có thể là hàm lượng chất xám trong các chính sách
ban ra bị thấp, có thể là trí tuệ ở ngoài, lãnh đạo Bộ chưa qui tụ vào, có thể
là tiếng nói của nông dân (ví dụ trong các thư ngỏ,….) và những người có tâm
huyết (chẳng hạn ông Nguyễn Minh Nhị, Võ Tòng Xuân, Vũ Trọng Khải, và nhiều
người khác,…) không vang đến tai Bộ, hay Lãnh đạo bận ra lệnh, không kịp lắng
nghe? Bộ có đủ nhiều thứ (như ý chí, quyết đoán, quyền lực,…), chỉ thiếu một
thứ là dân chủ nên bức tranh ngành ta (mà Bộ tự họa) nó có màu xám”.
Nỗi
buồn của nhà khoa học
Nhiều người có chung
nhận định bất luận trong thời đại nào, vai trò của trí thức gắn liền với vận
mệnh quốc gia và phụ thuộc vào người lãnh đạo quốc gia. Trí thức là hiền tài,
là nguyên khí quốc gia, không có trí thức thì không thể chấn hưng được đất nước,
nhưng chính lãnh đạo quốc gia mới là người quyết định vai trò của trí thức đối
với quốc gia.
Day dứt với thực trạng
kinh tế xã hội của nước nhà, TS Vũ Quang Việt, nguyên Vụ trưởng Vụ Tài khoản
Quốc gia Cục Thống kê Liên Hiệp Quốc, kêu gọi Việt Nam cấp bách đổi mới thể
chế, nhằm bảo đảm sự lành mạnh cho nền tài chính quốc gia. Bằng các lập luận
khoa học và số liệu minh họa cụ thể, TS Việt đề nghị Việt Nam viết lại luật
doanh nghiệp và luật tín dụng.
Mặc dù đồng tình chia
sẻ với quan điểm của TS Vũ Quang Việt nhưng tôi nghĩ người ta không viết lại
luật doanh nghiệp vì luật vừa mới được Quốc hội thông qua. Mặt khác, nếu chỉ
thay đổi nội dung luật mang tính kỹ thuật thì không có nhiều ý nghĩa. Còn thay
đổi mang tính chất đột phá thì có nêu ra, người làm luật có nghe cũng để đấy vì
họ được lệnh không được thay đổi. Chỉ khi nào đường lối của Đảng có sự thay nào
đó về các cái đuôi xã hội chủ nghĩa thì mới có cơ hội thay đổi luật (kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩ, xây dựng nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, v.v.).
Về mối quan hệ này, có
câu chuyện tếu: Những năm 80, trong một cuộc giao lưu có ông Võ Văn Kiệt tham
dự, một ai đó nổi hứng ôm đàn ca vui mấy câu (nhại bài hát của Trần Hoàn):
“Một chiều anh Sáu Dân tê lế phôn cho Ca
Lê Thuần, mà nhủ rằng làm văn hóa thì một thành phần, còn làm kinh tế thì nhiều
thành phần. Các cậu quán triệt nhen!…”.
Ông Sáu Dân biết quý
trọng dân, được dân, nhất là giới trí thức và văn nghệ sĩ tin cậy luôn thấy ở
ông là điểm tựa tinh thần, ngày nay lãnh đạo mấy người được hạnh phúc như Sáu
Dân?
Có ý kiến cho rằng chủ
nghĩa xã hội là sản phẩm của cả một trào lưu tư tưởng của loài người, chứ không
phải của ta, của riêng ai, của nước nào, phe nào. Có lúc người ta dùng nó để
xây dựng cả một xã hội thì không thành (vì thế mới có khái niệm “Chủ nghĩa xã
hội không tưởng”); nhưng xét về mặt đức tin, văn hóa, đạo đức thì nó có nhiều
điểm tiến bộ. Nó cũng phải được đối xử ngang bằng với các đức tin của vô vàn
các cộng đồng trên thế giới này.
Còn về kinh tế thì chỉ
có tôn trọng qui luật thị trường với phương tiện “đồng tiền” mới là thể chế
giúp loài người phát triển cực đỉnh (climax) một cách tự nhiên và bền vững
được. Đấy là qui luật khách quan y như trong khoa học tự nhiên vậy. Cho
nên trong văn hóa thì định hướng xã hội chủ nghĩa còn có thể được, còn trong
kinh tế mà gắn cái đuôi xã hội chủ nghĩa vào thì trái qui luật, gây cản trở hơn
là thúc đẩy sự thành công.
Có thông tin cho rằng
khi biên tập văn kiện Đại hội Đảng khóa XII được chỉ thị là “không được vượt
Cương lĩnh, Hiến pháp”, tức vẫn giữ nguyên các cái “đuôi” nêu trên. Mà giữ cái
“đuôi” xã hội chủ nghĩa thì chẳng bao giờ có đột phá được trong hình thành các
luật kinh tế như TS Vũ Quang Việt mong muốn.
Theo nguyên tắc quản
trị đáng lẽ ra, các ngân hàng thương mại, và công ty tài chính phải là công ty
mẹ đầu tư vốn tạo ra các doanh nghiệp như công ty cổ phần, công ty trách nhiệm
hữu hạn ở các lĩnh vực khác nhau. Ở Việt Nam lại làm theo quy trình ngược, các
công ty sản xuất lại lập ra ngân hàng thương mại hoặc công ty tài chính với tư
cách công ty con. Các công ty con huy động nguồn vốn trong dân, rồi cho công ty
mẹ vay, thế là đầu tư tràn lan, không hiệu quả, tạo ra cục máu đông, nguy cơ vỡ
trận tài chính.
Dù cho chưa sửa lại
luật doanh nghiệp và luật tín dụng, có hai điểm mà Quốc hội Việt Nam có thể
thay thế bất cứ lúc nào:
1.Mọi doanh nghiệp nhà
nước mới ra đời phải được Quốc hội hay Hội đồng nhân dân thông qua. Nếu không,
nhiệm kỳ sắp tới, ông nào lên lãnh đạo cũng có thể lập doanh nghiệp nhà nước.
2.Cấm không cho doanh
nghiệp phi tài chính làm chủ doanh nghiệp tài chính và ngược lại nếu không các
doanh nghiệp sẽ lập ngân hàng kiếm vốn cho mình và bà con thân thuộc của mình,
còn hậu họa thì nhân dân phải gánh chịu.
Nếu không làm được hai
điểm nói trên, thì nền kinh tế Việt Nam sẽ không có hy vọng gì phát triển được
và có thể nhanh chóng tan hoang.
Thay
cho lời kết
Xã hội luôn nảy sinh
nhiều chuyện phải suy ngẫm, phải thảo luận, dù có chỉ thị hay văn bản chính
thức hẳn hoi định hướng “miễn bàn” như dấu chấm than đầy uy quyền! Bởi lẽ xã
hội phải luôn vận động, điều chỉnh mới là xã hội sinh động, đầy sức sống phát
triển.
Thay đổi là xu hướng
tất yếu của thời đại hiện nay trong một thế giới hội nhập đối với bất kỳ quốc
gia nào nếu muốn tồn tại và phát triển. Một xã hội “trước sau như nhất” là xã
hội xơ cứng, bảo thủ mang trong đó mầm mống của sự già nua, ốm yếu, không theo
kịp thời đại thì ắt dẫn đến hậu quả khôn lường. Người dân vẫn ghi nhớ Tổng bí
thư Trường Chinh minh mẫn và dũng cảm cho viết lại toàn bộ Văn kiện Đại hội
Đảng lần thứ VI theo tinh thần Đổi mới là tấm gương sáng trong lịch sử hoạt
động của Đảng ta.
Cách quản lý nhà nước
của ta hiện nay đang thúc đẩy cho sự phân hóa giai cấp, phân hóa tư tưởng trong
cái nền “tiểu nông”! Việt Nam theo xu hướng không phải tư bản chủ nghĩa mà là
manh mún, dối trá, rất vô thường mà nếu không tái cấu trúc thể chế và tổ chức
nhân sự thì sẽ là vô phương cứu chữa!
T.
V. T.
“Đổi
mới chính trị” chỉ là sách lược của Đảng Cộng sản Việt Nam
Thiện Tùng
Khi nhận ra chủ thuyết
cộng sản quá nhiều khiếm khuyết, kềm hãm xã hội…, đầu thập niên 90, các nước
cộng sản Đông Âu tiến hành cải tổ đồng bộ về chính trị và kinh tế (thượng tầng
và hạ tầng) theo kiểu cha nào con nấy, êm xuôi, từng bước thăng tiến vững chắc.
Đảng Cộng sản Việt Nam
không chấp nhận “cải tổ” về mọi mặt như các đảng cộng sản Đông Âu. Trước áp lực
của công chúng về cuộc sống, tại Đại hội 6 năm 1986, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn
quyết bám chủ thuyết cộng sản, chỉ “cải cách” nửa vời về kinh tế, với sách lược
“đổi mới kinh tế” theo hướng thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa – có nghĩa
là kinh tế thị trường chỉ là sách lược, là phương tiện phục vụ cho chiến lược
kinh tế xã hội chủ nghĩa theo chủ thuyết Cộng sản. Hình thức kinh tế “đầu gà
đít vịt” này khiến đất nước khó phát triển, đang ngày càng tụt hậu so với các
nước trong khu vực, nhiều tệ nạn xảy ra, nhất là tệ cửa quyền, tham nhũng trong
giới lãnh đạo.
Giờ đây, trước áp lực
của công chúng lên án thể chế độc tài Đảng trị, đòi dân chủ đa nguyên chính
trị…, hội nghị lần thứ 10/khóa 11, Ban Chấp hành Trung ương Đảng buộc phải tạm
áp dụng sách lược “Đổi mới chính trị” để xả căng, thoát hiểm theo mô hình chính
trị hiện nay của Trung Quốc.
Trong bản tổng kết hội
nghị 10/khóa 11, người ta lưu tâm nhất đoạn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn
mạnh: “Đổi mới chính trị không phải là làm thay đổi chế độ chính trị, thay đổi
bản chất Đảng, Nhà nước mà chỉ thay đổi cơ chế”.
Câu nói ngắn gọn này
thể hiện quan điểm, lập trường trước sau như một của Đảng Cộng sản Việt Nam:
– “Đổi mới chính trị không phải là làm thay
đổi chế độ chính tri” – có nghĩa là Đảng CS tiếp tục thủ vai toàn
trị như hiện nay, theo điều 4 Hiến pháp hiện hành?
– “Không thay đổi bản chất Đảng, Nhà nước”
– có nghĩa là Đảng vẫn theo học thuyết Mác Lê Mao, tiếp tục quản lý xã hội bằng
Nhà nước gọi là “Chuyên chính vô sản” hay nói rõ hơn là Nhà nước “Đảng quyền”,
quyết không chấp nhận Nhà nước “Pháp quyền” như công chúng đang đòi hỏi?
– “Chỉ thay đổi cơ chế…” – cơ chế gì sao không
nói rõ!? Cơ chế chính trị hiện hành là “Đảng
lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Dân làm chủ”. Nếu thay đổi cơ chế chính
trị hiện hành thì chắc là Tổng Bí thư Trọng muốn nói đến cơ chế mang yếu tố
sách lược là “đa nguyên chính
trị” theo mô hình Trung Quốc hiện nay – tức là, để tạm thời ổn định
chính trị, Đảng Cộng sản Việt Nam có thể cho phép những đảng, phái… tham gia
chính trường với điều kiện bất di bất dịch là Đảng Cộng sản Việt Nam chấp
chánh, những thành phần khác tham chính – một mô hình đa nguyên chính trị chỉ
mang ý nghĩa sách lược mà “Đảng ta” đã dùng nó như phương tiện gỡ khó trong
thời chiến 1946-1975?
Vậy, việc thay đổi cơ chế chính trị mà
hội nghị 10 nêu ra chẳng qua là hình thức, nhằm trang trí bộ mặt cho sáng sủa
một chút, chớ thực chất là “bình mới rượu cũ”, vẫn là Đảng Cộng sản Việt Nam
cầm quyền tối hậu, lãnh đạo nhà nước và xã hội một cách trực tiếp, toàn diện,
tuyệt đối theo điều 4 Hiến pháp hiện hành.
Nếu hiện nay, người ta
tranh nhau giành ghế Chủ tịch nước hay ghế Thủ tướng thì còn hy vọng. Còn như
lãnh đạo cấp cao tranh nhau giành ghế Tổng Bí thư Đảng Cộng sản thì mong gì có
sự thay đổi thể chế chính trị. “Thôi rồi Lượm ơi”!
