Vietnam

=== =====

Tuesday, September 30, 2014

Kharkiv hạ bệ tượng Lê-nin


Chuyện Đông Âu kéo tượng Lenin

Người Dân Bài từ Nhịp cầu Thế giới
  • 8 giờ trước
Thời gian trước, trên diễn đàn của người Việt ở Ukraine, có tin chính quyền một thành phố ở xứ này quyết định hạ tất cả tượng đài Lenin ở địa phương để tránh những vụ phá phách của những kẻ không ưa vị lãnh tụ vô sản.

Và sau mẩu tin, có nhiều ý kiến thương khóc, trách móc của độc giả Việt, cho rằng hành động trên là 'phản bội quá khứ', 'tráo trở', 'ăn cháo đá bát'...
Đọc những bình luận đó, có thể liên tưởng tới những vần thơ “bất hủ” của Tố Hữu thời 1953, khi ông ta cùng các đồng chí khóc Stalin trong thi phẩm 'Đời đời nhớ Ông'.
Đối với một kẻ xa lạ, ở một đất nước mà khi đó có lẽ đại đa số dân Việt chưa biết là ở đâu, chưa thấy có mối liên hệ hay công trạng gì với Việt Nam, nhưng nhà thơ lại rưng rưng:
“Yêu biết mấy khi con học nói - Tiếng đầu lòng con gọi Xít-ta-lin”.
Để rồi trong cả 'bài thơ', thi sĩ nhiều khi òa lên một cách hết sức vô duyên:
“Ông Stalin ơi, Ông Stalin ơi! - Hỡi ơi, Ông mất! đất trời có không? - Thương cha, thương mẹ, thương chồng - Thương mình thương một, thương Ông thương mười...”. Và đặt vào miệng con trẻ những lời hết sức “chối”: “Con còn bé dại con ơi - Mai sau con nhé trọn đời nhớ Ông!”.

'Sùng bái lãnh tụ'

Tệ sùng bái cá nhân lãnh tụ một cách mù quáng, vô độ, phổ biến trong thế giới cộng sản xưa, đã bị chính các đảng cộng sản bài trừ từ vài chục năm nay, coi đó là cội nguồn của những thảm họa dân tộc.
Chỉ cần đọc lại bản báo cáo mật của lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev đọc tại Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô lần thứ 20 vào cuối tháng 2-1956, là đủ thấy những hậu quả khôn lường của nó.
Dầu sao đi nữa, không thể không đặt câu hỏi: Stalin trên cương vị một trong những đao phủ lớn nhất của lịch sử loài người tất nhiên là đáng lên án, nhưng phải chăng chỉ ông ta mới 'đáng trách'?
Phải chăng ông là cội nguồn của tất cả những tội ác, mà sau này, một sử gia của Pháp đã nhận định rằng, đau đớn thay, đó là tội ác của một nhà nước nhằm vào và chống lại nhân dân của chính mình?
Câu trả lời là Không.
Bởi lẽ, Stalin đã tiếp thu và tất nhiên, có nâng cao tất cả những tệ hại nhất của người thầy Lenin - như chuyên chính vô sản, đấu tranh giai cấp, thanh trừng và khủng bố, đàn áp tôn giáo...
Lenin rất mạnh tay với giới trí thức và hóa truyền thống Nga
Tất cả những tội ác đó đã được thực hiện rất triệt để trong thời gian 1917-1922, tức là khi Lenin còn khỏe và mọi hành động của ông đều là rất có ý thức, chứ không phải sự nhầm lẫn đáng tiếc lúc già yếu.
Trên cương vị người sáng lập nhà nước vô sản đầu tiên trên hoàn cầu, suốt đời hoạt động của mình, Lenin trước sau như một ủng hộ sự áp dụng bạo lực cách mạng như một phương tiện cần thiết và tiên quyết để giải quyết những mâu thuẫn trong xã hội và chính trị.
Sự độc đoán và phi dân chủ đó của ông đã khiến cả những gương mặt lớn, cùng lý tưởng - như Rosa Luxemburg, hay văn hào Maxim Gorky - phải 'kêu trời'.
Cũng trong thời gian đó, những phần tử ưu tú, tinh hoa nhất của giới trí thức Nga truyền thống đã bị cưỡng bức rời quê hương - mở đầu cho một thông lệ tệ hại ở Liên Xô là chính quyền có thể trục xuất chính công dân mình nếu cảm thấy ai đó có thể không hợp hoặc không có lợi cho họ.
Đấy cũng là tội của Lenin - người rất thấu hiểu sức mạnh của tri thức nên đã rất mạnh tay với giới trí thức, với nền văn hóa truyền thống Nga.
Thế nên, rất có thể đối với Đảng Cộng sản Liên Xô, hoặc với cá nhân ai đó thì Lenin (từng) là thần tượng, là người hiền, nhưng chỉ cần đọc lại một chút những nghiên cứu lịch sử đứng đắn là biết được di sản của Lenin nguy hại như thế nào đối với một phần đáng kể nhân loại.
Vậy có nên tiếp tục nhắm mắt nhắm mũi mà sùng bái ông hay không, nhất là nhiều khi chỉ là theo quán tính, theo thói quen mà không hề có óc suy xét?
Hơn thế nữa, liên quan tới quyết định của thành phố nọ, có thể nghĩ xem Lenin đã làm được gì cho Ukraine, mà Ukraine cần giữ tượng đài Lenin ở mọi nơi?
Những pho tượng ấy đã được dựng lên - và có thể phù hợp với ý thức hệ bị cưỡng bức của một thời kỳ nào đó, khi dân tộc Ukraine chưa được độc lập - thì bây giờ, sau hai mươi ba năm, nếu thấy nó ko còn phù hợp nữa, người ta hạ xuống. Có gì đáng thương khóc?
Những tượng đài Lenin, hồi xưa vốn hiện diện nhan nhản, đa phần do bị bắt buộc ở các nước xã hội chủ nghĩa cũ tại Đông Âu, thì nay dường như đã bị loại sạch.
Có những nơi như tại Hungary, những pho tượng ấy được tập trung lại một nơi để ai có nhu cầu tìm hiểu quá khứ có thể tới thăm viếng.
Thêm một pho tượng Lenin bị kéo đổ ở Ukraine
Như thế là văn minh: vị trí của chúng là ở đó, chứ không phải tại các quảng trường, nơi công cộng... bởi công tội phải phân minh.
Cũng như, lịch sử phải được tôn trọng, quá khứ phải được nhìn nhận sòng phẳng. Người dân Đông Âu biết đánh giá hơn ai hết giá trị to lớn của nền văn hóa Nga, vẻ đẹp của đất nước Nga, họ cũng không có vấn đề gì với dân tộc Nga vốn được mô tả như những con người hiền hậu, tốt bụng và mến khách. Tuy nhiên với những trải nghiệm lịch sử đau đớn, họ quá hiểu cần gìn giữ cái gì, và loại bỏ cái gì.
Việt Nam ta ở xa, chớ nên 'dạy khôn' cho họ.
Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả ký bút danh Người Dân đã đăng trên trang Nhịp cầu Thế giới hôm 20/8/2014 ở Hungary.
Ghi chú:
Rosa Luxemburg (1871-1919) là nhà cách mạng, triết gia, tác giả cuốn “Về cuộc cách mạng Nga” (Die Revolution in Russland) viết trong tù ngục để phê phán chủ trương của Lenin - tiêu diệt các đảng phái đối lập và bóp nghẹt dân chủ trong chính nội bộ Đảng. Rosa Luxemburg để lại câu nói nổi tiếng, đến giờ vẫn hay được trích dẫn: “Tự do dành riêng cho những ai ủng hộ chính phủ, dành riêng cho thành viên một đảng – cho dù đông đảo đến mấy – cũng không phải là tự do. Tự do, luôn phải là tự do của những người khác chính kiến”.
Maxim Gorky (1868-1936), tác giả “Những suy tưởng không hợp thời” về cách mạng cộng sản Nga, bị cấm tại Liên Xô trong bảy thập niên trong khi chính quyền vẫn tung hô Gorky như là nhà văn lớn nhất của trường phái Hiện thực Xã hội chủ nghĩa. Nguyên tác Nga ngữ thì kiếm: М. ҐОРЬКИЙ: Несвоеврменные мысли (đăng lần đầu trên tạp chí Литературное обозрение, số 9, 10, 12 năm 1988).

Đăng ngày 29-09-2014

Kharkiv hạ bệ tượng Lê-nin

Thanh Hà
mediaKharkiv hạ tượng Lê-nin. REUTERS/Stringer

Bức tượng lớn nhất của lãnh tụ cách mạng Nga, Lê-nin còn tồn tại ở Ukraina đã bị hạ bệ sáng nay. Thành phần dân tộc chủ nghĩa Ukraina muốn xóa bỏ tất cả những vết tích gợi lại ảnh hưởng của Matxcơva.

Sau hai giờ máy cưa được cho hoạt động liên tục, một số người biểu tình ở Kharkiv, miền Đông Ukraina, đã trèo lên được bức tượng của lãnh tụ Lê-nin, cưa được một cái chân của pho tượng cao đến 8 mét rưỡi. Kế đó họ phải dùng dây thừng mới giật đổ bức tượng khổng lồ trong tiếng reo hò, hoan hô của đám đông.
Hạ bệ tượng Lê- nin là đỉnh điểm của một cuộc xuống đường vào chiều hôm qua 28/09/2014 tại Kharkiv, thành phố lớn thứ nhì ở Ukraina. Hàng chục người tham dự. Kể từ khi tổng thống thân Nga Viktor Ianoukovitch bị truất phế vào tháng 2/2014 số phận pho tượng của Lê-nin thường xuyên là đề tài tranh cãi tại Kharkiv, một thành phố với 1,5 triệu dân. Dù ở tận miền đông, nhưng dân cư trong vùng vẫn trung thành với Kiev và không hề muốn bị ngả vào vòng tay của Liên bang Nga.

Chính quyền thành phố ý thức được ác cảm của công luận đối với bức tượng Lê-nin, nên đã hứa tháo gỡ tác phẩm điêu khắc này một cách nghiêm chỉnh. Nhân viên tòa thị chính Kharkiv giải thích là nếu không hạ bệ bức tượng một cách đúng đắn, tượng ông Lê-nin nặng ngàn cân này khi rơi xuống sẽ làm hư hại lòng đường, ảnh hưởng dây chuyền đến hệ thống đường xe điện ngầm. Thế nhưng diễn biến đêm hôm qua, rạng sáng sớm nay cho thấy người dân Kharkiv đã không còn kiên nhẫn để chờ đợi.

Bộ Nội vụ Ukraina đã nhanh chóng ra lệnh mở điều tra xem ai là thủ phạm hạ bệ tượng Lê-nin. Nhưng chỉ vài giờ sau đó chính bộ trưởng Nội vụ Arsène Avakov thu hồi lệnh trên. Ông giải thích : đổ tượng lãnh tụ cách mạng Nga mà không ai bị thương hay xây xát. Vậy thì không cần phải điều tra.

Tại thủ đô Kiev nhiều bức tượng của Lê-nin cũng đã bị hạ bệ kể từ tháng 2/2014. Thế nhưng phần lớn những pho tượng ở các vùng miền Đông Ukraina thân Nga thì những tác phẩm điêu khắc để tưởng niệm nhà cách mạng vĩ đại này của nước Nga vẫn còn nguyên vẹn .
__._,_.___

Posted by: Dien bien hoa binh